Jīvaka – Y học và Phật giáo gặp nhau ở đâu?
Jīvaka cho thấy y học và Phật giáo gặp nhau trong tinh thần giảm khổ, nhưng điều trị bệnh và tu tập giải thoát có phương pháp, giới hạn khác nhau.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.000 kết quảTrang 100 / 167
Vua Bimbisāra – Quyền lực chính trị và việc hộ trì Phật pháp
Vua Bimbisāra hộ trì Đức Phật và Tăng đoàn bằng việc hiến cúng Trúc Lâm. Tìm hiểu ý nghĩa cúng dường, giới hạn của quyền lực và thực hành Phật pháp.
Vua Pasenadi – Những cuộc đối thoại rất đời thường với Đức Phật
Các cuộc đối thoại giữa vua Pasenadi và Đức Phật về tuổi tác, ăn uống, già chết và nỗi đau mất người thân cho thấy Phật pháp gần gũi đời sống.
Pasenadi ăn quá nhiều – Đức Phật dạy gì về tiết độ?
SN 3.13 kể vua Pasenadi ăn quá no, được Đức Phật dạy chánh niệm và tiết độ trong ăn uống. Bài phân biệt lời kinh với ứng dụng sức khỏe hiện đại.
Vua Pasenadi và tuổi già – Quyền lực có thắng được Vô thường?
Vua Pasenadi học từ Đức Phật rằng quyền lực, quân đội và tài sản không thắng được tuổi già và cái chết; điều quan trọng là hành thiện và tu tập.
Mallikā – Một câu hỏi về người mình yêu quý nhất
Qua cuộc đối thoại giữa hoàng hậu Mallikā và vua Pasenadi trong SN 3.8, Đức Phật dạy: vì ai cũng quý bản thân nên người biết quý mình không nên làm hại người khác.
“Không ai thân thiết với ta hơn chính mình” dẫn đến Từ bi thế nào?
Từ SN 3.8, nhận ra ai cũng quý bản thân giúp phát triển sự đồng cảm, không gây hại và tâm từ bi; không đồng nghĩa ích kỷ hay chấp ngã.
Suppabuddha người phong cùi – Nghèo khổ có ngăn cản thấy Pháp?
Suppabuddha nghèo khổ và mắc bệnh vẫn chứng Dự lưu khi nghe Đức Phật giảng pháp theo Udāna 5.3; phân biệt giáo lý nghiệp với định kiến kỳ thị người bệnh.
Một người ở tầng lớp thấp có thể đạt Thánh quả không?
Trong Phật giáo sơ kỳ, xuất thân thấp không ngăn cản chứng Thánh quả. Trường hợp Sunīta (Theragāthā 12.2) và các kinh Sn 1.7, MN 93 cho thấy phẩm hạnh và tu tập quan trọng hơn dòng dõi.
Sunīta – Từ người quét rác đến đời sống xuất gia trong truyền thống kinh điển
Sunīta xuất thân nghèo, bị coi thường, được Đức Phật tiếp nhận xuất gia và tu tập đạt giải thoát theo Theragāthā 12.2.
Giai cấp có quyết định khả năng giác ngộ không?
Giai cấp không quyết định khả năng giác ngộ; kinh MN 93, MN 98 và Snp 1.7 đánh giá phẩm chất qua hành vi, giới hạnh và trí tuệ, không qua dòng dõi.
Người cư sĩ có thể chứng Nhập lưu không?
Người tại gia có thể chứng Nhập lưu. Tìm hiểu SN 55.7, AN 10.92, bốn phẩm chất của bậc Dự lưu và ba kiết sử cần đoạn trừ.
Người cư sĩ có thể đạt những tầng Thánh quả cao đến đâu?
Kinh Pāli xác nhận cư sĩ có thể chứng Nhập lưu, Nhất lai và Bất lai; việc chứng A-la-hán và tiếp tục đời sống gia đình bình thường cần phân biệt cẩn trọng.
Cư sĩ không phải “Phật tử hạng hai” – Vai trò của họ trong cộng đồng Phật giáo sớm
Trong Phật giáo sơ kỳ, nam và nữ cư sĩ là thành viên thiết yếu của bốn chúng: giữ giới, học và hành Pháp, bố thí, hộ trì cộng đồng và có thể chứng Thánh quả.
Aṅgulimāla – Một kẻ sát nhân có thể trở thành A-la-hán?
Theo MN 86, Aṅgulimāla từ kẻ sát nhân đã dừng bạo lực, xuất gia và chứng A-la-hán. Sự chuyển hóa không phủ nhận nạn nhân hay hậu quả nghiệp cũ.
Aṅgulimāla đã làm gì và truyền thống về ông phát triển ra sao?
MN 86 kể Aṅgulimāla từng giết người, gặp Đức Phật, từ bỏ bạo lực, xuất gia và chứng A-la-hán; các chi tiết Ahiṃsaka và người thầy phát triển trong chú giải về sau.
“Ta đã dừng, còn ngươi chưa dừng” nghĩa là gì?
Trong MN 86, Đức Phật nói đã dừng bạo lực và gây hại, còn Aṅgulimāla chưa dừng ác hạnh dù đã đứng lại. Bài phân biệt dừng thân với dừng ác, hối cải với hậu quả nghiệp.
Chuyển hóa không làm quá khứ chưa từng xảy ra
Chuyển hóa thật sự không xóa quá khứ. Từ MN 86, phân tích Aṅgulimāla từ bỏ bạo lực nhưng vẫn chịu hậu quả, cùng trách nhiệm sửa sai và tôn trọng người bị hại.
Aṅgulimāla vẫn chịu hậu quả sau khi xuất gia như thế nào?
MN 86 kể Aṅgulimāla dù đã xuất gia và chứng A-la-hán vẫn bị ném đất đá, đầu chảy máu, y rách, bát vỡ. Đức Phật giải thích quả nghiệp và dạy kham nhẫn; không vì thế biện hộ bạo lực.
Sám hối không phải xóa lịch sử mà thay đổi hướng đi
Sám hối không xóa quá khứ: qua MN 86 và kinh hạt muối, học cách dừng gây hại, nhận trách nhiệm, sửa sai và thay đổi hành vi.
Devadatta – Một người tu có thể bị quyền lực làm lệch hướng thế nào?
Devadatta trong Kinh–Luật Pāli minh họa nguy cơ người tu bị danh lợi, tham quyền và bạn xấu chi phối; bài phân tích AN 8.7 và Cullavagga VII.
Devadatta và tham vọng lãnh đạo Tăng đoàn
Luật tạng thuật lại Devadatta xin lãnh đạo Tăng đoàn nhưng bị Đức Phật từ chối; phân biệt phụng sự cộng đồng với tranh đoạt quyền lực và việc dùng khổ hạnh để gây chia rẽ.
Khổ hạnh nghiêm khắc hơn có đồng nghĩa Chánh pháp hơn?
Khổ hạnh nghiêm khắc không tự chứng minh Chánh pháp; Trung đạo đề cao tinh tấn có trí tuệ, giới hạnh và sự giảm tham sân si.
Devadatta và bài học về danh vọng trên đường tu
Câu chuyện Devadatta nhắc người tu nhận diện tham vọng danh vọng, kiêu mạn và nguy cơ dùng hình thức khổ hạnh để áp đặt hoặc chia rẽ cộng đồng.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.