Một câu chuyện tiền thân nên đọc như lịch sử hay văn học tôn giáo?
Truyện tiền thân (Jātaka) nên được đọc như văn học tôn giáo và giáo huấn; phân biệt kệ kinh tạng, truyện chú giải, đức tin và chứng cứ lịch sử.
Đọc bàiTri thức để hiểu · Thực hành để thấy
Ngân hàng câu hỏi
Khám phá câu hỏi, bài giải thích và đối chiếu Phật học. Chọn cách đọc phù hợp, từ lướt nhanh tiêu đề đến khám phá từng bài.
1,448bài phù hợp
Đã xuất bản1,448câu hỏi công khai
Sơ cơ198câu hỏi công khai
Trung cấp1,113câu hỏi công khai
Chuyên sâu137câu hỏi công khai
Khám phá theo chủ đề
Mọi chủ đềBản đồ giáo pháp 15Bát Chánh Đạo, Giới–Định–Tuệ & trợ đạo 58Bi - trí - dũng 3Cải tạo vận mệnh 0Câu hỏi người mới học 72Chánh tín & Nghi lễ 63Con đường tu tập 69Công đức - phước đức 0Cư sĩ, quan hệ & ứng dụng đời thường 90Duyên khởi & Nghiệp 142Duyên khởi, nhân duyên, nghiệp & tái sinh 142Đại thừa & Triết học 102Đạo đức & Đời sống 90Đến để mà thấy 0Đối chiếu & Gỡ nhầm 106Giác ngộ 8Giải thoát & Thánh quả 148Giáo lý 3Giáo lý cốt lõi 42Giới luật 4Gỡ hiểu lầm 10Gương nhân quả 0Khái niệm nền tảng 18Kim Cương Thừa 1Kinh điển ( Kinh - luật - luận ) 2Kinh điển & Nguồn học 79Kinh điển, trích dẫn & kiểm chứng nguồn 79Lịch sử & Truyền thống 52Lịch sử, bộ phái & truyền thống 52Lời dạy bậc trí 0Luân hồi - tái sinh 0Mê tín - chánh tín 0Mê tín, nghi lễ, công đức & tín ngưỡng 63Nghi lễ - thực hành 0Người cư sĩ 1Nhánh Phật giáo khác 0Nhập môn & Bản đồ học Phật 359Những thắc mắc chính 4Pháp hành 2Pháp học 8Phật giáo Đại thừa 7Phật giáo nguyên thủy 7Phật giáo sơ kỳ 6Phương pháp học & nghiên cứu 11Quan điểm tác giả 0So sánh đối chiếu 15So sánh, nghịch lý & khái niệm dễ nhầm 106Sống đạo thời hiện đại 1Tà kiến - chánh kiến 3Tác phẩm văn học - tôn giáo 0Tâm & Con người 160Tam độc (Tham sân si) 0Tánh Không, Phật tính & Bồ-tát 102Tham khảo 20Thánh đạo, Thánh quả & Niết-bàn 148Thánh quả 0Thế giới quan Phật giáo 11Thiền 0Thiền & Quan sát 47Thiện hạnh - ác hạnh 0Thiền, Tứ Niệm Xứ & định-tuệ 47Thời Phật tại thế 1Thực hành & chuyển hóa 44Tín ngưỡng - tôn giáo 2Tình huống & ứng dụng 13Tội - Phước 3Tổng hợp & câu hỏi mở 176Tứ Thánh Đế, Tam pháp ấn & Trung đạo 42Vị thầy đạo hạnh 0Vô ngã, Ngũ uẩn & cấu trúc kinh nghiệm 160
1,448 bài · 1249–1272Câu hỏi ngẫu nhiên ↗ · Xóa bộ lọc
Jātaka – Tiền thân Đức Phật nằm ở đâu giữa kinh điển, chú giải và văn học?
Jātaka vừa là bộ kệ thuộc Tiểu bộ kinh Pāli, vừa có phần truyện văn xuôi chú giải và nhiều dị bản văn học Phật giáo khác; cần phân biệt từng tầng nguồn.
Đọc bàiKhông biết chắc không có nghĩa phải chọn một phía
Khi chưa đủ chứng cứ, không cần vội chọn một phía hay coi mọi quan điểm ngang nhau; hãy phân biệt điều xác minh được, giả thuyết và điều còn chưa rõ.
Đọc bài“Chưa xác định” cũng là một kết luận có giá trị
“Chưa xác định” là kết luận đúng khi chứng cứ chưa đủ; cần nêu rõ phạm vi khảo sát, giới hạn nguồn và điều kiện kiểm chứng lại.
Đọc bàiPhân biệt điều kinh nói với điều chúng ta suy ra từ kinh
Phân biệt điều kinh điển thực sự ghi với diễn giải và suy luận của người đọc; hướng dẫn kiểm tra tiền đề, văn cảnh, nguồn và cách ghi chú chính xác.
Đọc bàiPhân biệt dữ kiện với cách diễn giải
Phân biệt dữ kiện văn bản, thông tin lịch sử với diễn giải và suy luận trong nghiên cứu Phật học; hướng dẫn kiểm chứng nguồn và viết Wiki chính xác.
Đọc bàiPhân biệt giáo lý với tín ngưỡng
Phân biệt giáo lý, tín ngưỡng và thực hành trong Phật giáo; cách đối chiếu nguồn kinh luận với phong tục, nghi lễ và niềm tin để viết Wiki chính xác.
Đọc bàiPhân biệt lịch sử với truyền thống tôn giáo
Lịch sử kiểm chứng quá khứ bằng chứng cứ; truyền thống tôn giáo lưu giữ niềm tin, ký ức và thực hành. Cách phân biệt nguồn kinh, chú giải, truyền thuyết, chứng cứ lịch sử khi viết Wiki.
Đọc bàiPhân biệt Phật giáo Ấn Độ với sự tiếp biến ở từng quốc gia
Phân biệt Phật giáo hình thành tại Ấn Độ với quá trình truyền bá, dịch thuật và tiếp biến ở các quốc gia; hướng dẫn xác định xuất xứ nghi lễ, pháp môn và văn bản.
Đọc bàiHọc Phật trung thực – Biết điều gì kinh nói, điều gì truyền thống giải thích và điều gì chính mình chưa biết
Phương pháp học Phật trung thực: phân biệt kinh văn, cách diễn giải theo truyền thống và điều chưa có chứng cứ xác định.
Đọc bàiVô ngã ở mức sơ cơ – Không phải “không có tôi”, mà là không có một cái Ta thường hằng
Vô ngã không phủ nhận con người quy ước mà giúp thấy thân tâm không phải một cái Ta thường hằng, độc lập, toàn quyền điều khiển.
Đọc bàiVô ngã qua Ngũ uẩn – Vì sao không uẩn nào thích hợp để xem là “Ta”?
Giải thích vô ngã qua sắc, thọ, tưởng, hành, thức; nêu lập luận SN 22.59, ví dụ thực hành và phân biệt các tầng luận giải.
Đọc bàiVô ngã qua Duyên khởi – Cái gì phụ thuộc điều kiện thì có thể tự tồn tại không?
Duyên khởi chỉ rõ các hiện tượng thân tâm nương điều kiện mà sinh diệt; vì vậy không nên chấp chúng là một tự ngã độc lập, thường hằng. Giải thích qua SN 12.2, SN 12.15 và SN 22.59.
Đọc bàiVô ngã trong đời sống – Tại sao bị chê lại cảm thấy “Tôi” bị tổn thương?
Khi bị chê, cảm thọ khó chịu dễ bị đồng nhất với cái tôi; quán vô ngã giúp quan sát phản ứng, nhận góp ý và giữ ranh giới lành mạnh.
Đọc bàiVô ngã trong thực hành – Từ “Tôi đang giận” đến “Sân đang sinh khởi”
Nhận biết sân đang sinh khởi giúp bớt đồng nhất cơn giận với cái tôi; quán thân, cảm thọ, tâm và chọn ứng xử có trách nhiệm.
Đọc bàiVô ngã và Thân kiến – Thấy gì khi bước vào dòng Thánh?
Dự lưu đoạn thân kiến về năm thủ uẩn, nhưng chưa đoạn tận ngã mạn và mọi phiền não; phân biệt vô ngã và bốn quả thánh.
Đọc bàiVô ngã trong Theravāda – Con người quy ước và các pháp
Trong Theravāda, “con người” là danh xưng quy ước cho tiến trình năm uẩn duyên sinh; vô ngã phủ nhận tự ngã bất biến, không phủ nhận trách nhiệm đạo đức và đời sống thường ngày.
Đọc bàiVô ngã và Tánh Không – Đại thừa mở rộng sự phủ định tự tính như thế nào?
Trung quán Đại thừa mở rộng quán vô ngã thành sự phủ định tự tính độc lập nơi mọi pháp; Tánh Không đồng thời làm rõ duyên khởi, không phải hư vô.
Đọc bàiVô ngã và Phật tính – Hai giáo lý có thực sự mâu thuẫn?
Giải thích quan hệ giữa vô ngã và Phật tính, những cách hiểu Như Lai tạng trong Đại thừa, điểm tương hợp và các căng thẳng học thuật cần phân biệt.
Đọc bàiVô ngã qua Phật giáo sơ kỳ – Theravāda – Đại thừa – Kim Cương thừa
So sánh giáo lý vô ngã trong kinh Phật giáo sơ kỳ, Theravāda, Đại thừa và Kim Cương thừa: những điểm chung, khác biệt về nguồn và cách thực hành.
Đọc bàiVô thường ở mức sơ cơ – Không có gì giữ nguyên mãi mãi
Vô thường là sự thay đổi của các pháp hữu vi do điều kiện; hiểu đúng giúp bớt chấp trước, trân trọng hiện tại và không rơi vào bi quan.
Đọc bàiVô thường không chỉ là sinh rồi chết
Vô thường không chỉ là sinh rồi chết mà còn là sinh khởi, biến đổi và chấm dứt của các pháp hữu vi ngay trong đời sống; tìm hiểu AN 3.47, SN 22.59 và cách thực hành.
Đọc bàiVô thường từng khoảnh khắc nên hiểu thế nào?
Vô thường từng khoảnh khắc là sự sinh khởi, biến đổi và chấm dứt của các pháp hữu vi; cần phân biệt kinh Pāli với sát-na luận trong Vi Diệu Pháp.
Đọc bàiVì sao biết mọi thứ thay đổi vẫn chưa phải thấy Vô thường?
Biết sự thay đổi bằng lý trí khác với trực tiếp thấy tính không đáng chấp thủ của các pháp hữu vi; nhận biết sinh diệt, bất toại nguyện và giảm đồng hóa với năm uẩn.
Đọc bài