Giai đoạn 10: Bắt đầu nghiên cứu các truyền thống
Giới thiệu cách nghiên cứu Theravāda, Đại thừa, Kim Cương thừa; phân biệt nguồn kinh luật luận và học so sánh trên nền Giới – Định – Tuệ.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.000 kết quảTrang 61 / 167
Khi nào nên học A-tỳ-đàm?
Nên học A-tỳ-đàm khi đã có nền tảng giáo pháp và muốn hiểu sâu các pháp, tâm, tâm sở, sắc và duyên; không cần chờ chứng thiền.
Khi nào nên học Trung quán?
Trung quán nên học khi đã hiểu Duyên khởi, Vô ngã và nhân quả; phân biệt Tánh Không với hư vô và biết đối chiếu luận thư Đại thừa.
Khi nào nên học Duy thức?
Có thể học Duy thức từ nhập môn; học sâu nên có nền tảng Duyên khởi, Vô ngã, Ngũ uẩn và phân biệt đúng kinh luận Đại thừa.
Khi nào nên học Như Lai tạng và Phật tính?
Giải thích thời điểm nên học Như Lai tạng và Phật tính, nền tảng Vô ngã – Duyên khởi – Tánh Không, các cách hiểu Đại thừa và những ngộ nhận cần tránh.
Khi nào nên nghiên cứu Tantra và Kim Cương thừa?
Nghiên cứu Tantra có thể bắt đầu từ học thuật, nhưng thực hành Kim Cương thừa chuyên biệt cần nền tảng Giới – Định – Tuệ, Bồ-đề tâm, Tánh Không và truyền pháp phù hợp.
Học nhiều truyền thống mà không trộn hệ quy chiếu
Hướng dẫn nghiên cứu nhiều truyền thống Phật giáo mà không đánh đồng kinh, luận, thuật ngữ, nguồn và phương pháp thực hành.
Khi hai truyền thống dùng cùng một từ nhưng nghĩa khác nhau
Cùng một thuật ngữ Phật học có thể mang nghĩa khác nhau tùy kinh điển và truyền thống; cần đối chiếu nguồn, văn cảnh, lịch sử và mục tiêu thực hành.
Khi hai truyền thống dùng từ khác nhau nhưng đang chỉ những điều gần nhau
Những thuật ngữ khác nhau giữa các truyền thống Phật giáo có thể gần nhau về từ nguyên, đối tượng hoặc mục tiêu thực hành, nhưng không luôn đồng nghĩa.
Bản đồ học Phật từ một câu hỏi về Khổ đến nghiên cứu Phật học chuyên sâu
Bản đồ tự học Phật từ Tứ Thánh đế và Khổ đến Bát Chánh đạo, Ngũ uẩn, Duyên khởi, thiền tập và nghiên cứu các truyền thống.
Đọc kinh để làm gì?
Đọc kinh để hiểu giáo pháp, suy xét, thực hành Giới – Định – Tuệ và chuyển hóa khổ đau, không chỉ để thuộc lời hay tranh luận.
Một bài kinh nên được đọc theo những lớp nào?
Hướng dẫn đọc một bài kinh qua văn bản, ngữ cảnh, thuật ngữ, lập luận, thực hành và đối chiếu truyền thống.
Ai đang nói – nói với ai – trong hoàn cảnh nào?
Muốn hiểu đúng lời kinh, cần xác định người nói, người nghe, hoàn cảnh đối thoại và mục tiêu giáo pháp; tránh trích dẫn sai văn cảnh.
Tại sao đối tượng nghe pháp ảnh hưởng cách Đức Phật giảng?
Đức Phật trình bày giáo pháp theo vấn đề, hiểu biết và hoàn cảnh người nghe; lời dạy vẫn cần chân thật, có ích và đúng lúc.
Một lời dạy cho người xuất gia có áp dụng nguyên xi cho cư sĩ?
Không áp dụng nguyên xi mọi lời dạy dành cho người xuất gia cho cư sĩ: cần phân biệt giới luật tu viện với nguyên tắc đạo đức và trí tuệ chung.
Một lời dạy phương tiện có phải định nghĩa phổ quát?
Lời dạy phương tiện cần được hiểu theo người nghe, mục đích và hoàn cảnh; không tự động là định nghĩa phổ quát, cũng không vì thế mà thiếu giá trị.
Đừng tách một câu kinh khỏi văn cảnh
Cần đọc câu kinh trong toàn văn, xét người nói, người nghe, mục đích và cách dịch; tránh trích rời văn cảnh rồi suy diễn thành nguyên tắc tuyệt đối.
Một câu dịch tiếng Việt có thể che mất những nghĩa nào của Pāli/Sanskrit?
Bản dịch Việt có thể làm mờ trường nghĩa, ngữ pháp, văn cảnh và hệ thuật ngữ Pāli/Sanskrit; bài hướng dẫn đối chiếu dukkha, anattā, saṅkhāra, sati và dhamma.
Khi nào cần xem thuật ngữ Pāli gốc?
Nên tra Pāli gốc khi từ dịch mơ hồ, khi đối chiếu kinh hoặc khi một thuật ngữ ảnh hưởng cách hiểu giáo lý; cần đọc cả văn cảnh.
Dukkha không đơn giản chỉ là “đau khổ”
Dukkha rộng hơn đau đớn: gồm khổ trực tiếp, khổ do biến đổi và tính bất toại nguyện của pháp hữu vi; hiểu trong bối cảnh Tứ Thánh đế.
Anicca không chỉ là “mọi thứ thay đổi”
Anicca là tính vô thường và không bền chắc của các pháp hữu vi, không chỉ sự thay đổi bên ngoài; quán vô thường giúp giảm chấp thủ.
Anattā không đơn giản là “không có tôi”
Anattā (vô ngã) là cách quán năm uẩn không phải của tôi, không phải là tôi, không phải tự ngã của tôi; không đồng nghĩa với hư vô hay phủ nhận trách nhiệm.
Taṇhā không phải mọi loại mong muốn
Taṇhā là khát ái làm phát sinh chấp thủ và khổ, không phải mọi mong muốn; phân biệt ái với động lực thiện và chánh tinh tấn.
Upādāna không chỉ là “tham lam”
Upādāna không chỉ là tham lam: bốn loại thủ, mối liên hệ Ái–Thủ–Hữu và cách nhận diện chấp thủ trong đời sống.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.