Thắng Ma trước hết là không còn bị tham ái và vô minh điều khiển
Thắng Ma trong thực hành là nhận diện và giảm sự chi phối của tham ái, vô minh qua giới, định, tuệ; không đồng nghĩa đánh bại kẻ thù bằng bạo lực.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.000 kết quảTrang 103 / 167
Từ Ma Vương trong kinh đến “ma chướng” trong văn hóa Phật giáo
Phân biệt Māra (Ma Vương) trong kinh với cách gọi ma chướng trong văn hóa Phật giáo; hiểu sự mở rộng nghĩa và tránh quy mọi khó khăn cho nguyên nhân siêu nhiên.
Khemaka – Không còn xem năm uẩn là Ta nhưng tại sao cảm giác “Ta là” vẫn còn?
Kinh Khemaka (SN 22.89) phân biệt việc không còn chấp năm uẩn là tự ngã với dấu vết ngã mạn “tôi là” chưa đoạn tận.
Thân kiến hết trước Ngã mạn “Ta là” như thế nào?
Thân kiến là chấp năm uẩn làm tự ngã; ngã mạn 'Ta là' là dấu vết tự quy chiếu vi tế, theo Theravāda được đoạn tận muộn hơn.
Khemaka và một trong những phân biệt tinh tế nhất về Vô ngã
Kinh Khemaka SN 22.89 phân biệt thân kiến về năm uẩn với ngã mạn vi tế ‘tôi là’ còn tồn dư; tuệ quán sinh diệt giúp đoạn trừ chấp thủ.
Yamaka – A-la-hán chết rồi “không còn tồn tại” có phải Chánh kiến?
Kinh Yamaka (SN 22.85) bác bỏ quan điểm A-la-hán sau khi chết bị tiêu diệt, nhưng không khẳng định một bản ngã trường tồn; trọng tâm là vô ngã và đoạn tận khổ.
Sāriputta sửa Đoạn kiến của Yamaka thế nào?
Sāriputta giúp Yamaka bỏ đoạn kiến bằng cách quán năm uẩn vô thường, vô ngã, không giả định một tự ngã bị tiêu diệt sau khi A-la-hán qua đời.
Không tìm thấy Như Lai trong năm uẩn ngay khi còn sống
Phân biệt Như Lai theo quy ước với một tự ngã cố định không thể tìm thấy trong năm uẩn, dựa trên kinh Yamaka SN 22.85.
Vậy hỏi Như Lai “đi đâu” sau khi chết có vấn đề gì?
Câu hỏi Như Lai đi đâu sau khi chết dễ giả định có một tự ngã bất biến. Kinh Yamaka và Aggivacchagotta hướng tới vô ngã, duyên khởi và giới hạn của bốn mệnh đề siêu hình.
Anurādha – Như Lai có thể được mô tả bằng bốn mệnh đề sau khi chết không?
Kinh Anurādha (SN 22.86) giải thích vì sao bốn mệnh đề về Như Lai sau khi chết đều không thích hợp khi xuất phát từ quan niệm về tự ngã.
Phagguna – “Ai xúc?” có phải câu hỏi đúng?
Kinh Moliya Phagguna SN 12.12 chuyển câu hỏi “Ai xúc?” sang khảo sát duyên sinh của xúc, tránh giả định một tự ngã độc lập.
Từ “Ai?” sang “Do duyên gì?” – Một thay đổi căn bản trong cách đặt câu hỏi
Giải thích vì sao duyên khởi chuyển trọng tâm từ “Ai cảm thọ?” sang “Do điều kiện nào cảm thọ sinh?”, và cách vận dụng để giảm chấp thủ.
Moliya Phagguna và cách Duyên khởi thay câu hỏi về chủ thể
Kinh Moliya Phagguna chuyển câu hỏi từ ai sở hữu xúc, thọ, ái sang những điều kiện làm chúng sinh khởi; qua đó làm rõ duyên khởi và vô ngã.
Sāti – Thức có phải cùng một thứ chạy xuyên qua luân hồi?
Trong MN 38, Đức Phật bác quan điểm của Sāti rằng cùng một thức bất biến luân chuyển qua các đời; thức sinh khởi tùy duyên và nhân quả không đòi hỏi một linh hồn thường còn.
Đức Phật bác quan điểm “chính thức này luân chuyển” thế nào?
Trong MN 38, Đức Phật bác ý tưởng một thức duy nhất bất biến luân chuyển qua các đời, vì thức phát sinh tùy duyên và được gọi tên theo duyên sinh khởi.
Đại Kinh Đoạn Tận Ái – Thức cũng do duyên mà sinh
Đại kinh Đoạn tận ái (MN 38) giải thích thức do duyên sinh, không phải một thực thể bất biến; sáu thức được gọi tên theo căn và cảnh.
Thức không có một bản chất cố định nằm sau kinh nghiệm
Thức phát sinh tùy điều kiện, không phải một tự ngã bất biến đứng sau mọi kinh nghiệm; tìm hiểu qua MN 38 và phép quán năm uẩn.
Potthapāda – Ý thức và những trạng thái thiền
Kinh Potthapāda (DN 9) giải thích sự biến đổi của tri giác trong tu tập thiền; phân biệt tưởng, thức và định, tránh hiểu nhầm về một ý thức bất biến.
Kevaddha – Đức Phật nhìn thần thông như thế nào?
Kinh Kevaddha (DN 11) phân biệt ba loại thần thông và đề cao thần thông giáo hóa, hướng người học đến giới, định, tuệ thay vì chạy theo biểu diễn phép lạ.
Tại sao thần thông biểu diễn không phải cách tốt nhất để tạo niềm tin?
Kinh Kevaddha (DN 11) đề cao thần thông giáo hóa hơn biểu diễn năng lực kỳ lạ: niềm tin Phật học cần dựa vào hiểu biết, đạo đức và thực hành giảm khổ.
“Thần thông giáo hóa” – Phép lạ nào được đánh giá cao hơn?
Theo kinh Kevaddha (DN 11), thần thông giáo hóa là khả năng chỉ dẫn tu tập, từ bỏ bất thiện và phát triển thiện pháp; được đề cao hơn việc gây kinh ngạc bằng phép lạ.
Kevaddha đi tìm nơi bốn đại chấm dứt – Vì sao câu hỏi phải được đặt lại?
DN 11 kể chuyện tìm nơi bốn đại chấm dứt để chỉ ra giới hạn của câu hỏi về địa điểm; Đức Phật hướng người học đến việc hiểu điều kiện của kinh nghiệm và sự chấm dứt chấp thủ.
Brahmā có thực sự biết tất cả?
Theo DN 11, Đại Phạm thiên không biết đáp án cho câu hỏi về bốn đại; địa vị cao không đồng nghĩa với toàn tri hay trí tuệ giải thoát.
Kinh Kevaddha và sự phê bình ý niệm một vị thần toàn tri trong câu chuyện
DN 11 cho thấy Đại Phạm thiên không trả lời được câu hỏi về bốn đại; địa vị và danh xưng không bảo đảm tri thức toàn tri.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.