Không chấp thiện nhưng tại sao phải làm thiện?
Làm thiện nhưng không bám vào công đức hay hình ảnh người tốt; phân biệt thiện pháp, chấp thủ và trách nhiệm đạo đức.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.000 kết quảTrang 52 / 167
Vượt thiện ác có phải muốn làm gì cũng được?
Vượt thiện ác không có nghĩa tùy tiện gây hại: cần buông chấp vào hình ảnh người tốt, đồng thời giữ giới, thực hành thiện và phản tỉnh nhân quả.
“Không phân biệt” có phải không còn biết đúng sai?
Không phân biệt không phải là xóa nhòa đúng sai; đó là buông thiên kiến và chấp thủ trong khi vẫn nhận rõ hành vi thiện, bất thiện và trách nhiệm.
Bất nhị có xóa bỏ thiện và bất thiện?
Bất nhị không xóa bỏ thiện ác: thấy các pháp duyên sinh không đồng nghĩa phủ nhận nhân quả, giới hạnh và trách nhiệm trước tác hại.
Tánh Không có làm giới luật trở nên không cần thiết?
Tánh Không không phủ nhận giới luật: thấy các pháp duyên sinh không xóa bỏ nhân quả, thiện bất thiện hay trách nhiệm trước hành vi.
Vô ngã có làm trách nhiệm cá nhân biến mất?
Vô ngã không phủ nhận trách nhiệm: hiểu năm uẩn vô ngã giúp giảm chấp tôi, đồng thời cần xét tác ý, hậu quả và sửa chữa hành động.
Không có người tạo nghiệp nhưng vẫn có nghiệp – Nên hiểu thế nào?
Vô ngã không phủ nhận nghiệp: nghiệp liên hệ tác ý và nhân duyên, không đòi hỏi một linh hồn bất biến; người hành động vẫn có trách nhiệm.
Không có người giải thoát nhưng có giải thoát?
Vô ngã không phủ nhận giải thoát: tiến trình chấm dứt tham ái và vô minh có thật theo đạo lộ, dù không có một tự ngã thường hằng được giải phóng.
Không có gì để đạt nhưng vẫn phải tu – Nghịch lý của Bát-nhã
Vô sở đắc trong Bát-nhã không phủ nhận tu tập; đó là không chấp người tu, pháp tu và thành tựu như những thực thể độc lập.
“Vô sở đắc” có phải không cần thực hành?
Vô sở đắc không phủ nhận con đường tu tập; cần giữ giới, phát triển định tuệ và buông chấp vào thành tích hay cái tôi sở hữu giác ngộ.
Không tìm cầu nhưng vẫn tinh tấn
Không tìm cầu không có nghĩa buông xuôi. Chánh tinh tấn là nuôi dưỡng thiện pháp với trí tuệ, không chấp vào thành tích hay trải nghiệm.
Không sở hữu nhưng vẫn chăm sóc
Buông chấp sở hữu không phải bỏ mặc người thân và tài sản: có thể chăm sóc có trách nhiệm mà không chiếm hữu hay kiểm soát.
Không kiểm soát nhưng vẫn có trách nhiệm
Không thể kiểm soát mọi hoàn cảnh nhưng vẫn cần chịu trách nhiệm về tác ý, lời nói và hành động; thực hành chánh niệm, sửa sai và buông cưỡng cầu kết quả.
Không chấp kết quả nhưng vẫn tạo nhân tốt
Không chấp kết quả không phải buông xuôi: hãy tạo nhân tốt bằng tác ý và hành động có trách nhiệm, xét lại hệ quả nhưng không cưỡng cầu thành bại.
Không giữ lại nhưng vẫn yêu thương
Buông chấp thủ không phải hết yêu thương: vẫn chăm sóc và giữ trách nhiệm nhưng không chiếm hữu hay cưỡng ép người khác.
Không có một cái Ta cố định nhưng vẫn có một con đường được tu tập
Vô ngã không phủ nhận con đường tu tập: thân tâm không cố định nên có thể chuyển hóa qua Bát chánh đạo, giới, định và tuệ.
Mạng xã hội đang nuôi dưỡng tham, sân và si như thế nào?
Mạng xã hội có thể nuôi dưỡng tham qua so sánh và ham thích; sân qua tranh cãi; si qua tin sai và thiếu tỉnh giác. Thực hành chánh niệm giúp thay đổi cách sử dụng.
Vì sao chúng ta liên tục muốn kiểm tra thông báo?
Việc muốn kiểm tra thông báo liên tục liên hệ với thói quen, kỳ vọng, lo bỏ lỡ và phản ứng trước cảm thọ; chánh niệm giúp sử dụng điện thoại chủ động.
Một lượt thích có thể trở thành Thọ → Ái → Thủ thế nào?
Một lượt thích có thể gợi cảm thọ dễ chịu, rồi khát ái và chấp thủ nếu ta đồng nhất giá trị bản thân với phản hồi; chánh niệm giúp nhận diện và lựa chọn.
Tại sao lời chê của người lạ trên Internet vẫn khiến ta đau?
Lời chê của người lạ vẫn có thể khiến ta đau vì cảm thọ, suy diễn và sự bám víu vào hình ảnh bản thân; chánh niệm giúp ứng xử sáng suốt.
Tranh luận trên mạng – Ta đang bảo vệ sự thật hay bảo vệ cái Ta?
Tranh luận trên mạng: phân biệt bảo vệ sự thật với bảo vệ cái tôi qua chánh ngữ, kiểm chứng bằng chứng và chánh niệm.
Muốn thắng một cuộc tranh luận có phải Chánh ngữ?
Muốn thắng tranh luận chưa phải Chánh ngữ. Hãy xét sự thật, lợi ích, đúng thời, thái độ và tâm thiện chí khi phản biện.
Chia sẻ điều đúng nhưng với tâm sân – Thiện hay bất thiện?
Nói sự thật vẫn có thể mang tâm sân. Phật giáo xét cả tác ý, cách nói, thời điểm và lợi ích; học bảo vệ sự thật mà không công kích con người.
Tin giả và Chánh kiến
Tin giả có thể nuôi tham, sân, si và nhận thức sai. Chánh kiến đòi hỏi hiểu đúng, kiểm chứng, biết sửa sai và kết hợp Chánh ngữ.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.