Một người trở thành “người của tôi” trong tâm bằng cách nào?
Tình thương và trách nhiệm khác với ý muốn sở hữu. Tìm hiểu cách cảm thọ, ái, thủ và chấp ngã hình thành ý nghĩ «người của tôi», cùng thực hành tỉnh giác.
Đọc bàiTri thức để hiểu · Thực hành để thấy
Thư viện bài viết Wiki
Khám phá câu hỏi, bài giải thích và đối chiếu Phật học. Chọn cách đọc phù hợp, từ lướt nhanh tiêu đề đến khám phá từng bài.
160bài phù hợp
Khám phá theo chủ đề · Đang chọn một nhóm
Mọi chủ đềBản đồ giáo pháp 15Bát Chánh Đạo, Giới–Định–Tuệ & trợ đạo 58Bi - trí - dũng 3Cải tạo vận mệnh 0Câu hỏi người mới học 72Chánh tín & Nghi lễ 63Con đường tu tập 69Công đức - phước đức 0Cư sĩ, quan hệ & ứng dụng đời thường 90Duyên khởi & Nghiệp 142Duyên khởi, nhân duyên, nghiệp & tái sinh 142Đại thừa & Triết học 102Đạo đức & Đời sống 90Đến để mà thấy 0Đối chiếu & Gỡ nhầm 106Giác ngộ 8Giải thoát & Thánh quả 148Giáo lý 3Giáo lý cốt lõi 42Giới luật 4Gỡ hiểu lầm 10Gương nhân quả 0Khái niệm nền tảng 18Kim Cương Thừa 1Kinh điển ( Kinh - luật - luận ) 2Kinh điển & Nguồn học 79Kinh điển, trích dẫn & kiểm chứng nguồn 79Lịch sử & Truyền thống 52Lịch sử, bộ phái & truyền thống 52Lời dạy bậc trí 0Luân hồi - tái sinh 0Mê tín - chánh tín 0Mê tín, nghi lễ, công đức & tín ngưỡng 63Nghi lễ - thực hành 0Người cư sĩ 1Nhánh Phật giáo khác 0Nhập môn & Bản đồ học Phật 359Những thắc mắc chính 4Pháp hành 2Pháp học 8Phật giáo Đại thừa 7Phật giáo nguyên thủy 7Phật giáo sơ kỳ 6Phương pháp học & nghiên cứu 11Quan điểm tác giả 0So sánh đối chiếu 15So sánh, nghịch lý & khái niệm dễ nhầm 106Sống đạo thời hiện đại 1Tà kiến - chánh kiến 3Tác phẩm văn học - tôn giáo 0Tâm & Con người 160Tam độc (Tham sân si) 0Tánh Không, Phật tính & Bồ-tát 102Tham khảo 20Thánh đạo, Thánh quả & Niết-bàn 148Thánh quả 0Thế giới quan Phật giáo 11Thiền 0Thiền & Quan sát 47Thiện hạnh - ác hạnh 0Thiền, Tứ Niệm Xứ & định-tuệ 47Thời Phật tại thế 1Thực hành & chuyển hóa 44Tín ngưỡng - tôn giáo 2Tình huống & ứng dụng 13Tội - Phước 3Tổng hợp & câu hỏi mở 176Tứ Thánh Đế, Tam pháp ấn & Trung đạo 42Vị thầy đạo hạnh 0Vô ngã, Ngũ uẩn & cấu trúc kinh nghiệm 160
160 bài · 121–144Ngân hàng câu hỏi → · Xóa bộ lọc
Ký ức không xảy ra ở hiện tại nhưng cảm thọ lại xảy ra ngay bây giờ
Ký ức về quá khứ có thể khởi lên trong hiện tại và làm xuất hiện cảm thọ ngay bây giờ. Phân biệt sự kiện, hồi tưởng và cảm giác để ứng xử tỉnh thức, không phủ nhận tổn thương.
Đọc bàiCái “Ta” xuất hiện từ đâu?
Phân biệt cái tôi quy ước với sự chấp ngã nơi năm uẩn, nhìn theo vô ngã và duyên khởi.
Đọc bàiMột em bé có sẵn ý niệm “Tôi” hay nó được hình thành dần?
Tự nhận thức ở trẻ em phát triển dần; phân biệt tâm lý học về cái tôi với giáo lý vô ngã.
Đọc bàiThắng tranh luận nhưng nuôi lớn Ngã mạn
Thắng tranh luận có thể giúp làm sáng tỏ sự thật nhưng cũng có thể nuôi lớn ngã mạn. Phân biệt chánh kiến, hơn thua và thực hành buông chấp.
Đọc bài“Pháp môn của tôi tốt hơn” – Ngã mạn tôn giáo hình thành thế nào?
Ngã mạn tôn giáo xuất hiện khi dùng pháp môn để tự đề cao và khinh người. Phân biệt đánh giá giáo pháp có căn cứ với chấp thủ bản sắc tu học.
Đọc bàiNgã mạn không chỉ là nghĩ mình hơn người
Ngã mạn không chỉ là tự xem mình hơn người: cả sự so sánh hơn, bằng và kém cũng có thể nuôi chấp ngã. Giải thích theo SN 22.49 và hướng dẫn thực hành.
Đọc bàiTự ti có phải một hình thức khác của chấp ngã?
Tự ti có thể liên hệ với chấp ngã khi tâm biến một thiếu sót có điều kiện thành bản sắc “tôi là người thấp kém”; không nên đánh đồng mọi cảm giác tự ti với ngã mạn.
Đọc bàiGhét chính mình vẫn cần một cái “Tôi” để ghét
Tự ghét bản thân đôi khi gắn với hình ảnh cái tôi bị kết án; quán vô ngã giúp tách hành vi, cảm thọ khỏi một bản chất bất biến, nhưng không thay thế chăm sóc sức khỏe tâm lý.
Đọc bàiVô ngã không yêu cầu xóa bỏ cá tính
Vô ngã không phải xóa bỏ cá tính, ký ức hay trách nhiệm; đó là thấy thân tâm và nét riêng đều do duyên sinh, biến đổi, không phải bản ngã bất biến.
Đọc bàiKhông có tự ngã thường hằng nhưng vẫn có nhân cách và trách nhiệm
Vô ngã không phủ nhận nhân cách hay trách nhiệm: năm uẩn không là tự ngã thường hằng, nhưng tác ý, nghiệp, hậu quả và sự tu dưỡng vẫn có ý nghĩa.
Đọc bài“Con người quy ước” và “tự ngã thường hằng” khác nhau ở đâu?
Con người theo quy ước vẫn có nhân cách, trách nhiệm; vô ngã phủ nhận một chủ thể thường hằng trong năm uẩn, không phủ nhận đời sống thực tế.
Đọc bàiTừ “Tôi” quy ước đến chấp “Tôi” – Ranh giới nằm ở đâu?
Ranh giới nằm ở sự đồng nhất và chấp thủ năm uẩn như tự ngã, không phải ở việc dùng đại từ “tôi” theo quy ước để giao tiếp và nhận trách nhiệm.
Đọc bàiLạc thọ có phải điều xấu?
Lạc thọ không xấu tự thân. Điều cần đoạn trừ là tham ái và chấp thủ đối với cảm thọ dễ chịu; thực hành quán thọ theo SN 36.3 và SN 36.6.
Đọc bài“Khi có X tôi sẽ hạnh phúc” – Một lời hứa tâm liên tục dời về tương lai
Mục tiêu tương lai có thể chính đáng; khổ tăng khi ta đặt toàn bộ hạnh phúc vào một điều kiện duy nhất và liên tục trì hoãn sự an ổn hiện tại.
Đọc bàiHạnh phúc của tâm không sân
Tâm không sân đem lại sự an ổn vì không nuôi ác ý, thù hận; có thể giữ ranh giới và giải quyết bất công mà không trả thù.
Đọc bàiHỷ trong Tứ vô lượng tâm khác vui vì mình được lợi thế nào?
Hỷ (muditā) là vui trước hạnh phúc và thành tựu thiện lành của người khác, khác niềm vui khi bản thân nhận lợi ích. Phân biệt qua ví dụ và thực hành.
Đọc bàiBình an có phải một loại cảm thọ dễ chịu?
Bình an không đồng nhất với lạc thọ: hiểu ba loại cảm thọ và sự không chấp thủ qua SN 36.6, MN 10, ví dụ ứng dụng.
Đọc bàiTự do tư tưởng và kỷ luật tu học có mâu thuẫn?
Tự do tư tưởng và kỷ luật tu học không mâu thuẫn khi giới, định, tuệ được thực hành có hiểu biết; phân biệt tự nguyện và cưỡng ép, phản biện và phóng túng.
Đọc bàiKhông lấy trải nghiệm làm danh tính tâm linh
Trải nghiệm thiền không nên trở thành danh tính tâm linh; quán vô ngã và tránh tự mãn theo MN 29, SN 22.59.
Đọc bàiĐường tu không phải hành trình xây dựng một “cái Tôi tâm linh” hoàn hảo
Tu tập không nhằm tạo một cái Tôi tâm linh hoàn hảo: nuôi dưỡng giới, định, tuệ nhưng không chấp thủ thành tựu. Giải thích theo SN 22.59, MN 2, MN 29.
Đọc bàiNên học Ngũ uẩn trước hay Vô ngã trước?
Người mới nên học sơ lược năm uẩn rồi quán vô ngã ngay trên thân tâm: năm uẩn là khung quan sát, vô ngã là cách thấy để giảm chấp thủ.
Đọc bàiTại sao học Vô ngã quá sớm dễ hiểu thành hư vô?
Vô ngã không có nghĩa hư vô: hiểu năm uẩn và Duyên khởi giúp tránh phủ nhận trách nhiệm, nhân quả và ý nghĩa tu tập.
Đọc bàiGiai đoạn 3: Hiểu Vô thường – Khổ – Vô ngã
Lộ trình hiểu vô thường, khổ và vô ngã qua năm uẩn, ví dụ đời thường, thực tập 7 ngày và đối chiếu kinh điển.
Đọc bài