Vô ngã ↔ “Ta là chủ nhân của nghiệp”
Vô ngã không phủ nhận trách nhiệm nghiệp: “ta là chủ nhân của nghiệp” là lời quán niệm khuyến khích chịu trách nhiệm, không xác lập một linh hồn bất biến.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.000 kết quảTrang 119 / 167
Vô ngã ↔ “Ta sẽ già, bệnh và chết”
Vô ngã không phủ nhận già, bệnh, chết: chữ “ta” là cách nói quy ước; quán thân tâm vô thường giúp bớt chấp ngã và sống tỉnh thức.
Vô ngã ↔ Đức Phật vẫn dùng “Ta”, “ngươi”, “người”
Vô ngã không cấm dùng “tôi”, “ta”, “người”. SN 1.25 giải thích cách nói quy ước vẫn tương thích với trí tuệ không chấp ngã.
Nếu Vô ngã, tại sao Đức Phật không ngừng sử dụng đại từ nhân xưng?
Đức Phật dùng đại từ nhân xưng theo quy ước giao tiếp; vô ngã bác bỏ chấp thủ vào tự ngã bất biến, không cấm nói “tôi”.
Ngôn ngữ quy ước không chứng minh có tự ngã thường hằng
Ngôn ngữ quy ước không chứng minh có tự ngã thường hằng 1. Trả lời trực tiếp Việc sử dụng những từ như “tôi”, “bạn”, “người ấy” không chứng minh có một tự ngã thường hằng. Chúng là công cụ ngôn ngữ giúp nhận biết ai đang nói, ai thực hiện một hành động và ai nhận được một lời khuyên. Từ khả năng gọi tên một con người t…
“Người” tồn tại theo quy ước nhưng tìm trong Ngũ uẩn lại không thấy một chủ thể độc lập
“Người” là tên gọi theo quy ước cho tiến trình năm uẩn; không uẩn nào là một tự ngã độc lập, thường hằng. Vô ngã không phủ nhận đạo đức và trách nhiệm.
Có con người nhưng không có “bản thể người” cố định – Nên hiểu thế nào?
Con người hiện hữu theo quy ước nhưng không có một tự ngã bất biến; hiểu vô ngã không phủ nhận trách nhiệm, nhân quả hay khả năng chuyển hóa.
Vô ngã không phủ nhận người đang đau
Vô ngã không phủ nhận người đang đau 1. Trả lời trực tiếp Vô ngã không có nghĩa là con người không đau hay nỗi đau của họ không đáng quan tâm. Theo Phật giáo, thân và tâm vận hành tùy thuộc nhiều điều kiện, không có một cái “tôi” cố định làm chủ tuyệt đối; nhưng cảm giác đau, nỗi buồn và nhu cầu được giúp đỡ vẫn là kin…
Vô ngã không phủ nhận người gây hại
Vô ngã không phủ nhận người gây hại 1. Trả lời trực tiếp Vô ngã không xóa bỏ người gây hại, nạn nhân hay trách nhiệm trước hành vi. Theo giáo lý vô ngã, ta không tìm thấy một bản ngã thường hằng, độc lập và bất biến trong thân tâm. Nhưng trong đời sống quy ước, hành động vẫn xảy ra, người khác vẫn chịu tổn thương và ng…
Vô ngã không phủ nhận người phải chịu trách nhiệm
Vô ngã không phủ nhận trách nhiệm đạo đức: hành động có tác ý vẫn có hệ quả; mỗi người cần nhận lỗi, khắc phục và tu sửa mà không chấp một tự ngã thường hằng.
Vô ngã không phủ nhận quan hệ cha mẹ – con cái
Vô ngã không phủ nhận tình thân và trách nhiệm cha mẹ – con cái; hiểu vô ngã giúp bớt chấp ngã, chăm sóc và giữ ranh giới an toàn.
Vô ngã không phủ nhận cá tính
Vô ngã không phủ nhận cá tính: mỗi người có những nét riêng theo duyên, nhưng không có một bản ngã cố định và vẫn có thể chuyển hóa thói quen.
Vô ngã không yêu cầu xóa ký ức
Vô ngã không yêu cầu xóa ký ức: vẫn nhớ, học hỏi và chịu trách nhiệm nhưng không đồng nhất ký ức với một cái Ta thường hằng.
Vô ngã không biến con người thành những cỗ máy vô trách nhiệm
Vô ngã không phủ nhận tác ý, trách nhiệm hay khả năng sửa sai; hiểu duyên khởi giúp hành động tỉnh giác và có đạo đức hơn.
Vô ngã ↔ Tự trọng: Không có tự ngã thường hằng vẫn có thể tôn trọng mình
Vô ngã không phủ nhận tự trọng: không chấp cái Ta bất biến vẫn có thể gìn giữ phẩm giá, sức khỏe, ranh giới và trách nhiệm đạo đức.
Vô ngã ↔ Chăm sóc bản thân: Có phải chăm mình là Chấp ngã?
Vô ngã không phủ nhận chăm sóc bản thân. Chăm sóc có trí tuệ khác với chấp thủ vào thân tâm như một tự ngã cố định.
Vô ngã ↔ Tự vệ: Có thể bảo vệ thân mà không chấp thân thế nào?
Có thể bảo vệ thân thể, chăm sóc sức khỏe và đặt ranh giới an toàn mà không chấp thân là một tự ngã bất biến.
Vô ngã ↔ Từ bi với chính mình
Vô ngã không phủ nhận việc từ bi và chăm sóc chính mình; học cách giảm khổ, sửa sai mà không chấp vào bản ngã bất biến.
Vô ngã ↔ Quyền lợi cá nhân: Không chấp Ta không có nghĩa từ bỏ mọi quyền lợi
Vô ngã không buộc từ bỏ quyền lợi chính đáng; bảo vệ an toàn và công bằng có thể đi cùng chánh niệm, không sân hận và không chấp ngã.
Vô ngã ↔ Ranh giới lành mạnh trong quan hệ
Vô ngã không phủ nhận ranh giới trong quan hệ. Có thể bảo vệ mình và người bằng giới hạn rõ ràng, không gây hại, không kiểm soát hay trả đũa.
Không sở hữu người mình yêu nhưng vẫn có trách nhiệm với họ
Không sở hữu người mình yêu là không kiểm soát họ, nhưng vẫn trung thực, tôn trọng, chăm sóc và thực hiện trách nhiệm trong quan hệ.
Không xem con là “của tôi” nhưng vẫn làm tròn trách nhiệm cha mẹ
Không xem con là tài sản không có nghĩa bỏ trách nhiệm cha mẹ: hãy chăm sóc, bảo vệ, dạy dỗ và tôn trọng sự tự chủ của con theo từng độ tuổi.
Không xem tài sản là tự ngã nhưng vẫn bảo vệ tài sản hợp pháp
Không xem tài sản là tự ngã không phủ nhận quyền sở hữu hợp pháp; bài giải thích cách bảo vệ, sử dụng và bố thí tài sản không chấp thủ.
Không chấp danh dự nhưng không nhất thiết chấp nhận vu khống
Buông chấp danh dự không đồng nghĩa chấp nhận vu khống: có thể bảo vệ sự thật bằng chứng cứ và lời nói đúng đắn.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.