Nhãn CANONICAL – Nội dung có nền tảng trực tiếp trong kinh điển
Nhãn CANONICAL nên dành cho nhận định có nền tảng trực tiếp trong kinh điển, có mã kinh, phạm vi và bản dịch kiểm chứng được; không đồng nghĩa nguyên văn lời Phật.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.000 kết quảTrang 116 / 167
Nhãn EARLY BUDDHIST TEXT – Văn bản Phật giáo sớm nghĩa là gì?
EARLY BUDDHIST TEXT là nhãn nghiên cứu chỉ tư liệu Phật giáo sớm như Nikāya, A-hàm và một số nguồn cổ khác; không bảo đảm từng câu là nguyên văn lời Phật.
Nhãn VINAYA – Dữ liệu đến từ Luật tạng
VINAYA là nhãn nguồn cho nội dung dựa trên Luật tạng được xác định rõ; cần ghi truyền thống, phần văn bản và đối tượng áp dụng, không coi nhãn là chứng nhận lời Phật nguyên văn.
Nhãn ABHIDHAMMA/ABHIDHARMA – Hệ thống luận giải cần được nhận diện riêng
Nhãn ABHIDHAMMA/ABHIDHARMA phân biệt Vi Diệu Pháp chính tạng, hệ luận theo bộ phái, chú giải và tác phẩm hậu kỳ, tránh gán nhầm thành lời Phật nguyên văn.
Nhãn COMMENTARY – Chú giải không phải chính kinh
Nhãn COMMENTARY phân biệt chú giải Phật giáo với chính kinh; hướng dẫn dẫn nguồn aṭṭhakathā, ṭīkā, tránh gán lời chú giải thành lời Phật.
Nhãn MAHĀYĀNA SŪTRA – Không nên gắn ngược vào Nikāya
MAHĀYĀNA SŪTRA xác định nguồn kinh Đại thừa; không được tự động gắn nhãn này cho kinh Nikāya chỉ vì nội dung tương đồng.
Nhãn TANTRA – Cần xác định đúng tầng văn bản Kim Cương thừa
Nhãn TANTRA cần xác định đúng loại và tầng nguồn văn bản Kim Cương thừa, không đánh đồng mật điển với chú giải, nghi quỹ hoặc lời thầy.
Nhãn TRADITION – Truyền thống tôn giáo được truyền thừa nhưng không nhất thiết có trong kinh sớm
Nhãn TRADITION – Truyền thống tôn giáo được truyền thừa nhưng không nhất thiết có trong kinh sớm Trả lời ngắn gọn TRADITION là nhãn biên tập đề xuất cho nội dung thuộc truyền thống thực hành, nghi lễ, tập tục hoặc cách giải thích được truyền thừa trong một cộng đồng Phật giáo, nhưng chưa xác định được căn cứ trực tiếp…
Nhãn FOLK BELIEF – Tín ngưỡng dân gian liên quan Phật giáo
FOLK BELIEF là nhãn biên tập chỉ tín ngưỡng dân gian liên hệ Phật giáo; cần ghi rõ nguồn và không đồng nhất với kinh điển hay mê tín.
Nhãn MODERN INTERPRETATION – Cách giải thích hiện đại
Nhãn MODERN INTERPRETATION nhận diện cách diễn giải Phật học hiện đại; cần ghi tác giả, nguồn và phân biệt ứng dụng mới với lời kinh.
Nhãn DISPUTED – Khi học giới hoặc truyền thống bất đồng
Nhãn DISPUTED đánh dấu vấn đề Phật học có bất đồng đáng kể và có căn cứ; cần trình bày đúng các lập trường, nguồn, giới hạn và mức độ chắc chắn.
Nhãn UNCERTAIN – Khi bằng chứng chưa đủ
Nhãn UNCERTAIN – Khi bằng chứng chưa đủ Trả lời ngắn gọn UNCERTAIN (chưa đủ căn cứ để kết luận) là nhãn biên tập đề xuất cho Wiki Tâm Học dành cho nhận định mà chứng cứ hiện có chưa cho phép xác quyết về nguồn gốc, niên đại, tác giả, cách dịch hay cách hiểu. Nhãn này không đồng nghĩa nhận định sai, cũng không chứng tỏ…
Nhãn MISATTRIBUTED – Câu thường gán cho Phật nhưng chưa tìm thấy nguồn phù hợp
Nhãn MISATTRIBUTED dành cho câu thường gán cho Đức Phật nhưng chưa tìm thấy nguồn tương ứng hoặc có chứng cứ gán nhầm; cần ghi mức độ chắc chắn.
Nhãn PARAPHRASE – Diễn ý đúng tinh thần nhưng không phải nguyên văn
PARAPHRASE là nhãn cho lời diễn ý có nguồn kiểm chứng; phải phân biệt với trích dẫn nguyên văn, bản dịch và bình giải.
Nhãn CROSS-TRADITION – Khi một bài chủ động đối chiếu nhiều truyền thống
CROSS-TRADITION là nhãn cho bài chủ động đối chiếu nhiều truyền thống Phật giáo; cần ghi rõ từng nguồn, điểm chung, khác biệt và giới hạn chứng cứ.
Mỗi bài nên cho người đọc biết “Chúng ta biết điều này từ đâu?”
Mỗi bài Phật học cần chỉ rõ nguồn, mã văn bản, bản dịch, ngữ cảnh và mức độ chắc chắn để người đọc có thể tự kiểm chứng.
Tách “Kinh nói” khỏi “Chú giải giải thích”
Cần tách lời kinh được ghi trong chính văn khỏi cách diễn giải của các bộ chú giải; ghi rõ nguồn để người đọc kiểm chứng.
Tách “Truyền thống tin” khỏi “Lịch sử xác nhận”
Cần phân biệt điều truyền thống Phật giáo tin hoặc thuật lại với điều đã được nghiên cứu lịch sử xác nhận; ghi rõ nguồn và mức độ chắc chắn.
Tách “Có trong văn bản” khỏi “Được khảo cổ xác nhận”
Việc một sự kiện được kể trong kinh điển khác với việc khảo cổ đã xác nhận sự kiện đó; cần phân biệt chứng cứ văn bản, minh văn và hiện vật.
Tách “Có thể” khỏi “Chắc chắn”
Phân biệt khả năng, giả thuyết và kết luận có chứng cứ; hướng dẫn diễn đạt mức độ chắc chắn khi nghiên cứu Phật học.
Tách “Không có bằng chứng” khỏi “Có bằng chứng là không”
Chưa tìm được bằng chứng khác với có chứng cứ bác bỏ. Bài hướng dẫn nhận diện sự vắng mặt có giá trị chứng cứ, cách tra cứu kinh và ghi nguồn trung thực.
Tách “không thấy trong kinh sớm” khỏi “không phải Phật giáo”
Không thấy một quan điểm trong kinh Phật giáo sớm không đồng nghĩa quan điểm ấy không thuộc Phật giáo; cần phân biệt phạm vi văn bản, truyền thống và chứng cứ lịch sử.
Một giáo lý phát triển muộn vẫn có thể là Phật giáo hợp lệ trong truyền thống của nó
Một giáo lý phát triển muộn vẫn có thể là Phật giáo hợp lệ trong truyền thống của nó Trả lời trực tiếp Một giáo lý được hình thành hoặc hệ thống hóa muộn hơn các tư liệu Phật giáo sớm vẫn có thể thuộc một truyền thống Phật giáo được cộng đồng ấy thừa nhận và thực hành. Điều này không tự động chứng minh giáo lý đó đã đư…
Lịch sử phát triển không tự động làm giáo lý mất giá trị tôn giáo
Niên đại xuất hiện muộn không tự động phủ nhận giá trị tôn giáo. Cần phân biệt chứng cứ lịch sử, sự thừa nhận của truyền thống và giá trị tu học.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.