Saṅkhāra – Vì sao một từ có nhiều nghĩa theo văn cảnh?
Saṅkhāra có nghĩa khác nhau theo văn cảnh: hành trong Duyên khởi, Hành uẩn và các pháp hữu vi. Giải thích dựa SN 12.1, SN 22.79 và Pháp Cú 277.
Đọc bàiTri thức để hiểu · Thực hành để thấy
Ngân hàng câu hỏi
Khám phá câu hỏi, bài giải thích và đối chiếu Phật học. Chọn cách đọc phù hợp, từ lướt nhanh tiêu đề đến khám phá từng bài.
4,000bài phù hợp
Đã xuất bản4,000câu hỏi công khai
Sơ cơ592câu hỏi công khai
Trung cấp3,135câu hỏi công khai
Chuyên sâu273câu hỏi công khai
Khám phá theo chủ đề
Mọi chủ đềBản đồ giáo pháp 56Bát Chánh Đạo, Giới–Định–Tuệ & trợ đạo 142Bi - trí - dũng 3Cải tạo vận mệnh 0Câu hỏi người mới học 148Chánh tín & Nghi lễ 129Con đường tu tập 153Công đức - phước đức 0Cư sĩ, quan hệ & ứng dụng đời thường 316Duyên khởi & Nghiệp 358Duyên khởi, nhân duyên, nghiệp & tái sinh 358Đại thừa & Triết học 186Đạo đức & Đời sống 316Đến để mà thấy 0Đối chiếu & Gỡ nhầm 203Giác ngộ 8Giải thoát & Thánh quả 309Giáo lý 3Giáo lý cốt lõi 156Giới luật 4Gỡ hiểu lầm 59Gương nhân quả 0Khái niệm nền tảng 41Kim Cương Thừa 1Kinh điển ( Kinh - luật - luận ) 2Kinh điển & Nguồn học 219Kinh điển, trích dẫn & kiểm chứng nguồn 219Lịch sử & Truyền thống 82Lịch sử, bộ phái & truyền thống 82Lời dạy bậc trí 0Luân hồi - tái sinh 0Mê tín - chánh tín 0Mê tín, nghi lễ, công đức & tín ngưỡng 129Nghi lễ - thực hành 0Người cư sĩ 1Nhánh Phật giáo khác 0Nhập môn & Bản đồ học Phật 1200Những thắc mắc chính 4Pháp hành 2Pháp học 8Phật giáo Đại thừa 7Phật giáo nguyên thủy 7Phật giáo sơ kỳ 6Phương pháp học & nghiên cứu 27Quan điểm tác giả 0So sánh đối chiếu 15So sánh, nghịch lý & khái niệm dễ nhầm 203Sống đạo thời hiện đại 1Tà kiến - chánh kiến 3Tác phẩm văn học - tôn giáo 0Tâm & Con người 572Tam độc (Tham sân si) 0Tánh Không, Phật tính & Bồ-tát 186Tham khảo 20Thánh đạo, Thánh quả & Niết-bàn 309Thánh quả 0Thế giới quan Phật giáo 11Thiền 0Thiền & Quan sát 128Thiện hạnh - ác hạnh 0Thiền, Tứ Niệm Xứ & định-tuệ 128Thời Phật tại thế 1Thực hành & chuyển hóa 199Tín ngưỡng - tôn giáo 2Tình huống & ứng dụng 55Tội - Phước 3Tổng hợp & câu hỏi mở 615Tứ Thánh Đế, Tam pháp ấn & Trung đạo 156Vị thầy đạo hạnh 0Vô ngã, Ngũ uẩn & cấu trúc kinh nghiệm 572
4,000 bài · 1465–1488Câu hỏi ngẫu nhiên ↗ · Xóa bộ lọc
Dhamma – Một từ nhưng có rất nhiều cách dịch
Dhamma có thể là Giáo pháp, đối tượng của ý, nhóm hiện tượng hoặc phẩm chất tâm tùy văn cảnh. Hướng dẫn phân biệt với AN 4.180, MN 148, MN 10.
Đọc bàiCitta – Mano – Viññāṇa: Vì sao đều có lúc được dịch là tâm/thức?
Giải thích Citta, Mano và Viññāṇa trong Nikāya và các truyền thống, phân biệt tâm, ý, thức theo văn cảnh, sáu căn và năm uẩn.
Đọc bàiNibbāna – Tại sao dịch một từ có thể định hướng cách hiểu?
Giải thích vì sao cách dịch Nibbāna thành Niết-bàn, dập tắt, tịch diệt hay giải thoát dễ làm lệch cách hiểu; đối chiếu SN 38.1 và Ud 8.3.
Đọc bàiKhông nên xây một học thuyết chỉ từ một bản dịch
Một bản dịch kinh Phật không đủ để lập học thuyết: cần xét văn cảnh, đối chiếu Pāli/Sanskrit, các bản dịch, nguồn kinh và luận giải.
Đọc bàiSo sánh nhiều bản dịch kinh để làm gì?
So sánh nhiều bản dịch kinh để hiểu rõ thuật ngữ, văn cảnh, dị bản và mục đích thực hành; không tuyệt đối hóa một bản dịch.
Đọc bàiNikāya và A-hàm giúp kiểm tra văn bản như thế nào?
Đối chiếu Nikāya và A-hàm giúp phát hiện điểm chung, dị biệt và lịch sử truyền bản, nhưng cần tôn trọng văn cảnh và giới hạn chứng cứ.
Đọc bàiKhi hai bản kinh song song khác nhau, nên xử lý thế nào?
Khi hai bản kinh tương ứng khác nhau, cần xác minh quan hệ văn bản, nguyên ngữ, văn cảnh và phân loại dị biệt trước khi đưa ra kết luận.
Đọc bàiPhân biệt văn bản sớm và cách giải thích hậu kỳ
Phân biệt kinh điển sơ kỳ với chú giải và luận thư hậu kỳ, cách đối chiếu tư liệu, đánh giá niên đại và tránh gán lời luận sư cho Đức Phật.
Đọc bàiChú giải rất quan trọng nhưng không đồng nghĩa với chính văn kinh
Phân biệt chính văn kinh, chú giải, phụ chú và luận thư; giá trị của chú giải và sáu bước đối chiếu nguồn để tránh gán lời giải thích thành nguyên văn Đức Phật.
Đọc bàiKhông nên lấy quan điểm của một truyền thống làm định nghĩa cho toàn bộ Phật giáo
Không nên lấy định nghĩa của một trường phái đại diện cho toàn bộ Phật giáo; cần xác định nguồn kinh, luận, truyền thống và văn cảnh trước khi đối chiếu.
Đọc bàiKhi viết Wiki, câu nào cần ghi rõ “theo Theravāda”?
Giải thích khi nào cần ghi “theo Theravāda” trong bài Wiki, phân biệt kinh, A-tỳ-đàm, chú giải và các truyền thống Phật giáo.
Đọc bàiKhi nào cần ghi “theo Đại thừa”?
Các trường hợp cần ghi “theo Đại thừa” khi biên tập Wiki và cách phân biệt kinh, luận, Trung quán, Duy thức, Như Lai tạng với những giáo lý chung.
Đọc bàiKhi nào cần ghi “theo Kim Cương thừa”?
Cách xác định khi nào bài Wiki cần ghi rõ “theo Kim Cương thừa”, phân biệt Tantra, quán đảnh, truyền thừa và giáo lý chung.
Đọc bàiKhi nào có thể nói “các truyền thống Phật giáo nhìn chung đều...” ?
Chỉ khái quát rằng các truyền thống Phật giáo nhìn chung cùng chia sẻ một quan điểm khi có chứng cứ đại diện đủ rộng, xác định rõ phạm vi và nêu các khác biệt quan trọng.
Đọc bàiTừ đọc kinh đến nghiên cứu Phật học – Học cách biết mức độ chắc chắn của điều mình viết
Phương pháp đánh giá độ chắc chắn khi nghiên cứu Phật học: phân biệt chính văn, diễn giải, truyền thống và thông tin chưa xác minh.
Đọc bàiĐiều này nằm trong kinh nào? – Câu hỏi đầu tiên trước một lời được gán cho Đức Phật
Hướng dẫn xác minh một lời được gán cho Đức Phật: tìm nguồn kinh, xác định người nói, đọc văn cảnh, phân biệt nguyên văn, diễn ý và chú giải.
Đọc bàiKhông tìm thấy trong kinh có nghĩa chắc chắn là giả?
Chưa tìm thấy một câu trong kinh không đủ khẳng định chắc chắn là giả; cần kiểm tra bản dịch, nguyên ngữ, phạm vi kinh điển và nguồn gốc trước khi quy kết lời Đức Phật.
Đọc bàiLời Tổ không phải lời Phật nhưng có vì thế mà vô giá trị?
Lời Tổ tuy không phải nguyên văn lời Đức Phật vẫn có giá trị giải thích và thực hành; cần kiểm chứng và ghi rõ nguồn.
Đọc bàiTruyền thống về sau không phải kinh điển sớm nhưng vẫn có giá trị thế nào?
Truyền thống Phật giáo phát triển về sau vẫn có giá trị giải thích, thực hành, triết học và lịch sử; cần phân biệt rõ nguồn gốc với thẩm quyền kinh điển.
Đọc bàiLịch sử và đức tin có thể được trình bày cùng nhau mà không đánh đồng không?
Có thể trình bày lịch sử và đức tin Phật giáo trong cùng bài nếu phân biệt rõ chứng cứ, truyền thống tin nhận, lời kinh và giả thuyết còn bỏ ngỏ.
Đọc bàiMột truyền thuyết Phật giáo nên được ghi là truyền thuyết khi nào?
Một câu chuyện nên được ghi là truyền thuyết khi có chứng cứ về việc lưu truyền nhưng chưa đủ bằng chứng xác nhận các tình tiết như sự kiện lịch sử; cần ghi nguồn, dị bản và ý nghĩa văn hóa.
Đọc bàiMột câu chuyện tiền thân nên đọc như lịch sử hay văn học tôn giáo?
Truyện tiền thân (Jātaka) nên được đọc như văn học tôn giáo và giáo huấn; phân biệt kệ kinh tạng, truyện chú giải, đức tin và chứng cứ lịch sử.
Đọc bàiJātaka – Tiền thân Đức Phật nằm ở đâu giữa kinh điển, chú giải và văn học?
Jātaka vừa là bộ kệ thuộc Tiểu bộ kinh Pāli, vừa có phần truyện văn xuôi chú giải và nhiều dị bản văn học Phật giáo khác; cần phân biệt từng tầng nguồn.
Đọc bài