Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
Chánh niệm giữ vai trò gì giữa Tinh tấn và Định? Từ nỗ lực đúng đắn đến tâm an định – Vì sao Chánh niệm là yếu tố không thể thiếu trong Bát Chánh Đạo? 1. Dẫn nhập: Vì sao Tinh tấn chưa đủ để đưa đến Định? Trong Bát Chánh Đạo, ba yếu tố thường được xếp vào nhóm Định học là: Chánh tinh tấn (sammā-vāyāma). Chánh niệm (sam…
Chánh định tạo nền cho Tuệ như thế nào? – Từ tâm an định đến trí tuệ thấy rõ thực tại Mở đầu: Vì sao tâm yên tĩnh chưa chắc đã có trí tuệ? Một mặt hồ bị gió khuấy động khó phản chiếu rõ những gì ở phía trên. Khi mặt nước lắng xuống, hình ảnh trở nên rõ ràng hơn. Tâm con người cũng có một phương diện tương tự. Khi bị th…
Bát Chánh Đạo gồm tám yếu tố được quy về ba nhóm Giới, Định, Tuệ; ba nhóm tương trợ trong con đường chấm dứt khổ.
Tam vô lậu học và Bát Chánh Đạo không phải hai con đường đối lập: Giới, Định, Tuệ là ba nhóm quy tụ tám chi phần thực hành.
37 phẩm trợ đạo gồm bảy nhóm pháp, trong đó Bát Chánh Đạo là nhóm thứ bảy; các nhóm còn lại hỗ trợ và làm rõ việc thực hành con đường.
Tứ Niệm Xứ – Tứ Chánh Cần – Tứ Như Ý Túc nối với nhau thế nào? Từ nhận biết đúng, nỗ lực đúng đến sự thành tựu định tâm trong 37 phẩm trợ đạo 1. Dẫn nhập: Ba nhóm tu tập hay ba giai đoạn nối tiếp? Trong hệ thống 37 phẩm trợ đạo (bodhipakkhiyā dhammā), ba nhóm đầu tiên thường được trình bày là: Tứ Niệm Xứ – Bốn lĩnh vực…
Ngũ căn → Ngũ lực → Thất giác chi phát triển ra sao? – Từ nền tảng tu tập đến những yếu tố giác ngộ Mở đầu: Ba nhóm pháp có phải là ba giai đoạn tu tập liên tiếp? Trong 37 phẩm trợ đạo (bodhipakkhiyā dhammā), Ngũ căn, Ngũ lực và Thất giác chi là ba nhóm pháp giữ vai trò quan trọng. Ngũ căn gồm năm năng lực nền tảng của…
Thất giác chi và Bát Chánh Đạo giao nhau vì cùng mô tả một tiến trình tu tập dưới các góc nhìn khác nhau; niệm, tinh tấn và định là những điểm liên hệ nổi bật.
Các hệ thống giáo pháp có thể khác cách sắp xếp nhưng bổ sung cho nhau trên con đường đoạn khổ.
Bản đồ liên hệ Duyên khởi, Tứ Thánh đế, Bát Chánh Đạo, 37 phẩm trợ đạo và Giới – Định – Tuệ trong thực hành đoạn khổ.
Tu đến đâu thì bắt đầu “thấy Pháp”? Từ hiểu giáo lý đến trực nhận Duyên khởi, Tứ Thánh Đế và sự thật của các pháp 1. Dẫn nhập: Phải tu bao lâu mới thấy Pháp? Một người học Phật nhiều năm có thể thuộc lòng Tứ Thánh Đế, Bát Chánh Đạo, Vô thường, Khổ và Vô ngã. Người ấy có thể giảng giải Duyên khởi, phân tích Ngũ uẩn và h…
Thấy Pháp có phải nhìn thấy một thứ đặc biệt? – Từ tìm kiếm trải nghiệm kỳ lạ đến trí tuệ thấy rõ thực tại Mở đầu: Khi nói “thấy Pháp”, chúng ta thực sự thấy điều gì? Trong đời sống tu học, đôi khi người ta nghe những cách diễn đạt như: Người ấy đã thấy Pháp. Tu tập để trực nhận chân lý. Thấy Pháp là thấy Đức Phật. Khi…
Phân biệt hiểu giáo pháp bằng khái niệm với nhận biết trực tiếp qua quan sát thân tâm, và cách kết hợp học, suy xét, thực hành.
Yếm ly là sự nguội bớt mê đắm do thấy rõ vô thường, không đồng nghĩa với bi quan, ghét đời hoặc bỏ trách nhiệm.
Yếm ly đối với tham ái là bớt mê đắm và chấp thủ nhờ hiểu biết; ghét bỏ thế gian là phản ứng sân hận, không phải giải thoát.
Ly tham – Khi tâm không còn cần sở hữu điều nó thấy Từ nhận biết Vô thường đến buông bỏ chấp thủ: Vì sao trí tuệ đưa đến tự do nội tâm? 1. Dẫn nhập: Nhìn thấy một điều đẹp mà không cần biến nó thành “của tôi” Một người đứng trước một bông hoa đang nở. Người ấy nhìn thấy màu sắc, hình dáng và vẻ đẹp của bông hoa. Cảm gi…
Đoạn diệt không có nghĩa tiêu diệt một con người – Phật giáo chấm dứt điều gì? Mở đầu: Khi nghe nói “đoạn diệt”, vì sao nhiều người nghĩ đến sự hủy diệt? Trong Phật giáo, chúng ta thường gặp những cách diễn đạt như: Đoạn diệt tham ái. Đoạn tận vô minh. Diệt khổ. Diệt các lậu hoặc. Chấm dứt sinh tử luân hồi. Chứng ngộ N…
Buông xả không phải ép tâm bằng ý chí, mà là sự giảm chấp thủ nhờ chánh tinh tấn, chánh niệm và trí tuệ thấy rõ thực tại.
Giải thoát là thoát khỏi sự ràng buộc của tham, sân, si và chấp thủ; không đồng nghĩa vô cảm hay trốn tránh cuộc đời.
Công thức xác chứng giải thoát A-la-hán: đoạn tận nguyên nhân tái sinh, hoàn tất phạm hạnh; không có nghĩa thân hiện tại chấm dứt ngay.
Tri kiến giải thoát – Vì sao người giải thoát biết mình đã giải thoát? Từ đoạn tận tham ái đến sự xác chứng giải thoát: Biết mà không cần dựng lên một cái Ta chứng đắc 1. Dẫn nhập: Nếu không có một cái Ta thường hằng, ai biết mình đã giải thoát? Trong nhiều bài kinh, sau khi trình bày tiến trình tu tập dẫn đến giải tho…
Nhập lưu là bước ngoặt của cái thấy như thế nào? – Từ hiểu giáo pháp đến chứng nhập dòng Thánh đạo Mở đầu: Vì sao Nhập lưu là một bước ngoặt đặc biệt? Một người có thể học Phật pháp trong nhiều năm. Người ấy hiểu Vô thường, biết về Vô ngã, có thể giải thích Duyên khởi và thuộc lòng Tứ Thánh Đế. Nhưng khi bị xúc phạm, n…
Bốn tầng Thánh quả được phân biệt theo các kiết sử đã đoạn trừ hoặc làm suy yếu, từ ba kiết sử đầu đến cả mười kiết sử.
A-la-hán khi còn sống vẫn có năm uẩn, nhưng đã đoạn tận tham ái, vô minh và sự chấp thủ năm uẩn là tự ngã.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.
Mở trang tra cứu để lọc theo nhóm và duyệt toàn bộ kết quả.