Khám phá câu hỏi, bài giải thích và đối chiếu Phật học. Chọn cách đọc phù hợp, từ lướt nhanh tiêu đề đến khám phá từng bài.
Đạt mục tiêu lớn vẫn có thể thấy trống rỗng vì niềm vui tùy thuộc điều kiện, kỳ vọng và nhu cầu đời sống khác. Phật học hướng đến hiểu cảm thọ, giảm bám víu mà vẫn trân trọng thành tựu.
Đọc bàiMột mong muốn có thể được đáp ứng, nhưng tham ái chưa chắc chấm dứt. Phật học phân biệt nhu cầu chính đáng, động lực thiện lành và sự bám víu vào cảm thọ hay sở hữu.
Đọc bàiHỷ (muditā) là vui trước hạnh phúc và thành tựu thiện lành của người khác, khác niềm vui khi bản thân nhận lợi ích. Phân biệt qua ví dụ và thực hành.
Đọc bàiHỷ lạc do thiền định vẫn vô thường vì nương duyên sinh; định trợ giúp tuệ quán nhưng không đồng nghĩa với Niết-bàn.
Đọc bàiAn lạc khác khoái lạc ở nguồn gốc và mức độ lệ thuộc: cảm giác dễ chịu từ giác quan vẫn vô thường; an ổn được vun bồi bằng giới, định và trí tuệ.
Đọc bàiBình an không đồng nhất với lạc thọ: hiểu ba loại cảm thọ và sự không chấp thủ qua SN 36.6, MN 10, ví dụ ứng dụng.
Đọc bàiNiết-bàn được gọi là lạc tối thượng vì giải thoát khỏi tham ái, chấp thủ và khổ, không phải một cảm giác khoái lạc kéo dài vô hạn.
Đọc bàiNiết-bàn là an lạc tối thượng do đoạn tận khổ và tham ái, không phải một cảm thọ khoái lạc vĩnh viễn; giải thích theo AN 9.34 và Ud 8.3.
Đọc bàiThiện hay bất thiện trước hết liên quan tác ý (cetanā) và ba căn thiện/bất thiện; cần xét cả hành động qua thân, khẩu, ý và nguy cơ gây hại.
Đọc bàiTác ý thiện quan trọng nhưng phải xét cả căn tâm, phương tiện, khả năng gây tổn hại và phản tỉnh hậu quả theo AN 6.63, MN 9, MN 61.
Đọc bàiKết quả tốt không tự động biện minh cho phương tiện bất thiện; hãy xét tác ý, giới hạnh, tổn hại và trách nhiệm theo AN 6.63, MN 61.
Đọc bàiTác ý quyết định phẩm chất nghiệp nhưng hậu quả vẫn quan trọng để nhìn nhận tác hại, nhận lỗi và điều chỉnh hành động theo AN 6.63 và MN 61.
Đọc bàiMột hành động có thể có nhiều động cơ trong suốt tiến trình: thiện ý xen ham danh, sợ hãi hoặc vị kỷ; cần phân biệt cách nói đời thường với sát-na tâm Vi Diệu Pháp.
Đọc bàiKhông nói dối là giới căn bản; khi cứu người cần vừa ngăn nguy hại vừa tìm cách không nói sai, xét tác ý, phương tiện và hậu quả.
Đọc bàiIm lặng trước cái sai có tạo nghiệp hay không tùy tác ý, hiểu biết, hoàn cảnh và khả năng can thiệp; không đánh đồng im lặng với đồng lõa.
Đọc bàiKhông hành động có thể là thiện khi giữ giới, nhẫn nại hoặc tránh gây hại; cũng có thể bất thiện nếu do cố ý thờ ơ, ích kỷ. Cần xét tác ý và hoàn cảnh.
Đọc bàiPhật giáo Nguyên thủy khuyến khích tránh sát sinh và chủ động bảo vệ an toàn bằng cách không nuôi ý định sát hại, trả thù; cần xét tác ý, hoàn cảnh và hậu quả.
Đọc bàiTừ bi trước bạo lực cần hành động có trí tuệ: bảo vệ nạn nhân an toàn, kêu gọi hỗ trợ, tránh trả thù và cân nhắc tác ý cùng hậu quả.
Đọc bàiKhông thể lấy phép tính một mạng đổi nhiều mạng để mặc nhiên biện minh cho sát sinh; cần xét tác ý, giới, hậu quả và phương án cứu hộ ít gây hại.
Đọc bàiLòng từ là nền tảng quan trọng nhưng chưa đủ để quyết định mọi vấn đề đạo đức; cần trí tuệ, giới hạnh, xét tác ý và hậu quả.
Đọc bàiTrí tuệ giúp nhận diện sự thật và lựa chọn phương pháp giảm khổ; từ bi định hướng động cơ thiện lành. Cần cả hai để giúp người đúng cách.
Đọc bàiGiới hạnh Phật giáo kết hợp điều học rõ ràng với tác ý, trí tuệ và trách nhiệm; hoàn cảnh cần xét nhưng không phải cớ tùy tiện phá giới.
Đọc bàiNghiệp trong Phật giáo là hành động có chủ ý, không phải hệ thống thưởng phạt của thần linh; quả nghiệp tùy duyên và không phải mọi bất hạnh đều do nghiệp quá khứ.
Đọc bàiThiện không chỉ để nhận thưởng, tránh ác không chỉ vì sợ phạt: đạo đức Phật giáo dựa trên tác ý, giới, trí tuệ, từ bi và quan hệ nhân duyên.
Đọc bài