Khám phá câu hỏi, bài giải thích và đối chiếu Phật học. Chọn cách đọc phù hợp, từ lướt nhanh tiêu đề đến khám phá từng bài.
Các kinh SN 3.8, Ud 5.1 và AN 4.95 có nền tảng quý trọng mình, không hại người, lợi mình và lợi người; “self-compassion” là cách gọi và ứng dụng hiện đại cần phân biệt với nguyên văn kinh.
Đọc bàiTứ vô lượng tâm gồm từ, bi, hỷ, xả: nuôi dưỡng tâm thiện và định, nhưng cần kết hợp Chánh kiến và tuệ quán để hướng tới giải thoát rốt ráo.
Đọc bàiĐại bi trong Bồ-tát đạo là lòng bi rộng lớn gắn với Bồ-đề tâm, các ba-la-mật và trí tuệ; không đồng nghĩa bao che điều ác hay tự hủy hoại.
Đọc bàiLòng từ và bi được dạy trong các kinh sớm; Đại bi của Bồ-tát phát triển chúng trong chí nguyện Bồ-đề tâm, trí tuệ và các hạnh lợi tha, không phủ nhận từ bi của truyền thống khác.
Đọc bàiNiết-bàn là sự đoạn tận tham, sân, si và các điều kiện dẫn tới khổ; không phải tiêu diệt linh hồn hay đánh mất cảm giác khi còn sống.
Đọc bàiTheo SN 43.1, Niết-bàn gắn với đoạn tận tham, sân, si; phân biệt sự tạm lắng phiền não với sự nhổ tận gốc và không nhầm giải thoát với vô cảm.
Đọc bàiNiết-bàn không phải cảm giác yên vui sinh diệt, mà trong kinh Pāli là pháp vô vi và sự đoạn tận tham, sân, si. Phân biệt thiền định, tâm giải thoát và hai Niết-bàn giới.
Đọc bàiNiết-bàn là pháp vô vi, không phải một thực thể thường hằng hay linh hồn bất biến; hiểu qua sự đoạn tận tham, sân, si.
Đọc bàiPhân biệt Niết-bàn hữu dư y và vô dư y theo Itivuttaka 44: A-la-hán còn sống với giác quan và sau viên tịch không còn tái sinh.
Đọc bàiNiết-bàn được gọi là vô vi (asaṅkhata): không do điều kiện tạo tác; SN 43.1 nêu sự đoạn tận tham, sân, si, khác với trạng thái yên tĩnh tạm thời.
Đọc bàiTrong Trung quán, vì các pháp không có tự tính cố định nên nhân duyên có thể tác động, sinh khởi và chuyển hóa; Tánh Không không phủ nhận nhân quả.
Đọc bàiMột số kinh Đại thừa dùng “thường – lạc – ngã – tịnh” để diễn tả Phật quả, Pháp thân và Phật tính. Hiểu đúng cần phân biệt với chấp ngã và các pháp hữu vi.
Đọc bàiTrong kinh Pāli như MN 26, SN 22.26 và MN 123, Bodhisatta thường chỉ Đức Phật Gotama trước giác ngộ; phân biệt với sự phát triển lý tưởng Bồ-tát trong Đại thừa.
Đọc bàiĐại thừa mở rộng lý tưởng Bodhisattva thành con đường cho hành giả phát Bồ-đề tâm, thực tập sáu ba-la-mật, từ bi và trí tuệ vì hữu tình; phân biệt với cách dùng Bodhisatta trong Pāli.
Đọc bàiBồ-đề tâm là tâm nguyện cầu giác ngộ viên mãn để lợi ích hữu tình; phân biệt tâm nguyện với thực hành, kết hợp từ bi và trí tuệ.
Đọc bàiNguyện thành Phật vì tất cả chúng sinh là phát Bồ-đề tâm, hướng đến giác ngộ để lợi ích hữu tình; cần kết hợp trí tuệ, từ bi, giới hạnh và hành động thực tế.
Đọc bàiSáu Ba-la-mật gồm bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định và trí tuệ; cùng phát triển Bồ-đề tâm và trưởng thành trong Bồ-tát đạo.
Đọc bàiMười địa Bồ-tát trong Kinh Thập Địa và Kinh Hoa Nghiêm: Hoan hỷ, Ly cấu, Phát quang, Diệm huệ, Nan thắng, Hiện tiền, Viễn hành, Bất động, Thiện huệ và Pháp vân.
Đọc bàiBồ-tát có thực sự từ chối Niết-bàn? Phân biệt lời nguyện lợi tha, sự giác ngộ, nhập diệt và Niết-bàn vô trụ (apratiṣṭhita-nirvāṇa) trong Đại thừa.
Đọc bàiThấy vô thường có phải giác ngộ? Phân biệt hiểu biến đổi, tuệ quán năm uẩn, ly tham và chứng ngộ theo SN 22.59 và Tứ Thánh đế.
Đọc bàiGiác ngộ trong Đại thừa được trình bày qua Phật quả, Bồ-đề tâm, tính Không và sự viên mãn trí tuệ cùng từ bi; có khác biệt giữa Trung quán, Duy thức và các truyền thống khác.
Đọc bàiKiến tánh trong Thiền tông không mặc nhiên là viên mãn Phật quả: phân biệt đốn ngộ, tu sau ngộ, chuyển hóa tập khí và thành tựu Phật quả.
Đọc bàiĐốn ngộ và tiệm tu là gì? Phân biệt trực nhận, tu dưỡng lâu dài, quan điểm của Tông Mật, Tri Nột và các hiểu lầm thường gặp.
Đọc bàiTrải nghiệm thần bí thoáng qua có phải giác ngộ? Phân biệt hỷ lạc, định, tuệ quán và giải thoát qua các kinh Pāli.
Đọc bài