Không biết chắc không có nghĩa phải chọn một phía
Khi chưa đủ chứng cứ, không cần vội chọn một phía hay coi mọi quan điểm ngang nhau; hãy phân biệt điều xác minh được, giả thuyết và điều còn chưa rõ.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.163 kết quảTrang 63 / 174
“Chưa xác định” cũng là một kết luận có giá trị
“Chưa xác định” là kết luận đúng khi chứng cứ chưa đủ; cần nêu rõ phạm vi khảo sát, giới hạn nguồn và điều kiện kiểm chứng lại.
Phân biệt điều kinh nói với điều chúng ta suy ra từ kinh
Phân biệt điều kinh điển thực sự ghi với diễn giải và suy luận của người đọc; hướng dẫn kiểm tra tiền đề, văn cảnh, nguồn và cách ghi chú chính xác.
Phân biệt dữ kiện với cách diễn giải
Phân biệt dữ kiện văn bản, thông tin lịch sử với diễn giải và suy luận trong nghiên cứu Phật học; hướng dẫn kiểm chứng nguồn và viết Wiki chính xác.
Phân biệt giáo lý với tín ngưỡng
Phân biệt giáo lý, tín ngưỡng và thực hành trong Phật giáo; cách đối chiếu nguồn kinh luận với phong tục, nghi lễ và niềm tin để viết Wiki chính xác.
Phân biệt lịch sử với truyền thống tôn giáo
Lịch sử kiểm chứng quá khứ bằng chứng cứ; truyền thống tôn giáo lưu giữ niềm tin, ký ức và thực hành. Cách phân biệt nguồn kinh, chú giải, truyền thuyết, chứng cứ lịch sử khi viết Wiki.
Phân biệt Phật giáo Ấn Độ với sự tiếp biến ở từng quốc gia
Phân biệt Phật giáo hình thành tại Ấn Độ với quá trình truyền bá, dịch thuật và tiếp biến ở các quốc gia; hướng dẫn xác định xuất xứ nghi lễ, pháp môn và văn bản.
Phân biệt điểm chung Phật giáo với giáo nghĩa riêng của từng tông phái
Phân biệt nền tảng Phật giáo được chia sẻ rộng rãi với giáo nghĩa đặc thù bằng cách xét nguồn văn bản, phạm vi truyền thống và cấp độ diễn giải.
Một bài Wiki Phật học khách quan cần những lớp nguồn nào?
Các lớp nguồn cần có để viết Wiki Phật học khách quan: kinh điển, bản dịch, chú giải, nghiên cứu và thực hành.
Khi các nguồn Phật giáo bất đồng, nên trình bày thế nào?
Khi các nguồn Phật giáo bất đồng, cần chỉ rõ từng nguồn, truyền thống, ngữ cảnh, loại chứng cứ và giới hạn kết luận; tránh ép các quan điểm thành một.
Không cần ép mọi truyền thống phải nói giống nhau
Tôn trọng các truyền thống Phật giáo không đòi hỏi đồng nhất mọi giáo nghĩa; cần nhận diện điểm chung, điểm khác và giới hạn của từng nguồn.
Học Phật trung thực – Biết điều gì kinh nói, điều gì truyền thống giải thích và điều gì chính mình chưa biết
Phương pháp học Phật trung thực: phân biệt kinh văn, cách diễn giải theo truyền thống và điều chưa có chứng cứ xác định.
Vô ngã ở mức sơ cơ – Không phải “không có tôi”, mà là không có một cái Ta thường hằng
Vô ngã không phủ nhận con người quy ước mà giúp thấy thân tâm không phải một cái Ta thường hằng, độc lập, toàn quyền điều khiển.
Vô ngã qua Ngũ uẩn – Vì sao không uẩn nào thích hợp để xem là “Ta”?
Giải thích vô ngã qua sắc, thọ, tưởng, hành, thức; nêu lập luận SN 22.59, ví dụ thực hành và phân biệt các tầng luận giải.
Vô ngã qua Duyên khởi – Cái gì phụ thuộc điều kiện thì có thể tự tồn tại không?
Duyên khởi chỉ rõ các hiện tượng thân tâm nương điều kiện mà sinh diệt; vì vậy không nên chấp chúng là một tự ngã độc lập, thường hằng. Giải thích qua SN 12.2, SN 12.15 và SN 22.59.
Vô ngã trong đời sống – Tại sao bị chê lại cảm thấy “Tôi” bị tổn thương?
Khi bị chê, cảm thọ khó chịu dễ bị đồng nhất với cái tôi; quán vô ngã giúp quan sát phản ứng, nhận góp ý và giữ ranh giới lành mạnh.
Vô ngã trong thực hành – Từ “Tôi đang giận” đến “Sân đang sinh khởi”
Nhận biết sân đang sinh khởi giúp bớt đồng nhất cơn giận với cái tôi; quán thân, cảm thọ, tâm và chọn ứng xử có trách nhiệm.
Vô ngã và Thân kiến – Thấy gì khi bước vào dòng Thánh?
Dự lưu đoạn thân kiến về năm thủ uẩn, nhưng chưa đoạn tận ngã mạn và mọi phiền não; phân biệt vô ngã và bốn quả thánh.
Vô ngã trong Theravāda – Con người quy ước và các pháp
Trong Theravāda, “con người” là danh xưng quy ước cho tiến trình năm uẩn duyên sinh; vô ngã phủ nhận tự ngã bất biến, không phủ nhận trách nhiệm đạo đức và đời sống thường ngày.
Vô ngã và Tánh Không – Đại thừa mở rộng sự phủ định tự tính như thế nào?
Trung quán Đại thừa mở rộng quán vô ngã thành sự phủ định tự tính độc lập nơi mọi pháp; Tánh Không đồng thời làm rõ duyên khởi, không phải hư vô.
Vô ngã và Phật tính – Hai giáo lý có thực sự mâu thuẫn?
Giải thích quan hệ giữa vô ngã và Phật tính, những cách hiểu Như Lai tạng trong Đại thừa, điểm tương hợp và các căng thẳng học thuật cần phân biệt.
Vô ngã qua Phật giáo sơ kỳ – Theravāda – Đại thừa – Kim Cương thừa
So sánh giáo lý vô ngã trong kinh Phật giáo sơ kỳ, Theravāda, Đại thừa và Kim Cương thừa: những điểm chung, khác biệt về nguồn và cách thực hành.
Vô thường ở mức sơ cơ – Không có gì giữ nguyên mãi mãi
Vô thường là sự thay đổi của các pháp hữu vi do điều kiện; hiểu đúng giúp bớt chấp trước, trân trọng hiện tại và không rơi vào bi quan.
Vô thường không chỉ là sinh rồi chết
Vô thường không chỉ là sinh rồi chết mà còn là sinh khởi, biến đổi và chấm dứt của các pháp hữu vi ngay trong đời sống; tìm hiểu AN 3.47, SN 22.59 và cách thực hành.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.