Thân nghiệp – Khẩu nghiệp – Ý nghiệp
Thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp là ba cửa hành động có tác ý; phân tích 10 nghiệp đạo theo MN 41, AN 6.63 và cách tu sửa thân–khẩu–ý.
Đọc bàiKhám phá câu hỏi, bài giải thích và đối chiếu Phật học. Chọn cách đọc phù hợp, từ lướt nhanh tiêu đề đến khám phá từng bài.
Thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp là ba cửa hành động có tác ý; phân tích 10 nghiệp đạo theo MN 41, AN 6.63 và cách tu sửa thân–khẩu–ý.
Đọc bàiThiện nghiệp và bất thiện nghiệp bắt đầu từ tác ý và các gốc tâm: tham, sân, si hoặc vô tham, vô sân, vô si. Phân biệt ý định, hành động và quả nghiệp.
Đọc bàiNghiệp là hành động có tác ý, quả nghiệp tùy duyên trổ; không có người thưởng phạt và không phải mọi khổ đau đều do nghiệp quá khứ.
Đọc bàiPhân biệt nghiệp cũ, nghiệp mới theo SN 35.146; vai trò của tác ý và lựa chọn hiện tại, không đồng nhất nghiệp với số phận.
Đọc bàiNghiệp có tác ý không tự mình quyết định toàn bộ kết quả: các pháp nương nhân duyên; phân biệt nghiệp, quả nghiệp và các điều kiện theo AN 6.63, SN 12.20, SN 36.21.
Đọc bàiNghiệp tiếp nối ra sao nếu không có linh hồn? Giải thích Vô ngã, Duyên khởi, tác ý và sự tiếp nối nhân quả theo Nikāya, không rơi vào thường kiến hay đoạn kiến.
Đọc bàiCác truyền thống Phật giáo cùng nhấn mạnh tác ý và trách nhiệm đạo đức, nhưng khác nhau trong cách giải thích nghiệp, tập khí, tái sinh và chuyển hóa.
Đọc bàiTừ niềm tin nghiệp báo đến việc nhận diện và chịu trách nhiệm với từng tác ý qua thân, khẩu, ý; thực tập xét hành động trước, trong và sau.
Đọc bàiLuân hồi là sự tiếp diễn sinh tử khi vô minh và tham ái chưa đoạn tận; được giải thích bằng Duyên khởi, không có linh hồn bất biến.
Đọc bàiTái sinh theo Duyên khởi không phải linh hồn thay thân xác: vô ngã, thức tùy duyên sinh, quan hệ nghiệp và trách nhiệm hiện tại.
Đọc bàiTheo Duyên khởi và Vô ngã, người tái sinh không phải một linh hồn bất biến, cũng không tách rời dòng nhân quả; phân biệt SN 12.17 và Milindapañha.
Đọc bàiDuyên khởi giải thích sự liên tục sinh tử qua nhiều đời bằng điều kiện, nghiệp và tham ái, không cần linh hồn bất biến; đối chiếu SN 12.2, MN 38 và SN 12.17.
Đọc bàiNghiệp nối các đời theo duyên khởi mà không cần linh hồn hay cái Ta bất biến; phân biệt vô ngã với đoạn diệt và trách nhiệm nghiệp quả.
Đọc bàiPhân biệt luân hồi từng khoảnh khắc như diễn giải tâm lý thực hành với luân hồi nhiều đời theo giáo lý tái sinh; hai cách nhìn không hoàn toàn đồng nghĩa.
Đọc bàiSáu cõi luân hồi gồm trời, a-tu-la, người, súc sinh, ngạ quỷ và địa ngục; giải thích khác biệt năm đường trong Nikāya, nghiệp, Duyên khởi và cách đọc ẩn dụ.
Đọc bàiTrung hữu là giai đoạn giữa chết và tái sinh theo một số truyền thống; chú giải Theravāda giải thích tái tục tức thời. Phân biệt kinh Nikāya, luận A-tì-đàm và bardo Tây Tạng, không giả định...
Đọc bàiTheravāda, Đại thừa và Kim Cương thừa cùng giải thích tái sinh qua nghiệp và duyên khởi nhưng khác nhau về tâm tái tục, thức tàng, trung hữu và bardo.
Đọc bàiMục tiêu tối hậu của Phật giáo không phải tái sinh vào cõi tốt mãi mãi mà là đoạn tận tham ái, khổ và sinh tử qua Bát Thánh đạo.
Đọc bàiTứ Thánh Đế chỉ rõ khổ, tập, diệt và đạo; Duyên khởi giải thích sự sinh khởi và chấm dứt khổ theo điều kiện. Đối chiếu SN 56.11 và SN 12.2.
Đọc bàiChánh niệm với cảm thọ giúp nhận biết lạc, khổ, trung tính trong duyên khởi, hiểu mối liên hệ thọ–ái và giảm phản ứng tham chấp qua thực hành.
Đọc bàiTuệ thấy Duyên khởi là thấy khổ và các hiện tượng thân-tâm tùy thuộc điều kiện mà sinh diệt; nhận ra vai trò của vô minh, ái, thủ và con đường đoạn khổ.
Đọc bàiTrong Trung quán, vì các pháp không có tự tính cố định nên nhân duyên có thể tác động, sinh khởi và chuyển hóa; Tánh Không không phủ nhận nhân quả.
Đọc bài