Thấy một ý nghĩ chỉ là ý nghĩ
Nhìn ý nghĩ như một hiện tượng tâm giúp không vội đồng nhất với suy đoán; vẫn cần phân biệt thiện bất thiện và lựa chọn hành động có trách nhiệm.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.000 kết quảTrang 51 / 167
Thấy cảm xúc chỉ là pháp đang sinh diệt
Cảm xúc là trải nghiệm có điều kiện và biến đổi; thực hành nhận diện thọ, trạng thái tâm và phản ứng mà không đồng nhất với chúng, rồi ứng xử có trách nhiệm.
Không còn tin mọi điều tâm mình kể
Nhận ra suy nghĩ và câu chuyện tự động trong tâm không nhất thiết là sự thật; biết phân biệt sự kiện, diễn giải, phản ứng và chọn hành động thiện lành.
Từ phản ứng tự động đến khả năng lựa chọn
Hiểu cơ chế phản ứng theo thói quen, thực hành nhận ra ý định, tạm dừng, kiểm tra hậu quả và chọn lời nói hành động thiện lành.
Từ “Tại người khác” đến nhìn lại nhân duyên trong chính mình
Nhìn lại nhân duyên trong chính mình để nhận ra phản ứng, trách nhiệm và cách ứng xử sáng suốt, không tự trách hay dung túng sai trái.
Từ cầu cho hoàn cảnh đổi đến học cách chuyển hóa tâm
Học cách chuyển hóa tâm trước hoàn cảnh bất như ý: hiểu duyên khởi, quan sát cảm thọ, điều chỉnh tác ý và hành động có trách nhiệm, không thụ động chịu đựng.
Từ tích lũy Phật pháp đến thực hành Phật pháp
Học Phật không dừng ở ghi nhớ kinh luận: đưa Chánh pháp vào lời nói, hành động và quan sát tham sân si, kết hợp học đúng với thực hành.
Từ muốn trở thành “người tu” đến muốn chấm dứt tham sân si
Tu học hướng đến giảm tham, sân, si hơn là tìm một danh tính người tu. Phân biệt động cơ, học cách quan sát tâm và ứng xử thiện lành.
Thước đo tu tập không nằm ở trải nghiệm kỳ lạ
Thước đo tu tập không chỉ là trải nghiệm thiền kỳ lạ mà là chuyển hóa giới hạnh, tham sân si, chánh niệm và trí tuệ trong đời sống.
Tu đúng: Không nhất thiết biết nhiều hơn, nhưng thấy rõ và chấp ít hơn
Tu đúng không chỉ là biết nhiều giáo lý: cần nhận rõ tham sân si, thực hành giới định tuệ và giảm bám chấp trong đời sống.
Muốn hết tham có phải cũng là một loại tham?
Mong hết tham không nhất thiết là tham bất thiện: phân biệt taṇhā, lobha và chanda; đọc SN 51.15, AN 4.159 để hiểu cách dùng động lực tu tập rồi buông bỏ.
Muốn giác ngộ có trở thành chướng ngại của giác ngộ?
Mong giác ngộ có thể là động lực thiện; chấp vào thành tựu, cái tôi và trải nghiệm mới dễ gây chướng ngại.
Muốn buông bỏ – Ai đang muốn buông?
Buông bỏ không phải ép tâm hết cảm xúc; nhận biết sự bám chấp, ý muốn buông và cảm giác về cái tôi, rồi hành động có trách nhiệm.
Cố gắng không suy nghĩ lại tạo thêm suy nghĩ
Ép bản thân ngừng suy nghĩ đôi khi gây thêm căng thẳng. Học nhận biết, điều hướng tư tưởng bất thiện và thực hành chánh niệm đúng cách.
Cố gắng không sân có thể trở thành sân với chính cơn sân
Cố gắng không sân có thể làm sinh thêm sân với chính mình. Phân biệt tự ghét bỏ với chánh tinh tấn và học cách nhận diện, chuyển hóa cơn sân.
Ghét bản ngã có phải một hình thức khác của bản ngã?
Ghét bản ngã có thể lại là một hình thức chấp ngã khi tâm nuôi sân, tự trách và bám chặt vào hình ảnh tôi. Phân biệt vô ngã, thân kiến, ngã mạn và cách thực hành.
Chấp vào Vô ngã – Một nghịch lý của người học Phật
Chấp vào vô ngã là khi biến giáo lý tháo gỡ chấp ngã thành căn cước hoặc quan điểm hơn thua. Quán năm uẩn giúp giảm chấp thủ, không phủ nhận nhân quả và trách nhiệm.
Chấp vào Tánh Không còn nguy hiểm hơn chấp vào Có?
Chấp vào Tánh Không là biến phương tiện phá chấp thành một kiến chấp. Phân biệt tính Không với hư vô; hiểu duyên khởi và trách nhiệm theo Trung đạo.
Chấp vào Chánh pháp có còn là Chấp?
Chấp vào Chánh pháp xảy ra khi biến giáo lý thành căn cước, sở hữu hoặc công cụ hơn thua. Nương pháp để tu và buông chấp thủ là hai việc khác nhau.
Nếu Pháp là chiếc bè, tại sao vẫn phải học kinh?
Ví dụ chiếc bè trong MN 22 không bảo bỏ kinh: phải học, hiểu, thực hành đúng để vượt khổ, rồi buông sự chấp thủ vào giáo pháp.
Nếu cuối cùng phải bỏ chiếc bè, tại sao cần chiếc bè?
Chiếc bè trong MN 22 cần để vượt qua khổ đau; chỉ buông chấp thủ khi đã dùng đúng phương tiện, không bỏ học kinh hay thực hành quá sớm.
Không chấp giới nhưng tại sao vẫn phải giữ giới?
Không chấp giới không phải là bỏ giới: giữ giới để tránh hại và phát triển giới–định–tuệ, không bám vào hình thức, ngã mạn hay tà kiến.
Không chấp thiền nhưng tại sao vẫn phải tu định?
Chánh định là một chi phần Bát chánh đạo. Không chấp thiền là không bám víu vào an lạc hoặc thành tích thiền, không phải bỏ rèn luyện định tâm.
Không chấp kiến thức nhưng tại sao phải có Chánh kiến?
Chánh kiến giúp nhận ra hướng tu đúng, còn không chấp kiến thức giúp tránh ngã mạn và bám chặt quan điểm. Học, quán chiếu và thực hành cần đi cùng nhau.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.