“Không phán xét” có phải định nghĩa đầy đủ của Chánh niệm?
Không phán xét giúp quan sát tâm không tự kết án, nhưng Chánh niệm còn cần Chánh kiến, Chánh tinh tấn và phân biệt điều thiện, bất thiện.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.000 kết quảTrang 113 / 167
Chánh niệm vẫn phân biệt thiện và bất thiện thế nào?
Chánh niệm nhận biết các trạng thái tâm nhưng không xem thiện và bất thiện như nhau; Chánh kiến và Chánh tinh tấn giúp phân biệt, từ bỏ điều hại và vun bồi điều lành.
“Chỉ quan sát” có đủ để giải thoát?
Quan sát thân tâm là phần thiết yếu của thiền nhưng không tự nó bảo đảm giải thoát; phải có Chánh kiến, Chánh tinh tấn và trí tuệ để đoạn trừ chấp thủ.
Quan sát phải dẫn đến thấy Vô thường – ly tham như thế nào?
Quan sát thân tâm cần tiến đến thấy sinh diệt, vô thường và bớt chấp thủ. Phân biệt ly tham với chán đời; đối chiếu MN 10, SN 22.59 và Pháp Cú 277.
“Thiền càng lâu càng tốt” có đúng không?
Thiền lâu không tự động tốt hơn: cần chú trọng chánh niệm, điều phục tâm, sức khỏe và sự chuyển hóa bất thiện thay vì chỉ đo thời lượng.
Thời lượng không thay thế Chánh kiến
Thời lượng ngồi thiền không tự thay thế Chánh kiến; tu tập đúng cần kết hợp hiểu biết, giới hạnh, tinh tấn, chánh niệm và định.
Trạng thái dễ chịu khi thiền có phải chứng Định?
Cảm giác dễ chịu khi thiền chưa chứng minh đã chứng Định hay các tầng thiền. Phân biệt hỷ lạc, định tâm và trí tuệ theo MN 8, MN 111.
Thấy ánh sáng có phải chứng thiền?
Thấy ánh sáng khi thiền chưa đủ để kết luận đã chứng thiền; cần phân biệt hiện tượng thị giác, định tâm và trí tuệ giải thoát.
Không còn cảm giác thân có phải chứng ngộ?
Không cảm nhận rõ cơ thể khi thiền không đủ chứng minh chứng ngộ; cần phân biệt trạng thái cảm giác, thiền định, diệt thọ tưởng và trí tuệ giải thoát.
Thấy tiền kiếp có phải chứng A-la-hán?
Nhớ hoặc thấy tiền kiếp không chứng minh đã đạt A-la-hán. Kinh MN 4 phân biệt túc mạng minh với lậu tận minh; giải thoát gắn với đoạn tận lậu hoặc.
Có thần thông có phải giác ngộ?
Thần thông không phải giác ngộ. DN 2 phân biệt những năng lực đặc biệt với trí đoạn tận lậu hoặc; giải thoát gắn với tuệ giác, ly tham và chấm dứt khổ.
Có trải nghiệm Tánh Không có đồng nghĩa hết Chấp?
Một trải nghiệm Tánh Không không tự động đoạn tận chấp thủ; cần phân biệt trạng thái thiền, tuệ giác và sự giải thoát bền vững.
“Ngộ rồi không cần tu” có phù hợp với các truyền thống Thiền?
Nhiều truyền thống Thiền không xem ngộ là lý do ngừng tu: đốn ngộ, tiệm tu và tu chứng nhất như là những cách hiểu khác nhau về thực hành sau giác ngộ.
Đốn ngộ nhưng tại sao còn tiệm tu?
Đốn ngộ là nhận ra trực tiếp, tiệm tu là tiếp tục chuyển hóa tập khí và sống đúng với tuệ giác; phân biệt lập trường Tông Mật, Tri Nột và các hướng Thiền khác.
Kiến tánh và tập khí
Kiến tánh là trực nhận trong Thiền học; tập khí là các khuynh hướng huân tập vẫn có thể còn. Vì vậy cần tiếp tục thực hành, giữ giới và chuyển hóa phản ứng trong đời sống.
Một khoảnh khắc sâu sắc không tự động thay đổi toàn bộ đời sống
Trải nghiệm sâu sắc có thể là bước ngoặt nhưng chưa tự động xóa các thói quen; chuyển hóa cần giới, định, tuệ và thực hành mỗi ngày.
Dấu hiệu đáng quan tâm hơn trải nghiệm: tham sân si có giảm không?
Giảm tham, sân, si trong hành vi hằng ngày là dấu hiệu thiết thực hơn việc chỉ dựa vào trải nghiệm thiền định; cần quan sát thận trọng, không tự nhận chứng đắc.
Giác ngộ không phải cảm giác hưng phấn tâm linh
Giác ngộ không đồng nghĩa cảm giác hưng phấn: phân biệt hỷ lạc, trải nghiệm thiền và tuệ giác đoạn trừ chấp thủ.
Giải thoát không phải trạng thái xuất thần
Giải thoát trong Phật giáo không phải trạng thái xuất thần thoáng qua, mà gắn với sự chấm dứt tham ái, vô minh và chấp thủ.
Niết-bàn không phải một tầng thiền
Niết-bàn không phải một tầng thiền cao nhất; thiền định là phương tiện tu tập, còn giải thoát gắn với đoạn tận tham, sân, si và chấp thủ.
Thiền là phương tiện nhìn rõ chứ không phải nơi trú ẩn vĩnh viễn
Thiền giúp an tĩnh và quan sát thân tâm để phát triển trí tuệ; không nên biến an lạc thiền định thành nơi trốn tránh trách nhiệm hoặc đối tượng chấp thủ.
Từ ngồi thiền đến sống tỉnh thức – Khi Pháp rời tọa cụ đi vào cuộc đời
Ngồi thiền rèn luyện sự chú ý và định tĩnh; sống tỉnh thức là áp dụng chánh niệm, tỉnh giác và trách nhiệm đạo đức vào mọi hoạt động hằng ngày.
Làm sao kiểm tra một câu được gán cho Đức Phật?
Cách xác minh một câu được gán cho Đức Phật: truy nguồn kinh, đọc ngữ cảnh, đối chiếu bản dịch và phân biệt nguyên văn với diễn ý.
Không có nguồn kinh – Có nên tiếp tục ghi “Phật dạy” không?
Không có nguồn kinh đáng tin cậy thì không nên khẳng định một câu là nguyên văn “Phật dạy”; hãy kiểm tra xuất xứ và phân biệt lời kinh với diễn giải.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.