Tâm buông khi trí thấy Chấp thủ đang tạo Khổ
Trí tuệ nhận thấy chấp thủ đang nuôi dưỡng khổ giúp tâm dần buông lỏng. Buông không phải đè nén cảm xúc hay trốn tránh trách nhiệm; đó là nhận biết duyên khởi, vô thường và phản ứng nắm giữ.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.163 kết quảTrang 162 / 174
Không cần ghét đối tượng để buông đối tượng
Buông chấp không đòi phải ghét bỏ đối tượng. Nhờ thấy vô thường và nhận biết phản ứng nắm giữ, ta có thể giảm tham ái mà vẫn yêu thương, chăm sóc và hành động có trách nhiệm.
Không cần ghét dục lạc để thấy giới hạn của dục lạc
Dục lạc có vị ngọt nhưng phụ thuộc nhân duyên và không bảo đảm an ổn lâu dài. Thấy rõ giới hạn của nó giúp giảm dục tham mà không cần nuôi ghét bỏ hay ép mình phủ nhận mọi niềm vui.
Không cần ghét thân để không Chấp thân
Không cần ghét thân để buông chấp thân: chăm sóc cơ thể có trách nhiệm, quán thân vô thường, vô ngã mà không hành xác hay bỏ bê sức khỏe.
Không cần ghét cái Tôi để thấy Vô ngã
Thấy vô ngã không đòi hỏi ghét bỏ bản thân; cần quan sát năm uẩn duyên sinh và giảm chấp thủ vào hình ảnh cái Tôi bất biến.
Muốn tiêu diệt bản ngã có thể chính là một dự án mới của bản ngã
Mong muốn diệt bản ngã có thể trở thành một chấp thủ mới khi đi kèm tự hào, so sánh hoặc tự ghét bỏ; vô ngã là cái thấy về năm uẩn, không phải chiến dịch xóa con người.
“Tôi phải trở thành người vô ngã” – Một nghịch lý của đường tu
“Tôi phải trở thành người vô ngã” – Một nghịch lý của đường tu Trả lời ngắn gọn Câu nói “tôi phải trở thành người vô ngã” có thể diễn tả một chí nguyện tu tập chân thành. Nhưng nếu người tu biến “vô ngã” thành danh hiệu cá nhân để sở hữu, khoe khoang hoặc tự kết án khi chưa đạt, chính cách nắm giữ ấy lại củng cố chấp n…
Thay vì xây một cái Tôi “không Chấp”, hãy quan sát Chấp đang sinh
Thay vì tạo hình ảnh “tôi không chấp”, hãy quan sát cảm thọ, tham ái và chấp thủ đang sinh, hiểu điều kiện của chúng và hành động có chánh niệm.
Thay vì ép mình buông, hãy nhìn kỹ cái giá của việc nắm
Không cần ép mình buông ngay; hãy nhìn rõ điều đang bám giữ, cái giá của chấp thủ và hướng hành động lành mạnh.
Thấy rõ dẫn đến nhàm chán theo nghĩa Phật học thế nào?
Nibbidā là sự không còn mê luyến nhờ thấy rõ vô thường, khổ, vô ngã; khác với chán đời hay tuyệt vọng.
Nibbidā không phải chán đời
Nibbidā là sự tỉnh ngộ khỏi mê luyến do thấy rõ vô thường, không phải chán đời, sân hận hay bỏ trách nhiệm.
Nhàm chán ở đây là hết bị mê hoặc bởi điều từng được tuyệt đối hóa
Nibbidā là sự tỉnh ngộ khỏi mê luyến khi thấy điều từng được tuyệt đối hóa thực ra vô thường, duyên sinh, không thể nắm giữ mãi; không phải chán đời.
Từ Nibbidā đến Virāga – Khi sức hấp dẫn của Chấp thủ suy giảm
Nibbidā là tỉnh ngộ trước các pháp hữu vi; virāga là sự phai nhạt tham luyến do thấy đúng như thật, không phải chán ghét cuộc sống.
Ly tham không phải vô cảm
Ly tham (virāga) là sự phai nhạt tham luyến nhờ trí tuệ, không phải vô cảm; người tu vẫn có thể nuôi dưỡng từ bi, trách nhiệm và niềm vui lành mạnh.
Ly tham là đối tượng không còn điều khiển tâm bằng lời hứa hạnh phúc
Ly tham là khi sức lôi kéo của đối tượng suy giảm do trí tuệ thấy rõ vị ngọt, nguy hiểm và lối thoát; không phải vô cảm hay phủ nhận niềm vui.
Buông thật sự không phải “Tôi đã buông” – Mà là không còn nhiều thứ phải giữ
Buông chấp không phải danh hiệu “tôi đã buông”; trí tuệ giúp tâm bớt nắm giữ kinh nghiệm và ngã chấp mà vẫn sống có trách nhiệm.
Ly tham khác đè nén ham muốn thế nào?
Ly tham là tham luyến phai nhạt do thấy rõ vị ngọt, nguy hiểm và lối thoát; khác với việc cưỡng ép đè nén ham muốn.
Đè nén vẫn còn người muốn nhưng không cho phép mình muốn
Đè nén là cố cấm một ham muốn trong khi thôi thúc vẫn có thể còn; hiểu rõ nhân duyên, tiết chế và nuôi dưỡng trí tuệ khác với tự trừng phạt để ép mình không muốn.
Ly tham xảy ra khi cái muốn mất sức hấp dẫn do thấy rõ
Ly tham xảy ra khi cái muốn mất sức hấp dẫn do thấy rõ Trả lời ngắn gọn Ly tham (virāga) là sự phai nhạt tham luyến khi tâm thấy rõ bản chất có điều kiện, giới hạn và nguy cơ của đối tượng từng hấp dẫn mình. Cái muốn không nhất thiết biến mất chỉ vì một mệnh lệnh “đừng muốn nữa”; sức cuốn hút của nó có thể suy giảm khi…
Một đứa trẻ bỏ món đồ chơi khi thấy thứ khác quý hơn – Có giống Ly tham?
Một đứa trẻ bỏ món đồ chơi khi thấy thứ khác quý hơn – Có giống Ly tham? Trả lời ngắn gọn Giống ở dáng vẻ bên ngoài, nhưng chưa chắc giống ở bản chất. Một đứa trẻ có thể bỏ món đồ chơi cũ khi tìm thấy món mới hấp dẫn hơn. Khi đó, sự muốn có được chuyển từ đối tượng này sang đối tượng khác; không đủ căn cứ để gọi đó là…
Tuệ không giật đối tượng khỏi tay – Tuệ làm tâm không còn thấy cần nắm
Tuệ không giật đối tượng khỏi tay – Tuệ làm tâm không còn thấy cần nắm Trả lời ngắn gọn Trong tu học Phật giáo, trí tuệ (paññā) không nhất thiết biểu hiện thành hành động vội vàng từ bỏ một người, một món đồ hoặc một công việc. Khi thấy rõ tính duyên sinh, vô thường và những bất lợi của sự chấp thủ, tâm có thể bớt cảm…
Virāga – “Phai màu” của tham ái nên hiểu thế nào?
Virāga – “Phai màu” của tham ái nên hiểu thế nào? Trả lời ngắn gọn Trong Phật giáo Nguyên thủy, virāga thường được dịch là ly tham hoặc sự phai nhạt tham luyến. Hình ảnh “phai màu” giúp diễn tả một điều: đối tượng trước kia khiến tâm say đắm, tưởng rằng phải có bằng được, dần mất quyền chi phối khi được nhìn bằng trí t…
Điều từng quyến rũ có thể vẫn hiện diện nhưng không còn trói buộc
Điều từng quyến rũ có thể vẫn hiện diện nhưng không còn trói buộc Trả lời ngắn gọn Một đối tượng từng làm tâm say mê có thể vẫn ở đó, vẫn đẹp, vẫn đem lại cảm giác dễ chịu, nhưng người tu không còn bị thôi thúc phải chiếm hữu, giữ mãi hoặc tìm kiếm bằng mọi giá. Đó là cách dễ hiểu để nói về sự suy giảm tham luyến (virā…
Thấy sắc đẹp mà không nhất thiết sinh chiếm hữu
Thấy cái đẹp không đồng nghĩa phải chiếm hữu: phân biệt xúc, thọ, ái và cách thực hành chánh niệm, tôn trọng giới hạn và quyền tự chủ.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.