Niết-bàn có phải một trạng thái tâm?
Niết-bàn không phải cảm giác yên vui sinh diệt, mà trong kinh Pāli là pháp vô vi và sự đoạn tận tham, sân, si. Phân biệt thiền định, tâm giải thoát và hai Niết-bàn giới.
Đọc bàiTri thức để hiểu · Thực hành để thấy
Thư viện bài viết Wiki
Khám phá câu hỏi, bài giải thích và đối chiếu Phật học. Chọn cách đọc phù hợp, từ lướt nhanh tiêu đề đến khám phá từng bài.
1,497bài phù hợp
Khám phá theo chủ đề
Mọi chủ đềBản đồ giáo pháp 15Bát Chánh Đạo, Giới–Định–Tuệ & trợ đạo 58Bi - trí - dũng 3Cải tạo vận mệnh 0Câu hỏi người mới học 72Chánh tín & Nghi lễ 63Con đường tu tập 69Công đức - phước đức 0Cư sĩ, quan hệ & ứng dụng đời thường 90Duyên khởi & Nghiệp 142Duyên khởi, nhân duyên, nghiệp & tái sinh 142Đại thừa & Triết học 102Đạo đức & Đời sống 90Đến để mà thấy 0Đối chiếu & Gỡ nhầm 106Giác ngộ 8Giải thoát & Thánh quả 148Giáo lý 3Giáo lý cốt lõi 42Giới luật 4Gỡ hiểu lầm 10Gương nhân quả 0Khái niệm nền tảng 18Kim Cương Thừa 1Kinh điển ( Kinh - luật - luận ) 2Kinh điển & Nguồn học 79Kinh điển, trích dẫn & kiểm chứng nguồn 79Lịch sử & Truyền thống 52Lịch sử, bộ phái & truyền thống 52Lời dạy bậc trí 0Luân hồi - tái sinh 0Mê tín - chánh tín 0Mê tín, nghi lễ, công đức & tín ngưỡng 63Nghi lễ - thực hành 0Người cư sĩ 1Nhánh Phật giáo khác 0Nhập môn & Bản đồ học Phật 359Những thắc mắc chính 4Pháp hành 2Pháp học 8Phật giáo Đại thừa 7Phật giáo nguyên thủy 7Phật giáo sơ kỳ 6Phương pháp học & nghiên cứu 11Quan điểm tác giả 0So sánh đối chiếu 15So sánh, nghịch lý & khái niệm dễ nhầm 106Sống đạo thời hiện đại 1Tà kiến - chánh kiến 3Tác phẩm văn học - tôn giáo 0Tâm & Con người 160Tam độc (Tham sân si) 0Tánh Không, Phật tính & Bồ-tát 102Tham khảo 20Thánh đạo, Thánh quả & Niết-bàn 148Thánh quả 0Thế giới quan Phật giáo 11Thiền 0Thiền & Quan sát 47Thiện hạnh - ác hạnh 0Thiền, Tứ Niệm Xứ & định-tuệ 47Thời Phật tại thế 1Thực hành & chuyển hóa 44Tín ngưỡng - tôn giáo 2Tình huống & ứng dụng 13Tội - Phước 3Tổng hợp & câu hỏi mở 176Tứ Thánh Đế, Tam pháp ấn & Trung đạo 42Vị thầy đạo hạnh 0Vô ngã, Ngũ uẩn & cấu trúc kinh nghiệm 160
1,497 bài · 1393–1416Ngân hàng câu hỏi →
Niết-bàn có phải một thực thể thường hằng?
Niết-bàn là pháp vô vi, không phải một thực thể thường hằng hay linh hồn bất biến; hiểu qua sự đoạn tận tham, sân, si.
Đọc bàiNiết-bàn hữu dư y và vô dư y
Phân biệt Niết-bàn hữu dư y và vô dư y theo Itivuttaka 44: A-la-hán còn sống với giác quan và sau viên tịch không còn tái sinh.
Đọc bàiNiết-bàn và Vô vi
Niết-bàn được gọi là vô vi (asaṅkhata): không do điều kiện tạo tác; SN 43.1 nêu sự đoạn tận tham, sân, si, khác với trạng thái yên tĩnh tạm thời.
Đọc bàiNiết-bàn và Tánh Không
Niết-bàn là cứu cánh đoạn tận tham, sân, si; Tánh Không trong Trung quán chỉ tính vô tự tính. Hai khái niệm liên hệ qua duyên khởi, nhưng không thể đồng nhất giản đơn.
Đọc bàiNiết-bàn và Sinh tử trong Trung quán
Trung quán giải thích sinh tử và Niết-bàn không khác nhau về tự tính, nhưng vẫn phân biệt khổ và giải thoát theo tục đế. Lý giải duyên khởi, tánh Không và Trung luận XXIV–XXV.
Đọc bàiNiết-bàn qua Phật giáo sơ kỳ – Theravāda – Đại thừa – Kim Cương thừa
So sánh Niết-bàn trong kinh Phật giáo sơ kỳ, Theravāda, Đại thừa và Kim Cương thừa: đoạn tận tham sân si, pháp vô vi, Tánh Không, đại bi và phương pháp tu tập.
Đọc bàiTánh Không ở mức sơ cơ – Không có nghĩa “không có gì”
Tánh Không không phải mọi thứ đều biến mất, mà là các pháp không có tự tính độc lập. Tìm hiểu duyên khởi, vô ngã, Trung quán và ứng dụng thực hành.
Đọc bàiKhông cái Ta và Không tự tính khác nhau thế nào?
Vô ngã nhắm đến việc không chấp thân tâm là cái Ta; vô tự tính trong Trung quán khảo sát các pháp không tồn tại độc lập với nhân duyên. Hai cách nhìn liên hệ nhưng khác phạm vi và ngữ cảnh.
Đọc bàiTánh Không bắt đầu từ Duyên khởi như thế nào?
Duyên khởi chỉ ra các pháp nương điều kiện mà có; Trung quán giải thích vì thế chúng không có tự tính, nhưng vẫn có tác dụng và nhân quả theo quy ước.
Đọc bàiKhông tự tính không có nghĩa không tồn tại
Không tự tính không có nghĩa không tồn tại: theo Trung quán, các pháp tồn tại trên bình diện quy ước nhưng không tự lập ngoài nhân duyên.
Đọc bàiTại sao chính vì Không mà Nhân quả mới vận hành?
Trong Trung quán, vì các pháp không có tự tính cố định nên nhân duyên có thể tác động, sinh khởi và chuyển hóa; Tánh Không không phủ nhận nhân quả.
Đọc bàiKhông của Ngũ uẩn trong Bát-nhã
Trong Bát-nhã, cả sắc, thọ, tưởng, hành, thức đều Không về tự tính: hiện hữu theo duyên khởi nhưng không phải cái Ta độc lập, bất biến.
Đọc bàiHai chân lý giúp hiểu Tánh Không thế nào?
Hai chân lý (tục đế và chân đế) giúp hiểu Tánh Không: các pháp vận hành theo quy ước và nhân quả nhưng không có tự tính độc lập; tránh thường kiến và đoạn kiến.
Đọc bàiKhông được biến Tánh Không thành một “thực tại tuyệt đối” mới
Trung quán không xem Tánh Không là bản thể tuyệt đối: các pháp đều vô tự tính, và chính Tánh Không cũng không thể bị chấp thành một thực thể độc lập.
Đọc bài“Không cũng Không” – Tại sao phải buông cả Tánh Không?
“Không cũng Không” không phủ nhận giáo lý Tánh Không; nó nhắc người học đừng biến Tánh Không thành một bản thể tuyệt đối hoặc một kiến chấp mới. Theo Trung quán, Tánh Không gắn với duyên khở...
Đọc bàiTừ Vô ngã đến Tánh Không – Liên tục và khác biệt
Vô ngã và Tánh Không liên tục ở tinh thần duyên khởi, phá chấp; nhưng khác nhau về phạm vi phân tích, thuật ngữ và bối cảnh kinh luận.
Đọc bàiPhật tính ở mức sơ cơ – “Có khả năng thành Phật” đã đủ chưa?
Phật tính là gì? Vì sao khả năng thành Phật không đồng nghĩa đã giác ngộ, và vì sao tu tập vẫn cần thiết? So sánh cách giải thích Đại thừa và Vô ngã.
Đọc bàiPhật tính xuất hiện trong những dòng kinh Đại thừa nào?
Phật tính được trình bày nổi bật trong Kinh Như Lai tạng, Đại Bát Niết-bàn Đại thừa, Kinh Thắng Man và Kinh Lăng Già; phân biệt với Hoa Nghiêm, Pháp Hoa và Bảo Tính luận.
Đọc bàiNhư Lai tạng là gì?
Như Lai tạng (tathāgatagarbha) là gì? Tìm hiểu nguồn kinh Đại thừa, quan hệ với Phật tính, Vô ngã, Tánh Không và nguy cơ chấp thành linh hồn.
Đọc bàiNhư Lai tạng có phải linh hồn?
Như Lai tạng có phải linh hồn? Phân biệt Phật tính, vô ngã, “chân ngã” trong một số kinh Đại thừa và các cách giải thích học thuật.
Đọc bàiTại sao một số kinh dùng ngôn ngữ mang vẻ “thường – lạc – ngã – tịnh”?
Một số kinh Đại thừa dùng “thường – lạc – ngã – tịnh” để diễn tả Phật quả, Pháp thân và Phật tính. Hiểu đúng cần phân biệt với chấp ngã và các pháp hữu vi.
Đọc bàiPhật tính và Tánh Không – Hai cách nói hay hai học thuyết?
Phân biệt và đối chiếu Phật tính, Như Lai tạng với Tánh Không trong Trung quán: điểm gặp nhau, khác biệt và khả năng dung hòa.
Đọc bàiPhật tính trong Thiền tông
Trong Thiền tông, Phật tính liên hệ đến khả năng giác ngộ và kiến tánh; không phải linh hồn bất biến hay lý do để bỏ tu tập. Đối chiếu Pháp Bảo Đàn kinh và Đạo Nguyên.
Đọc bài