Ajātasattu – Tội lỗi, hối hận và khả năng chuyển hóa
Câu chuyện vua Ajātasattu trong DN 2 cho thấy tầm quan trọng của nhận lỗi, sửa đổi và chịu trách nhiệm, nhưng hối hận không tự xóa hậu quả của hành động bất thiện.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.000 kết quảTrang 101 / 167
Giết cha rồi gặp Đức Phật – Kinh Sa-môn Quả đặt vấn đề gì?
Kinh Sa-môn Quả (DN 2) dùng cuộc gặp vua A-xà-thế để làm rõ kết quả thiết thực của đời sống sa-môn và ý nghĩa nhận lỗi mà không phủ nhận hậu quả nghiệp.
Hối hận có thể trở thành bước đầu của thay đổi nhưng có xóa nghiệp không?
Hối hận không tự động xóa nghiệp cũ, nhưng nhận lỗi, sửa sai và tu tập có thể chuyển hóa hành vi và tạo nhân duyên thiện mới.
Ambattha – Kiêu mạn giai cấp trước một Đức Phật phủ nhận giá trị của huyết thống
Kinh Ambaṭṭha (DN 3) phê phán sự kiêu mạn dựa vào huyết thống, nhấn mạnh minh và hạnh thay vì xuất thân trong đánh giá phẩm hạnh.
Assalāyana – Bà-la-môn có thực sự sinh ra cao quý hơn người khác?
Kinh Assalāyana (MN 93) chất vấn quan niệm người Bà-la-môn cao quý bẩm sinh, đề cao hành vi, giới hạnh và trí tuệ thay vì huyết thống.
Vāseṭṭha – Điều gì thực sự làm một người trở thành Bà-la-môn?
Kinh Vāseṭṭha giải thích vì sao phẩm hạnh và hành động, không phải huyết thống, là thước đo sự cao quý trong tu tập.
Không phải do sinh ra mà thành cao quý – Đạo đức thay cho huyết thống
Phật giáo không lấy huyết thống hay giai cấp làm thước đo phẩm hạnh: hành động, giới đức và trí tuệ mới là điều cần quan sát.
Upāli cư sĩ – Đức Phật tranh luận với một tín đồ Kỳ-na giáo thế nào?
Kinh Upāli (MN 56) kể cuộc tranh luận giữa Đức Phật và cư sĩ Kỳ-na giáo Upāli về nghiệp, tác ý và cách ứng xử tôn trọng khi khác niềm tin.
Sau khi đổi niềm tin, tại sao Đức Phật vẫn khuyên Upāli tiếp tục bố thí cho các tu sĩ cũ?
Vì sao Đức Phật khuyên cư sĩ Upāli vẫn bố thí cho các tu sĩ Nigaṇṭha sau khi quy y? Bài học về lòng rộng lượng và bất đồng không thù ghét.
Thay đổi tôn giáo không nhất thiết phải biến người cũ thành kẻ thù
Thay đổi tôn giáo không nhất thiết biến cộng đồng cũ thành kẻ thù: bài học từ cư sĩ Upāli về bất đồng, bố thí, lòng từ và ranh giới an toàn.
Saccaka – Khi một nhà tranh luận gặp giáo lý Vô ngã
Cuộc tranh luận giữa Saccaka và Đức Phật trong MN 35 cho thấy năm uẩn vô thường, không nằm dưới quyền điều khiển tuyệt đối và không nên chấp làm tự ngã.
Saccaka hỏi: Nếu không có cái Ta, ai làm chủ năm uẩn?
Qua cuộc tranh luận Saccaka trong MN 35, tìm hiểu vì sao năm uẩn không nằm dưới quyền điều khiển tuyệt đối và vô ngã không phủ nhận trách nhiệm con người.
Kinh Tiểu Saccaka – Đức Phật phá quan niệm kiểm soát Ngũ uẩn thế nào?
Phân tích Kinh Tiểu Saccaka (MN 35): Đức Phật dùng câu hỏi về quyền kiểm soát năm uẩn để chỉ rõ vô thường, bất toại nguyện và vô ngã.
Vacchagotta – Vì sao Đức Phật im lặng trước câu hỏi “Có tự ngã không?”
Giải thích vì sao Đức Phật im lặng trước hai câu hỏi về tự ngã của Vacchagotta trong SN 44.10, liên hệ vô ngã, thường kiến, đoạn kiến và duyên khởi.
Nếu trả lời “Có Ta” thì rơi vào đâu? Nếu trả lời “Không Ta” thì người hỏi hiểu thế nào?
Giải thích SN 44.10: vì sao nói có Ta dễ dẫn tới thường kiến, còn nói không Ta có thể khiến Vacchagotta tưởng một tự ngã cũ đã bị hủy diệt.
Vacchagotta và nghệ thuật dạy Pháp theo căn cơ
Từ câu chuyện Vacchagotta trong SN 44.10, tìm hiểu nghệ thuật dạy Pháp phù hợp căn cơ mà không làm sai lệch giáo lý.
Kesi người luyện ngựa – Đức Phật “huấn luyện” con người bằng cách nào?
Qua Kinh Kesi (AN 4.111), tìm hiểu cách Đức Phật giáo hóa bằng lời khuyến khích, cảnh tỉnh và kết hợp tùy người học.
Có người không thể giáo hóa bằng lời nhẹ nhàng hay nghiêm khắc thì sao?
Giải thích Kinh Kesi AN 4.111: khi người học không tiếp nhận lời nhẹ nhàng hay nghiêm khắc, ngừng giáo giới không đồng nghĩa với bạo lực hoặc hết từ bi.
Chuyển hóa trong Phật giáo không bắt đầu bằng việc gắn nhãn con người
Giải thích vì sao chuyển hóa trong Phật giáo cần nhận diện hành vi, tác ý, nhân duyên và trách nhiệm thay vì gắn nhãn cố định lên con người.
Không ai bị đóng cứng vĩnh viễn trong quá khứ của mình
Giải thích vì sao quá khứ và nghiệp không đóng cứng con người: khả năng chuyển hóa phải đi cùng trách nhiệm, sửa sai và tôn trọng người bị hại.
Māra là ai trong kinh điển Phật giáo sớm?
Giải thích Māra trong kinh Phật giáo sớm: nhân vật cản trở Đức Phật, ý nghĩa sự chết, chướng ngại tu tập và cách phân biệt kinh văn với chú giải.
Ma Vương có phải chỉ là biểu tượng tâm lý?
Phân biệt Māra như nhân vật trong kinh Phật giáo sớm và chiều kích tâm lý của phiền não; tránh giản lược thành biểu tượng hoặc đổ lỗi cho ngoại lực.
Māra như một chúng sinh và Māra như những lực trói buộc – Có cần chọn một?
Phân biệt Māra như nhân vật trong kinh và các lực trói buộc nội tâm, không ép hai cách đọc thành lựa chọn loại trừ nhau.
Māra dưới cội Bồ-đề – Truyền thống kể gì về đêm thành đạo?
Khảo sát truyền thống kể về Māra dưới cội Bồ-đề, phân biệt kinh điển sớm, Phật truyện và biểu tượng chiến thắng các chướng ngại tu tập.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.