Niết-bàn là sự dập tắt điều gì?
Niết-bàn là sự đoạn tận tham, sân, si và các điều kiện dẫn tới khổ; không phải tiêu diệt linh hồn hay đánh mất cảm giác khi còn sống.
Đọc bàiKhám phá câu hỏi, bài giải thích và đối chiếu Phật học. Chọn cách đọc phù hợp, từ lướt nhanh tiêu đề đến khám phá từng bài.
Niết-bàn là sự đoạn tận tham, sân, si và các điều kiện dẫn tới khổ; không phải tiêu diệt linh hồn hay đánh mất cảm giác khi còn sống.
Đọc bàiTheo SN 43.1, Niết-bàn gắn với đoạn tận tham, sân, si; phân biệt sự tạm lắng phiền não với sự nhổ tận gốc và không nhầm giải thoát với vô cảm.
Đọc bàiNiết-bàn không phải cảm giác yên vui sinh diệt, mà trong kinh Pāli là pháp vô vi và sự đoạn tận tham, sân, si. Phân biệt thiền định, tâm giải thoát và hai Niết-bàn giới.
Đọc bàiNiết-bàn là pháp vô vi, không phải một thực thể thường hằng hay linh hồn bất biến; hiểu qua sự đoạn tận tham, sân, si.
Đọc bàiPhân biệt Niết-bàn hữu dư y và vô dư y theo Itivuttaka 44: A-la-hán còn sống với giác quan và sau viên tịch không còn tái sinh.
Đọc bàiNiết-bàn được gọi là vô vi (asaṅkhata): không do điều kiện tạo tác; SN 43.1 nêu sự đoạn tận tham, sân, si, khác với trạng thái yên tĩnh tạm thời.
Đọc bàiNiết-bàn là cứu cánh đoạn tận tham, sân, si; Tánh Không trong Trung quán chỉ tính vô tự tính. Hai khái niệm liên hệ qua duyên khởi, nhưng không thể đồng nhất giản đơn.
Đọc bàiTrung quán giải thích sinh tử và Niết-bàn không khác nhau về tự tính, nhưng vẫn phân biệt khổ và giải thoát theo tục đế. Lý giải duyên khởi, tánh Không và Trung luận XXIV–XXV.
Đọc bàiSo sánh Niết-bàn trong kinh Phật giáo sơ kỳ, Theravāda, Đại thừa và Kim Cương thừa: đoạn tận tham sân si, pháp vô vi, Tánh Không, đại bi và phương pháp tu tập.
Đọc bàiBồ-tát có thực sự từ chối Niết-bàn? Phân biệt lời nguyện lợi tha, sự giác ngộ, nhập diệt và Niết-bàn vô trụ (apratiṣṭhita-nirvāṇa) trong Đại thừa.
Đọc bàiSo sánh lý tưởng A-la-hán và Bồ-tát không hơn kém: mục tiêu giải thoát, Bồ-đề tâm, từ bi, trí tuệ và những khác biệt lịch sử giữa Theravāda với Đại thừa.
Đọc bàiGiác ngộ là gì? Tìm hiểu Tứ Thánh đế, vô thường, vô ngã, duyên khởi và sự đoạn trừ tham ái theo kinh Pāli, phân biệt hiểu biết với chứng ngộ.
Đọc bàiThấy vô thường có phải giác ngộ? Phân biệt hiểu biến đổi, tuệ quán năm uẩn, ly tham và chứng ngộ theo SN 22.59 và Tứ Thánh đế.
Đọc bàiNhập lưu là giác ngộ sơ quả trong kinh Pāli: ba kiết sử được đoạn, khác với giác ngộ viên mãn; đối chiếu SN 55.5 và SN 56.11.
Đọc bàiTrong kinh Pāli, A-la-hán đã đoạn tận lậu hoặc và giải thoát hoàn toàn; khác Đức Phật Chánh Đẳng Giác về vai trò tự khám phá, khai mở và giảng dạy con đường.
Đọc bàiTrong kinh Pāli, Phật Chánh Đẳng Giác và A-la-hán đệ tử đều đoạn tận lậu hoặc; Đức Phật khác biệt vì tự khám phá và khai mở con đường giải thoát.
Đọc bàiGiác ngộ trong Đại thừa được trình bày qua Phật quả, Bồ-đề tâm, tính Không và sự viên mãn trí tuệ cùng từ bi; có khác biệt giữa Trung quán, Duy thức và các truyền thống khác.
Đọc bàiTrải nghiệm thần bí thoáng qua có phải giác ngộ? Phân biệt hỷ lạc, định, tuệ quán và giải thoát qua các kinh Pāli.
Đọc bàiGiác ngộ trong Phật giáo sớm, Theravāda, Đại thừa, Thiền, Tịnh độ và Kim Cương thừa: một từ dịch nhưng nhiều hệ quy chiếu và tiêu chuẩn tu chứng.
Đọc bàiGiải thoát là thoát khỏi vô minh, tham ái và chấp thủ, không phải rời bỏ thế giới; phân biệt thực tập sơ cơ với giải thoát tối hậu.
Đọc bàiGiải thoát không phải trốn khỏi thế giới mà là đoạn trừ vô minh, ái thủ; trình bày xuất ly, giữ giới và đời sống có trách nhiệm.
Đọc bàiGiải thoát khỏi tham sân si là chuyển hóa và đoạn tận ba bất thiện căn, phát triển vô tham vô sân vô si qua giới định tuệ.
Đọc bàiGiải thoát khỏi chấp thủ là tháo gỡ sự nắm giữ dục lạc, quan điểm, giới cấm sai lạc và ngã luận qua chánh kiến và Bát Chánh đạo.
Đọc bàiVô ngã không phải tiêu diệt một cái tôi thực thể, mà là không chấp năm uẩn làm tôi hay của tôi và đoạn trừ ái, thủ, vô minh.
Đọc bài