Ngân hàng câu hỏi

Chánh niệm mà thiếu Chánh kiến có còn là Chánh niệm theo Bát Chánh Đạo?

Chánh niệm trong Tứ Niệm Xứ

Tứ niệm xứ thiết lập Chánh niệm trên thân, thọ, tâm và pháp, cùng nhiệt tâm và tỉnh giác để thấy sinh diệt, giảm tham ưu, nuôi dưỡng tuệ giác.

Chánh niệm với cảm thọ – Điểm then chốt trước khi Thọ thành Ái

Chánh niệm với cảm thọ giúp nhận biết lạc, khổ, trung tính trong duyên khởi, hiểu mối liên hệ thọ–ái và giảm phản ứng tham chấp qua thực hành.

Chánh niệm với tâm – Biết tham mà không nhận tham là “Ta”

Quán tâm trong Tứ niệm xứ: nhận biết tâm có tham mà không đồng nhất trạng thái duyên sinh ấy với bản ngã, đồng thời giữ trách nhiệm đối với hành động.

Mindfulness hiện đại và Chánh niệm Phật giáo

So sánh mindfulness hiện đại với Chánh niệm Phật giáo: điểm chung về nhận biết, khác biệt về mục tiêu, giới hạnh, chánh kiến và giải thoát.

Chánh niệm từ kỹ năng chú ý đến yếu tố của con đường giải thoát

Từ sự chú ý và ghi nhớ thông thường đến Chánh niệm trong Bát Thánh đạo: vai trò của Chánh kiến, Giới, Chánh tinh tấn, bốn niệm xứ và tuệ giác.

Thiền ở mức sơ cơ – Không chỉ là ngồi yên nhắm mắt

Thiền sơ cơ là rèn luyện tỉnh giác trong thân và tâm, không chỉ ngồi yên nhắm mắt; hướng dẫn thực tập và những hiểu lầm thường gặp.

Thiền định và thiền quán khác nhau thế nào?

Phân biệt thiền định (an tịnh, tập trung) và thiền quán (quan sát, phát triển tuệ), đồng thời giải thích mối quan hệ bổ trợ giữa chỉ và quán.

Samatha và Vipassanā – Hai phương pháp hay hai phẩm chất tâm?

Samatha và vipassanā là hai hướng thực hành và hai phẩm chất tâm bổ trợ nhau: an tịnh và thấy biết.

Tứ thiền nằm ở đâu trong con đường giải thoát?

Tứ thiền thuộc chánh định trong Bát Thánh đạo, hỗ trợ phát triển trí tuệ nhưng không tự động đồng nghĩa giác ngộ.

Có Định nhưng không có Tuệ thì điều gì còn thiếu?

Định đem lại an tĩnh và khả năng tập trung, nhưng thiếu Tuệ thì chưa thấy rõ vô thường, khổ, vô ngã để buông bỏ chấp thủ.

Có Tuệ mà không có nền tảng Định được hiểu thế nào giữa các truyền thống?

Các truyền thống đều coi định và tuệ có liên hệ, nhưng khác nhau về mức định và trình tự thực hành; chưa đạt tầng thiền sâu không có nghĩa hoàn toàn thiếu định.

Thiền trong kinh điển sớm và các hệ thống thiền Theravāda về sau

Phân biệt nền tảng thiền trong kinh điển sớm với cách hệ thống hóa của chú giải và các dòng thiền Theravāda về sau; nêu điểm kế thừa và khác biệt.

Thiền trong Thiền tông Đại thừa

Giới thiệu Thiền tông Đại thừa, các phương pháp tọa thiền và công án, mối liên hệ giữa trực nhận, giới hạnh và từ bi.

Thiền quán trong Kim Cương thừa khác thế nào?

Giải thích thiền quán trong Kim Cương thừa, vai trò quán tưởng, chân ngôn, tính không, Bồ-đề tâm và truyền thừa; so sánh với các truyền thống khác.

Một chữ “Thiền”, nhiều hệ thống thực hành – Không nên đánh đồng tất cả

Các hệ thống thiền trong Phật giáo có điểm chung nhưng khác mục tiêu, kỹ thuật, văn cảnh giáo lý và điều kiện hướng dẫn; không nên đánh đồng.

Giới ở mức sơ cơ – Không phải những điều cấm để được Phật thưởng

Giới là điều học tự nguyện giúp tránh gây hại và nuôi dưỡng tâm ít hối hận, không phải các lệnh cấm để được Đức Phật thưởng phạt.

Giới bảo vệ người khác hay bảo vệ chính tâm mình?

Giữ giới đồng thời giảm tổn hại cho người khác và vun bồi sự an ổn, tỉnh giác cùng trí tuệ của người thực hành.

Tại sao Giới sinh không hối hận?

Giới thiện làm giảm nguyên nhân ray rứt do thân khẩu bất thiện, tạo điều kiện cho không hối hận, hân hoan, định và trí tuệ theo AN 11.1–11.2.

Từ không hối hận đến Định – Giới hỗ trợ Thiền thế nào?

Giới thiện giảm hối hận, đưa đến hân hoan, hỷ, an tịnh, lạc và định; phân tích AN 11.1–11.2, thực hành và giới hạn của cách hiểu.

Giữ giới vì sợ quả báo và giữ giới vì trí tuệ khác nhau thế nào?

Sợ quả báo có thể giúp ngăn điều bất thiện, còn giữ giới bằng trí tuệ xét động cơ, tác hại và lợi ích cho mình và người theo AN 4.121 và AN 3.65.

Giới thủ và Giới cấm thủ không nên đánh đồng với việc nghiêm trì giới

Nghiêm trì giới không phải giới cấm thủ. Giới cấm thủ là chấp sai vào giới hạnh hay nghi thức như phương tiện giải thoát tự động, thiếu chánh kiến.

Giới cư sĩ và giới xuất gia khác nhau về mục đích thế nào?

Giới cư sĩ và giới xuất gia khác nhau về nếp sống, phạm vi cam kết và trách nhiệm; cả hai cùng bảo vệ đạo đức, hỗ trợ định–tuệ và hướng đến giải thoát.

Bồ-tát giới bổ sung chiều kích nào?

Bồ-tát giới trong Đại thừa nhấn mạnh không chỉ tránh điều bất thiện mà còn tích cực tu thiện và lợi ích hữu tình; hiểu đúng tam tụ tịnh giới và sự khác biệt giữa các truyền thống.