Ngân hàng câu hỏi

Tập cần được đoạn – Chính xác điều gì phải đoạn?

Tập đế cần đoạn trừ khát ái (taṇhā), không phải mọi cảm xúc hay mong muốn thiện. Phân biệt dục ái, hữu ái, phi hữu ái, cùng Duyên khởi và Bát Thánh đạo.

Diệt cần được chứng – Diệt cái gì?

Diệt đế là sự chấm dứt khát ái dẫn đến khổ; Diệt cần được trực tiếp chứng ngộ, không phải tiêu diệt con người hay ghét bỏ cuộc sống.

Đạo cần được tu – Vì sao chỉ hiểu Bát Chánh Đạo chưa đủ?

Đạo đế cần được tu tập: chỉ biết tám chi của Bát Chánh đạo chưa đủ; cần phát triển giới, định, tuệ qua chánh kiến, hành vi, chánh niệm và nỗ lực thực tế.

Ba vòng và mười hai hành tướng của Tứ Thánh Đế

Ba chuyển và mười hai hành tướng của Tứ Thánh Đế: biết sự thật, biết nhiệm vụ, biết đã hoàn thành; khổ liễu tri, tập đoạn, diệt chứng, đạo tu.

Tứ Thánh Đế và Duyên khởi gặp nhau ở đâu?

Tứ Thánh Đế chỉ rõ khổ, tập, diệt và đạo; Duyên khởi giải thích sự sinh khởi và chấm dứt khổ theo điều kiện. Đối chiếu SN 56.11 và SN 12.2.

Tứ Thánh Đế và Giới – Định – Tuệ liên hệ thế nào?

Tứ Thánh Đế nêu bốn chân lý và nhiệm vụ giải thoát; Giới – Định – Tuệ là ba nhóm tu học của Bát Thánh đạo. Đối chiếu SN 56.11 và MN 44.

Tứ Thánh Đế qua các truyền thống Phật giáo

So sánh Tứ Thánh Đế trong Theravāda, Đại thừa và Kim Cương thừa; phân biệt điểm chung với các cách diễn giải qua tính Không và phương tiện tu tập.

Vì sao toàn bộ giáo pháp có thể được quy về Tứ Thánh Đế?

Tứ Thánh Đế tổng hợp giáo pháp theo bốn trục Khổ – Tập – Diệt – Đạo: liễu tri khổ, đoạn tập, chứng diệt và tu đạo; không xóa bỏ sự đa dạng kinh điển.

Bát Chánh Đạo ở mức sơ cơ – Tám con đường hay một con đường có tám mặt?

Bát Chánh Đạo là một Thánh đạo có tám chi hỗ trợ nhau, phân thành Giới – Định – Tuệ; không phải tám con đường riêng lẻ.

Tại sao Chánh kiến đứng đầu nhưng không phải “bước số một”?

Chánh kiến đứng đầu để định hướng Bát Thánh đạo, không phải giai đoạn cần hoàn tất trước bảy chi còn lại; tám yếu tố cùng nâng đỡ sự tu tập.

Chánh tư duy nối cái thấy với đời sống như thế nào?

Chánh tư duy chuyển Chánh kiến thành ý hướng sống qua ba hướng: ly dục, không sân và không hại; hướng dẫn thực hành với ví dụ và kinh SN 45.8, MN 19.

Chánh ngữ – Chánh nghiệp – Chánh mạng: Tu ngay trong đời thường

Ba chi Giới trong Bát Thánh đạo: Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh mạng và cách thực hành trong giao tiếp, hành động, công việc.

Chánh tinh tấn – Không phải càng cố càng tốt

Chánh tinh tấn là bốn nỗ lực đúng hướng: ngừa và bỏ bất thiện, khơi dậy và phát triển thiện; không phải càng ép mình càng tốt.

Chánh niệm – Nhớ điều gì và tỉnh thức với điều gì?

Chánh niệm là không quên và tỉnh giác về thân, thọ, tâm, pháp trong Bát Thánh đạo, không chỉ là chú ý hiện tại.

Chánh định – Vì sao định trong Bát Chánh Đạo không đứng riêng?

Chánh định không đứng riêng: bốn thiền, sự nâng đỡ của giới, niệm, tinh tấn và chánh kiến; phân biệt tập trung thông thường với tu tập giải thoát.

Bát Chánh Đạo và Giới – Định – Tuệ thực chất nối nhau thế nào?

Giải thích quan hệ Bát Chánh Đạo và Giới – Định – Tuệ: tám chi chia thành ba học và hỗ trợ nhau trong con đường giải thoát.

Bát Chánh Đạo thế gian và Bát Chánh Đạo xuất thế gian

Phân biệt Bát Chánh Đạo thế gian và xuất thế gian theo MN 117: thiện hữu lậu và đạo chi vô lậu, không đồng nhất với cư sĩ và xuất gia.

Bát Chánh Đạo từ người mới tu đến bậc Thánh

Chánh niệm ở mức sơ cơ – Không chỉ là chú ý vào hiện tại

Sati thực sự mang những sắc thái nghĩa nào?

Chánh niệm khác tập trung thế nào?

Chánh niệm khác tỉnh giác thế nào?

Chánh niệm mà thiếu Chánh kiến có còn là Chánh niệm theo Bát Chánh Đạo?

Chánh niệm trong Tứ Niệm Xứ

Tứ niệm xứ thiết lập Chánh niệm trên thân, thọ, tâm và pháp, cùng nhiệt tâm và tỉnh giác để thấy sinh diệt, giảm tham ưu, nuôi dưỡng tuệ giác.