Thư viện bài viết Wiki

Không có người tạo nghiệp nhưng vẫn có nghiệp – Nên hiểu thế nào?

Vô ngã không phủ nhận nghiệp: nghiệp liên hệ tác ý và nhân duyên, không đòi hỏi một linh hồn bất biến; người hành động vẫn có trách nhiệm.

Một lượt thích có thể trở thành Thọ → Ái → Thủ thế nào?

Một lượt thích có thể gợi cảm thọ dễ chịu, rồi khát ái và chấp thủ nếu ta đồng nhất giá trị bản thân với phản hồi; chánh niệm giúp nhận diện và lựa chọn.

Mua sắm để tìm cảm giác dễ chịu – Từ Thọ đến Ái

Mua sắm có thể đáp ứng nhu cầu hoặc trở thành cách tìm cảm giác dễ chịu. Hiểu xúc, thọ, ái giúp nhận diện khát ái và tiêu dùng có chánh niệm.

Chơi game có tạo nghiệp xấu không?

Chơi game không mặc nhiên tạo nghiệp xấu; cần xét tác ý, lời nói, hành vi thật, mức độ phóng dật và trách nhiệm trong đời sống.

Một câu nói làm ta giận bằng cách nào? – Xúc → Thọ → Ái → Thủ → Sân

Lời nói gây giận qua tiếp xúc, cảm thọ, diễn giải, khát ái và chấp thủ. Nhận diện tiến trình giúp bớt sân và đối thoại có chánh niệm.

Từ “đẹp” đến “tôi phải có nó” – Tưởng, Thọ, Ái và Thủ

Nhận thấy một vật đẹp chưa phải tham ái. Tìm hiểu cách tưởng, thọ, ái và thủ liên hệ, cùng bài thực hành nhận diện ham muốn trước khi bám víu.

Một ngày bình thường dưới kính hiển vi Duyên khởi

Duyên khởi trong đời thường: từ tiếp xúc và cảm thọ đến các phản ứng, cùng cách thực tập tỉnh giác.

Nghề nghiệp trở thành “Tôi là...” như thế nào?

Nghề nghiệp là vai trò xã hội hữu ích, nhưng chấp chức danh là một cái tôi cố định có thể làm tăng khổ đau. Phân tích qua năm uẩn, duyên khởi và chánh mạng.

Im lặng trước cái sai có tạo nghiệp không?

Im lặng trước cái sai có tạo nghiệp hay không tùy tác ý, hiểu biết, hoàn cảnh và khả năng can thiệp; không đánh đồng im lặng với đồng lõa.

Nghiệp không phải hệ thống thưởng phạt của một vị thần

Nghiệp trong Phật giáo là hành động có chủ ý, không phải hệ thống thưởng phạt của thần linh; quả nghiệp tùy duyên và không phải mọi bất hạnh đều do nghiệp quá khứ.

Nên học Tứ Thánh Đế hay Duyên khởi trước?

Tại sao học Nghiệp mà chưa hiểu Duyên dễ rơi vào định mệnh?

Chỉ học Nghiệp mà chưa hiểu Duyên dễ lầm rằng mọi khổ vui đều do nghiệp quá khứ định sẵn; hiểu duyên khởi giúp nhận ra nhiều điều kiện và khả năng chuyển hóa.

Giai đoạn 2: Hiểu Nghiệp – Nhân – Duyên

Giải thích nghiệp là tác ý, nhân và duyên, nguyên lý duyên khởi, tránh định mệnh luận và lộ trình thực hành bảy ngày.

Giai đoạn 4: Hiểu Duyên khởi

Duyên khởi là nguyên lý các pháp sinh do điều kiện: tìm hiểu mười hai chi, sự sinh khởi và đoạn diệt khổ, liên hệ Vô thường – Vô ngã và cách thực hành trong đời sống.

Vô ngã qua Duyên khởi – Cái gì phụ thuộc điều kiện thì có thể tự tồn tại không?

Duyên khởi chỉ rõ các hiện tượng thân tâm nương điều kiện mà sinh diệt; vì vậy không nên chấp chúng là một tự ngã độc lập, thường hằng. Giải thích qua SN 12.2, SN 12.15 và SN 22.59.

Duyên khởi ở mức sơ cơ – Không có gì tự nhiên xuất hiện một mình

Giải thích Duyên khởi cho người mới học: các hiện tượng sinh do điều kiện, mười hai chi phần, ví dụ đời thường và con đường đoạn diệt khổ.

Duyên khởi không chỉ là Mười hai nhân duyên

Duyên khởi là nguyên lý điều kiện; mười hai nhân duyên là mô hình trọng yếu giải thích sự tập khởi và đoạn diệt của khổ, nhưng không bao trùm mọi cách trình bày duyên khởi.

Mười hai nhân duyên mô tả một đời, ba đời hay từng khoảnh khắc?

Mười hai nhân duyên có thể được khảo sát theo đời sống hiện tại, khung ba đời của chú giải Theravāda và thực hành quan sát các điều kiện tâm ngay hiện tại; cần phân biệt nguồn kinh với diễn...

Duyên khởi và Nghiệp khác nhau thế nào?

Duyên khởi giải thích các điều kiện sinh khởi và đoạn diệt khổ; nghiệp tập trung vào tác ý, hành động và hệ quả đạo đức. Hai giáo lý liên hệ nhưng không đồng nhất.

Duyên khởi và Nhân quả không hoàn toàn đồng nghĩa

Nhân quả là khái niệm rộng về nguyên nhân và kết quả; Duyên khởi là giáo lý tính điều kiện, đặc biệt giải thích sự tập khởi và đoạn diệt khổ.

Duyên khởi dẫn đến Vô ngã như thế nào?

Duyên khởi soi rõ tính phụ thuộc điều kiện của năm uẩn, từ đó giúp nhận ra không uẩn nào là một tự ngã bất biến, độc lập.

Duyên khởi thuận chiều và Duyên khởi hoàn diệt

Duyên khởi thuận chiều cho thấy khổ sinh khởi do vô minh và các điều kiện; chiều hoàn diệt cho thấy khổ chấm dứt khi những điều kiện ấy được đoạn trừ.

Nghiệp ở mức sơ cơ – Không phải số phận đã được viết sẵn

Nghiệp là hành động có tác ý, không phải số phận định sẵn. Phân biệt nghiệp, quả nghiệp, các điều kiện khác và khả năng đổi hướng bằng lựa chọn hiện tại.

Tại sao tác ý là chìa khóa để hiểu Nghiệp?

Nghiệp trong đạo Phật cốt ở tác ý (cetanā): sự chủ tâm dẫn đến hành động thân, khẩu, ý; không đồng nhất ý định, hậu quả và định mệnh.