Một Wiki khách quan không cần có câu trả lời duy nhất cho mọi vấn đề
Wiki Phật học khách quan không buộc mọi vấn đề có một đáp án: trình bày các lập trường có nguồn, mức độ chắc chắn và kết luận theo chứng cứ.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.000 kết quảTrang 130 / 167
Điều quan trọng là người đọc biết câu trả lời thuộc nguồn và truyền thống nào
Câu trả lời Phật học cần chỉ rõ nguồn kinh, luận, truyền thống, bản dịch và mức độ diễn giải để người đọc đối chiếu chính xác.
Từ những “mâu thuẫn” đến một Phật giáo đa tầng, đa truyền thống nhưng có lịch sử xác định
Phân biệt mâu thuẫn biểu kiến, khác biệt học phái và lịch sử phát triển của Phật giáo qua nguồn kinh, luận và chứng cứ học thuật.
Học sâu không phải làm mọi khác biệt biến mất – Mà biết chính xác khác nhau ở đâu và vì sao
Học Phật sâu là nhận diện đúng các điểm giống và khác giữa nguồn kinh, luận và truyền thống, không đồng nhất hóa cũng không biến khác biệt thành đối địch.
Một lời chê đi từ tai đến cơn giận trong vài giây thế nào?
Lời chê qua tai có thể dẫn đến khó chịu, suy diễn và cơn giận; hiểu các điều kiện giúp dừng lại và phản hồi sáng suốt.
Âm thanh tự nó có xúc phạm ta không?
Âm thanh tự nó không mang cảm giác bị xúc phạm; ý nghĩa lời nói, hoàn cảnh, cảm thọ và cách tâm diễn giải cùng ảnh hưởng đến phản ứng.
Tai nghe âm thanh hay nghe luôn ý nghĩa “Họ đang coi thường tôi”?
Tai tiếp nhận âm thanh; tâm hiểu lời nói và suy diễn ý nghĩa. Phân biệt dữ kiện, cảm thọ và nhận định “họ coi thường tôi” giúp phản ứng tỉnh táo hơn.
Nhĩ thức chỉ biết âm thanh – Khi nào ý nghĩa được thêm vào?
Nhĩ thức biết âm thanh; nhận ra lời nói, ý nghĩa và suy đoán dụng ý là hoạt động nhận thức rộng hơn. Phân biệt nghe, hiểu và suy diễn để thực hành tỉnh giác.
Tưởng nhận diện lời nói và dựng lại câu chuyện thế nào?
Tưởng (saññā) góp phần nhận diện lời nói; suy nghĩ và phóng diễn (papañca) có thể nối lời nghe thành câu chuyện chủ quan. Phân biệt điều nghe với điều suy ra.
Ký ức cũ chen vào một câu nói hiện tại ra sao?
Ký ức cũ có thể khiến câu nói hiện tại bị diễn giải qua kinh nghiệm xưa; học cách phân biệt điều nghe, cảm thọ, liên tưởng và phóng diễn.
Thọ khó chịu xuất hiện trước cơn giận như thế nào?
Cảm thọ khó chịu không đồng nghĩa với cơn giận: nhận ra thọ, suy diễn và xu hướng chống đối để đáp ứng chánh niệm theo SN 36.2 và SN 36.6.
Khó chịu chưa phải Sân – Khoảng cách giữa hai trạng thái nằm ở đâu?
Khổ thọ không đồng nhất với sân. Phân biệt cảm giác khó chịu và thái độ chống đối, liên hệ SN 36.2, SN 36.6 cùng thực hành chánh niệm.
Từ “có cảm giác khó chịu” đến “Tôi bị xúc phạm”
Phân biệt cảm thọ khó chịu với kết luận “tôi bị xúc phạm”; hiểu vai trò của tưởng, suy nghĩ, ký ức và cách phản ứng tỉnh giác.
Cái “Tôi” được dựng lên nhanh đến mức ta không nhận ra thế nào?
Cảm giác “tôi” nổi lên rất nhanh khi tâm đồng nhất cảm thọ, suy diễn và ký ức với bản thân; tìm hiểu năm uẩn, ngã mạn và cách thực hành nhận diện.
Ái muốn được tôn trọng đứng sau cơn giận ra sao?
Cơn giận khi bị chê có thể liên hệ khát ái muốn được công nhận và chấp thủ vào hình ảnh bản thân; cần phân biệt nhu cầu tôn trọng hợp lý với sự bám víu.
Thủ vào hình ảnh bản thân khiến một câu nói trở nên đau thế nào?
Thủ vào hình ảnh bản thân có thể khiến một lời chê bị cảm nhận như sự phủ nhận con người; thực hành phân biệt dữ kiện, cảm thọ và phản ứng.
“Tôi không phải người như họ nói” – Bảo vệ sự thật hay bảo vệ bản ngã?
Làm rõ sự khác nhau giữa đính chính sự thật và bám chấp hình ảnh bản thân khi bị người khác đánh giá; thực hành phản hồi có chứng cứ, trách nhiệm và chánh niệm.
Ngã mạn xuất hiện trong một cuộc tranh cãi như thế nào?
Ngã mạn trong tranh cãi xuất hiện khi mục tiêu tìm sự thật bị thay bằng việc hơn thua và bảo vệ vị thế cái tôi; nhận diện mạn khác với cấm tranh luận.
Tại sao cùng một lời chê hôm nay đau nhưng ngày khác lại không?
Cùng một lời chê có thể gây đau khác nhau vì hoàn cảnh, cảm thọ, ký ức và cách diễn giải thay đổi; học cách nhận biết để phản ứng sáng suốt.
Nếu lời chê đúng, tại sao ta giận? Nếu lời chê sai, tại sao vẫn giận?
Vì sao lời chê đúng hay sai đều có thể làm ta giận? Phân biệt sự thật, cảm thọ, bản ngã và cách phản hồi sáng suốt theo Phật học.
Một lời nói chỉ kéo dài vài giây nhưng tại sao ta có thể khổ nhiều ngày?
Một lời nói ngắn có thể khiến ta khổ lâu vì ký ức, cảm thọ, suy diễn và phản ứng tâm tiếp diễn. Phân biệt sự kiện với phóng diễn để ứng xử sáng suốt.
Sự kiện đã qua nhưng tâm tiếp tục tái tạo nó thế nào?
Sự kiện đã qua vẫn có thể gây khổ vì tâm nhớ lại, diễn giải và phóng diễn; học cách phân biệt sự thật, ký ức và phản ứng hiện tại.
Nhớ lại lời xúc phạm có phải đang tạo một lần Xúc mới trong tâm?
Khi nhớ lời xúc phạm, tâm có thể sinh ý xúc với ký ức và ý nghĩ hiện tại; cần phân biệt ý xúc với nhĩ xúc ban đầu, cảm thọ và sân.
“Mũi tên thứ hai” được bắn lại hàng trăm lần bằng ký ức thế nào?
Ký ức về lời xúc phạm có thể khơi lại khổ tâm khi đi kèm chống đối và suy diễn; hiểu “mũi tên thứ hai” trong SN 36.6 để thực hành chánh niệm đúng cách.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.