Ngân hàng câu hỏi

Tuệ không phải để thắng tranh luận Phật học

Tuệ trong Phật giáo nhằm hiểu đúng và đoạn giảm tham, sân, si, không nhằm thắng tranh luận. MN 22 cảnh báo việc học pháp để công kích người khác.

Từ bi không phải để xây dựng hình ảnh người tốt

Từ bi không nhằm xây dựng hình ảnh người tốt: nhận biết tác ý, giúp người đúng nhu cầu, không đòi ghi công và biết giữ ranh giới.

Tánh Không không phải để phủ nhận cuộc đời

Tánh Không không phủ nhận cuộc đời hay trách nhiệm. Hiểu Duyên khởi giúp thấy các pháp không có tự tính độc lập nhưng vẫn có tác dụng và nhân quả.

Phật tính không phải một cái Ta mới

Phật tính không nên bị đồng nhất với một linh hồn thường hằng; các kinh luận Đại thừa có nhiều cách giải thích cần phân biệt với giáo lý vô ngã trong Nikāya.

Niết-bàn không phải một thế giới để tưởng tượng

Giải thoát không phải một danh hiệu để đạt được

Giải thoát không phải danh hiệu để khoe thành tích mà là sự đoạn trừ tham, sân, si và chấp thủ; giáo pháp là phương tiện vượt khổ, không phải vật để nắm giữ.

Tu tập cuối cùng phải được kiểm chứng ở tham – sân – si

Tu tập cần được soi lại qua sự giảm tham, sân, si trong tác ý, lời nói và hành động; không thể chỉ dựa vào danh hiệu hoặc thời gian hành trì.

Học hết Phật pháp rồi quay về một việc: Thấy Khổ, hiểu nguyên nhân, đoạn nguyên nhân và sống con đường chấm dứt Khổ

Tứ Thánh đế là trọng tâm thực hành: liễu tri Khổ, đoạn trừ tham ái, chứng ngộ Diệt và tu tập Thánh đạo tám ngành.

Kinh Chuyển Pháp Luân – Từ hai cực đoan đến con đường Trung đạo

Kinh Chuyển Pháp Luân (SN 56.11) chỉ rõ hai cực đoan cần tránh và Trung đạo là Thánh đạo tám ngành, gắn với Tứ Thánh đế và mục tiêu giải thoát.

Kinh Chuyển Pháp Luân – Vì sao Tứ Thánh Đế là bốn nhiệm vụ chứ không chỉ bốn chân lý?

SN 56.11 chỉ rõ bốn phận sự của Tứ Thánh đế: liễu tri Khổ, đoạn trừ Tập, chứng ngộ Diệt, tu tập Đạo; ba vòng mười hai hành tướng phân biệt biết và hoàn tất.

Kinh Vô Ngã Tướng – Vì sao năm uẩn không thích hợp để xem là “Ta”?

SN 22.59 giải thích vì sao sắc, thọ, tưởng, hành, thức đều không đáng chấp là “Ta”: chúng biến đổi, dễ bị bức bách và không thể điều khiển tuyệt đối. Bài trình bày phép quán vô ngã và cách ứ...

Từ Vô thường → Khổ → Vô ngã trong Kinh Vô Ngã Tướng

Kinh Vô Ngã Tướng (SN 22.59) giải thích vì sao năm uẩn vô thường, bất toại nguyện và không thích hợp để chấp là tự ngã; ứng dụng tuệ quán trong đời sống.

Kinh Lửa Cháy – Sáu căn đang cháy bởi điều gì?

SN 35.28 giải thích sáu căn và kinh nghiệm căn–cảnh–thức–xúc–thọ đang bị thiêu đốt bởi tham, sân, si; con đường thoát là thấy rõ, ly tham và giải thoát.

Từ nhàm chán đến ly tham và giải thoát trong Kinh Lửa Cháy

Giải thích tiến trình yếm ly (nibbidā), ly tham (virāga) và giải thoát (vimutti) trong Kinh Lửa Cháy SN 35.28, cùng ví dụ thực hành và các hiểu lầm cần tránh.

Kinh Bāhiya – “Trong cái thấy chỉ là cái thấy” nghĩa là gì?

Giải thích câu “trong cái thấy chỉ là cái thấy” trong Kinh Bāhiya (Ud 1.10): nhận biết trực tiếp, không đồng hóa với kinh nghiệm, ví dụ và các hiểu lầm cần tránh.

Kinh Bāhiya – Khi nào “Ta” được thêm vào kinh nghiệm?

Giải thích khi nào tâm thêm ý niệm “Ta” vào điều được thấy, nghe, cảm nhận và nhận thức theo Kinh Bāhiya (Ud 1.10), cùng cách thực hành không chấp thủ.

Kinh Kaccānagotta – Vì sao “Có” và “Không” đều có thể trở thành cực đoan?

Giải thích hai cực đoan “Có” và “Không” trong Kinh Kaccānagotta (SN 12.15), Trung đạo duyên khởi, chánh kiến và ứng dụng thực hành.

Kinh Kaccānagotta – Duyên khởi như con đường vượt Thường kiến và Đoạn kiến

Kinh Kaccānagotta (SN 12.15) trình bày duyên khởi như Trung đạo vượt qua cực đoan tồn tại và không tồn tại, hướng đến chấm dứt khổ.

Kinh Duyên – “Cái này có thì cái kia có” thực sự nghĩa gì?

Nguyên lý duyên khởi giải thích sự sinh và diệt của khổ tùy điều kiện, không phải định mệnh hay phủ nhận nhân quả.

Mười hai nhân duyên – Không chỉ là một sơ đồ về ba đời

Mười hai nhân duyên trình bày sự tập khởi và đoạn diệt của khổ; mô hình ba đời là một lối giải thích chú giải, không phải toàn bộ giáo lý duyên khởi.

Kinh Mũi Tên – Đau thân và Khổ tâm tách nhau ở đâu?

SN 36.6 phân biệt đau nơi thân với khổ tâm tăng thêm do phản ứng chống đối và chấp thủ; thực hành là hiểu cảm thọ và không tự thêm mũi tên thứ hai.

Mũi tên thứ hai – Vì sao tâm làm đau thêm cái đau đã có?

Giải thích mũi tên thứ hai trong SN 36.6: vì sao chống đối và chấp thủ cảm thọ khiến khổ tâm tăng thêm, cùng cách ứng dụng không tự trách mình.

Kinh Ví Dụ Con Rắn – Hiểu sai Chánh pháp nguy hiểm thế nào?

MN 22 dùng ví dụ bắt rắn để cảnh báo việc hiểu sai Chánh pháp, tranh luận vì hơn thua và biện hộ cho tham ái; học đúng nhằm giảm khổ và giải thoát.

Chiếc bè qua sông – Tại sao ngay cả Chánh pháp cũng không nên chấp thủ?

MN 22 ví Chánh pháp như chiếc bè để vượt qua khổ: cần học và thực hành đúng, nhưng không bám víu vào kiến thức, phương pháp, kinh nghiệm hay bản ngã tu tập.