Im lặng trước cái sai có tạo nghiệp không?
Im lặng trước cái sai có tạo nghiệp hay không tùy tác ý, hiểu biết, hoàn cảnh và khả năng can thiệp; không đánh đồng im lặng với đồng lõa.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.000 kết quảTrang 58 / 167
Không hành động cũng có thể là một lựa chọn đạo đức?
Không hành động có thể là thiện khi giữ giới, nhẫn nại hoặc tránh gây hại; cũng có thể bất thiện nếu do cố ý thờ ơ, ích kỷ. Cần xét tác ý và hoàn cảnh.
Tự vệ và giới không sát sinh
Phật giáo Nguyên thủy khuyến khích tránh sát sinh và chủ động bảo vệ an toàn bằng cách không nuôi ý định sát hại, trả thù; cần xét tác ý, hoàn cảnh và hậu quả.
Bảo vệ người khác trước bạo lực – Từ bi phải hành động thế nào?
Từ bi trước bạo lực cần hành động có trí tuệ: bảo vệ nạn nhân an toàn, kêu gọi hỗ trợ, tránh trả thù và cân nhắc tác ý cùng hậu quả.
Giết một sinh vật để cứu nhiều sinh vật – Bài toán đạo đức có câu trả lời đơn giản không?
Không thể lấy phép tính một mạng đổi nhiều mạng để mặc nhiên biện minh cho sát sinh; cần xét tác ý, giới, hậu quả và phương án cứu hộ ít gây hại.
Lòng từ có đủ để quyết định mọi vấn đề đạo đức?
Lòng từ là nền tảng quan trọng nhưng chưa đủ để quyết định mọi vấn đề đạo đức; cần trí tuệ, giới hạnh, xét tác ý và hậu quả.
Trí tuệ phải đi cùng Từ bi như thế nào?
Trí tuệ giúp nhận diện sự thật và lựa chọn phương pháp giảm khổ; từ bi định hướng động cơ thiện lành. Cần cả hai để giúp người đúng cách.
Giới luật và hoàn cảnh – Có phải đạo đức Phật giáo chỉ là luật cứng?
Giới hạnh Phật giáo kết hợp điều học rõ ràng với tác ý, trí tuệ và trách nhiệm; hoàn cảnh cần xét nhưng không phải cớ tùy tiện phá giới.
Nghiệp không phải hệ thống thưởng phạt của một vị thần
Nghiệp trong Phật giáo là hành động có chủ ý, không phải hệ thống thưởng phạt của thần linh; quả nghiệp tùy duyên và không phải mọi bất hạnh đều do nghiệp quá khứ.
Thiện không phải vì được thưởng, ác không phải vì sợ phạt
Thiện không chỉ để nhận thưởng, tránh ác không chỉ vì sợ phạt: đạo đức Phật giáo dựa trên tác ý, giới, trí tuệ, từ bi và quan hệ nhân duyên.
Tại sao làm thiện nếu không có ai ghi công?
Làm thiện khi không được ghi công vẫn có giá trị vì tác ý lành, lợi ích thực tế, phẩm chất đạo đức và sự giảm bớt chấp vào danh tiếng.
Đạo đức Phật giáo bắt đầu từ hậu quả của tham sân si
Tham, sân, si là ba gốc bất thiện; nhận diện tác ý, hậu quả và chuyển hóa tâm theo lời Phật, tránh quy mọi bất hạnh cho nghiệp.
Một việc hợp pháp có thể vẫn bất thiện không?
Một hành vi hợp pháp vẫn có thể bất thiện nếu xuất phát từ tham sân si hay gây tổn hại; tìm hiểu sự khác nhau giữa luật pháp, giới và nghiệp.
Một việc xã hội chấp nhận có thể vẫn nuôi tham sân si không?
Một việc được xã hội chấp nhận vẫn có thể nuôi tham sân si. Tìm hiểu tác ý, giới hạnh và cách quan sát hậu quả trong Phật giáo nguyên thủy.
Phong tục không tự động trở thành Chánh pháp
Phong tục có thể hỗ trợ đời sống thiện lành nhưng không tự động là Chánh pháp. Tìm hiểu cách đối chiếu kinh luật, giới hạnh và việc giảm tham sân si.
Truyền thống lâu đời không tự động chứng minh một điều là lời Phật
Truyền thống lâu đời không đủ chứng minh một câu là lời Phật. Phân biệt phong tục, lời giảng, kinh văn; đối chiếu DN 16, AN 3.65 và kiểm tra nguồn cẩn trọng.
Đa số tin không đồng nghĩa điều đó đúng
Số đông tin không đủ chứng minh đúng. Tìm hiểu Kinh Kālāma, nhận biết thiện bất thiện, kiểm tra nguồn tin và thực hành chánh kiến không cố chấp.
Kinh Kalama có dạy “muốn tin gì thì tin” không?
Kinh Kālāma (AN 3.65) không dạy muốn tin gì thì tin, mà hướng người học kiểm tra nguồn, tâm tham sân si, phẩm chất thiện ác và hệ quả thực hành.
Tự mình kiểm chứng không có nghĩa bỏ qua người có kinh nghiệm
Tự mình kiểm chứng lời Phật dạy cần đi đôi với học hỏi người có trí, tham khảo Kinh–Luật, suy xét tác ý và quan sát hệ quả thực hành.
Chánh kiến không phải ý kiến cá nhân
Chánh kiến không chỉ là ý kiến chủ quan mà là hiểu đúng về thiện bất thiện, khổ và con đường chấm dứt khổ, được học hỏi và thực hành.
Tự do tư tưởng và kỷ luật tu học có mâu thuẫn?
Tự do tư tưởng và kỷ luật tu học không mâu thuẫn khi giới, định, tuệ được thực hành có hiểu biết; phân biệt tự nguyện và cưỡng ép, phản biện và phóng túng.
Từ giới luật đến trí tuệ đạo đức – Vì sao người tu cần cả nguyên tắc lẫn tỉnh thức
Nguyên tắc giới hạnh đặt ranh giới không gây hại; tỉnh thức nhận biết tác ý và hoàn cảnh; trí tuệ kết nối cả hai trong quyết định đạo đức.
Muốn trở thành người giác ngộ có thể nuôi bản ngã thế nào?
Ước nguyện giác ngộ có thể nuôi lớn bản ngã khi bị biến thành danh tính, thành tích hoặc sự so sánh. Phân biệt động lực tu tập lành mạnh với tham ái, ngã mạn và chấp thủ, kèm năm cách thực hành.
“Tôi đã buông bỏ” – Một cái Ta mới vừa xuất hiện?
Buông bỏ có thể trở thành một đối tượng chấp thủ mới khi ta tự hào rằng mình đã vượt hơn người khác. Hiểu ngã mạn, vô ngã và năm bước quan sát tâm.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.