“Năm thủ uẩn là Khổ” – Vấn đề nằm ở năm uẩn hay ở Thủ?
Năm thủ uẩn là khổ không có nghĩa phải tiêu diệt năm uẩn: cần hiểu tính hữu vi của sắc, thọ, tưởng, hành, thức và vai trò của tham ái, chấp thủ trong khổ đau.
Đọc bàiBản đồ 15 nhóm · 60 nhánh · Dàn ý phát triển bài →
Tri thức để hiểu · Thực hành để thấy
Ngân hàng câu hỏi
Khám phá câu hỏi, bài giải thích và đối chiếu Phật học. Chọn cách đọc phù hợp, từ lướt nhanh tiêu đề đến khám phá từng bài.
4,000bài phù hợp
Đã xuất bản4,000câu hỏi công khai
Sơ cơ592câu hỏi công khai
Trung cấp3,135câu hỏi công khai
Chuyên sâu273câu hỏi công khai
Khám phá theo chủ đề
Mọi chủ đềBản đồ giáo pháp 56Bát Chánh Đạo, Giới–Định–Tuệ & trợ đạo 142Bi - trí - dũng 3Cải tạo vận mệnh 0Câu hỏi người mới học 148Chánh tín & Nghi lễ 129Con đường tu tập 153Công đức - phước đức 0Cư sĩ, quan hệ & ứng dụng đời thường 316Duyên khởi & Nghiệp 358Duyên khởi, nhân duyên, nghiệp & tái sinh 358Đại thừa & Triết học 186Đạo đức & Đời sống 316Đến để mà thấy 0Đối chiếu & Gỡ nhầm 203Giác ngộ 8Giải thoát & Thánh quả 309Giáo lý 3Giáo lý cốt lõi 156Giới luật 4Gỡ hiểu lầm 59Gương nhân quả 0Khái niệm nền tảng 41Kim Cương Thừa 1Kinh điển ( Kinh - luật - luận ) 2Kinh điển & Nguồn học 219Kinh điển, trích dẫn & kiểm chứng nguồn 219Lịch sử & Truyền thống 82Lịch sử, bộ phái & truyền thống 82Lời dạy bậc trí 0Luân hồi - tái sinh 0Mê tín - chánh tín 0Mê tín, nghi lễ, công đức & tín ngưỡng 129Nghi lễ - thực hành 0Người cư sĩ 1Nhánh Phật giáo khác 0Nhập môn & Bản đồ học Phật 1200Những thắc mắc chính 4Pháp hành 2Pháp học 8Phật giáo Đại thừa 7Phật giáo nguyên thủy 7Phật giáo sơ kỳ 6Phương pháp học & nghiên cứu 27Quan điểm tác giả 0So sánh đối chiếu 15So sánh, nghịch lý & khái niệm dễ nhầm 203Sống đạo thời hiện đại 1Tà kiến - chánh kiến 3Tác phẩm văn học - tôn giáo 0Tâm & Con người 572Tam độc (Tham sân si) 0Tánh Không, Phật tính & Bồ-tát 186Tham khảo 20Thánh đạo, Thánh quả & Niết-bàn 309Thánh quả 0Thế giới quan Phật giáo 11Thiền 0Thiền & Quan sát 128Thiện hạnh - ác hạnh 0Thiền, Tứ Niệm Xứ & định-tuệ 128Thời Phật tại thế 1Thực hành & chuyển hóa 199Tín ngưỡng - tôn giáo 2Tình huống & ứng dụng 55Tội - Phước 3Tổng hợp & câu hỏi mở 615Tứ Thánh Đế, Tam pháp ấn & Trung đạo 156Vị thầy đạo hạnh 0Vô ngã, Ngũ uẩn & cấu trúc kinh nghiệm 572
4,000 bài · 2521–2544Câu hỏi ngẫu nhiên ↗ · Xóa bộ lọc
“Sinh là Khổ” – Có phải Đức Phật phủ nhận giá trị của sự sống?
“Sinh là khổ” nói về tính bất toại nguyện của đời sống có điều kiện, không phủ nhận niềm vui hay giá trị sự sống; cần hiểu trong toàn bộ Tứ thánh đế.
Đọc bài“Ái là nguyên nhân của Khổ” – Có phải mọi tình yêu đều phải đoạn?
Ái trong Khổ tập thánh đế là khát ái và bám víu gây khổ, không đồng nghĩa với mọi tình yêu. Phật giáo khuyến khích chuyển hóa chấp thủ và nuôi dưỡng từ bi, trách nhiệm trong quan hệ.
Đọc bài“Ái diệt thì Khổ diệt” – Diệt Ái có biến con người thành vô cảm?
Diệt ái là đoạn trừ tham ái và chấp thủ, không phải xóa bỏ cảm xúc, tình thương hay trách nhiệm. Tâm từ bi và trí tuệ có thể phát triển khi bớt chiếm hữu.
Đọc bài“Niết-bàn là an lạc tối thượng” – Nếu vượt cảm thọ thì gọi là Lạc theo nghĩa nào?
Niết-bàn là an lạc tối thượng theo nghĩa giải thoát khỏi tham ái và khổ, không phải một cảm giác dễ chịu kéo dài mãi mãi. Phân biệt lạc thọ, thiền lạc và tịch tịnh giải thoát.
Đọc bài“Không có gì đáng chấp thủ” – Có phải phải từ bỏ mọi thứ mình sở hữu?
Không chấp thủ không buộc mọi cư sĩ bỏ hết tài sản; trọng tâm là giảm tham ái, đồng nhất cái tôi với sở hữu và sống có trách nhiệm.
Đọc bài“Cái gì có sinh thì có diệt” – Pháp nhãn thấy điều gì?
Pháp nhãn thấy các pháp hữu vi sinh khởi và đoạn diệt tùy duyên, mở ra tuệ giác về Tứ thánh đế và khả năng chấm dứt khổ, không phải thần thông.
Đọc bài“Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành” – Một vị A-la-hán biết điều gì đã hoàn tất?
Công thức “Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành” xác chứng sự đoạn tận lậu hoặc và hoàn tất con đường giải thoát, không phải ngừng sống hay toàn tri.
Đọc bài“Việc cần làm đã làm” – Con đường Phật giáo có một điểm kết thúc?
Công thức 'việc cần làm đã làm' chỉ sự hoàn tất mục tiêu giải thoát và đoạn tận lậu hoặc, không phải ngừng mọi hoạt động hay trở thành người biết tất cả.
Đọc bàiMột câu kinh có thể rất ngắn nhưng tại sao phải đọc cả văn cảnh?
Một câu kinh ngắn cần được đọc trong văn cảnh để hiểu người nói, đối tượng, thuật ngữ và phạm vi áp dụng; tránh trích dẫn sai và đánh đồng diễn giải với nguyên văn.
Đọc bài“Tâm này sáng chói” – Có phải tâm vốn là Phật?
“Tâm này sáng chói” trong AN 1.49–52 nói về tâm và cấu uế có thể được thanh lọc; không tự động đồng nghĩa với một bản thể Phật thường hằng.
Đọc bài“Tâm sáng chói nhưng bị khách trần phiền não làm ô nhiễm” – “Khách” nghĩa là gì?
“Khách” (āgantuka) chỉ các cấu uế đến như khách và có thể được đoạn trừ, không khẳng định một bản ngã hay chân tâm thường hằng.
Đọc bàiTâm sáng chói có phải một bản thể thường hằng?
Tâm sáng chói nói đến khả năng thanh lọc cấu nhiễm, không tự chứng minh một bản thể tâm thường hằng; cần đọc cùng vô ngã và văn cảnh kinh.
Đọc bàiCó thể dùng câu “tâm sáng chói” để chứng minh Như Lai tạng không?
Câu tâm sáng chói có thể gợi mở so sánh với Như Lai tạng nhưng không tự chứng minh học thuyết này; cần phân biệt kinh văn, chú giải và suy luận.
Đọc bài“Tâm khó thấy, rất vi tế” – Vì sao quan sát tâm khó hơn quan sát thân?
Tâm khó quan sát vì trạng thái tâm thay đổi nhanh và dễ bị đồng nhất với cái tôi; quán thân giúp làm điểm tựa để nhận biết thọ, tâm và pháp.
Đọc bài“Tâm dao động, khó hộ trì” – Chánh niệm huấn luyện điều gì?
Chánh niệm huấn luyện nhận biết tâm dao động, trở về với đối tượng, không bị phản ứng tự động cuốn đi và hành động có đạo đức.
Đọc bài“Tâm được điều phục đem lại an lạc” – Điều phục có phải đàn áp?
Điều phục tâm trong Pháp Cú không phải đàn áp cảm xúc mà là nhận diện, ngăn hành vi bất thiện và rèn chánh niệm, chánh tinh tấn, trí tuệ.
Đọc bài“Tâm đi rất xa, đi một mình” – Pháp Cú đang nói gì?
Pháp Cú 37 dùng hình ảnh tâm đi xa, đi một mình để nói về sự phóng tâm và nhu cầu hộ trì tâm; không chứng minh có linh hồn rời thân.
Đọc bàiTâm có thực sự “đi” từ nơi này sang nơi khác?
Tâm “đi xa” là cách nói về chú ý, ký ức và suy nghĩ hướng đến đối tượng khác, không đủ để chứng minh có linh hồn di chuyển trong không gian.
Đọc bài“Tâm tạo thế giới” có phải lời Đức Phật?
Câu “tâm tạo thế giới” cần được phân biệt với nguyên văn kinh; Pháp Cú 1–2 nhấn mạnh vai trò tâm trong hành vi và kinh nghiệm, không khẳng định tâm cá nhân tạo ra toàn vũ trụ.
Đọc bài“Vạn pháp duy tâm tạo” – Nguồn gốc và cách hiểu trong truyền thống Đại thừa
Cụm “vạn pháp duy tâm tạo” thường liên hệ bài kệ Hoa Nghiêm “nhất thiết duy tâm tạo”; cần phân biệt vai trò nhận thức và nghiệp với quan niệm ý nghĩ cá nhân tạo ra mọi thực tại.
Đọc bài“Nhất thiết duy tâm” có phải chủ nghĩa duy tâm?
“Nhất thiết duy tâm” trong Đại thừa không thể đồng nhất đơn giản với mọi chủ nghĩa duy tâm; cần xét văn cảnh Hoa Nghiêm, Duy thức, duyên khởi và vô ngã.
Đọc bài“Tam giới duy tâm, vạn pháp duy thức” – Duy thức thực sự nói gì?
Giải thích câu “tam giới duy tâm, vạn pháp duy thức” theo Duy thức học: tám thức, A-lại-da, ba tự tính, vô ngã và các cách hiểu sai.
Đọc bài“Tâm tức Phật” – Có phải tâm đầy tham sân si hiện tại chính là Phật?
“Tâm tức Phật” trong Thiền tông không có nghĩa mọi tâm niệm tham sân si hiện tại đã là quả vị Phật; cần phân biệt khả năng giác ngộ với sự chuyển hóa thực sự.
Đọc bài