Hai chân lý giúp hiểu Tánh Không thế nào?
Hai chân lý (tục đế và chân đế) giúp hiểu Tánh Không: các pháp vận hành theo quy ước và nhân quả nhưng không có tự tính độc lập; tránh thường kiến và đoạn kiến.
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
Hai chân lý (tục đế và chân đế) giúp hiểu Tánh Không: các pháp vận hành theo quy ước và nhân quả nhưng không có tự tính độc lập; tránh thường kiến và đoạn kiến.
Trung quán không xem Tánh Không là bản thể tuyệt đối: các pháp đều vô tự tính, và chính Tánh Không cũng không thể bị chấp thành một thực thể độc lập.
“Không cũng Không” không phủ nhận giáo lý Tánh Không; nó nhắc người học đừng biến Tánh Không thành một bản thể tuyệt đối hoặc một kiến chấp mới. Theo Trung quán, Tánh Không gắn với duyên khởi, còn nhân quả và đạo đức vẫn có giá trị ở bình diện quy ước.
Vô ngã và Tánh Không liên tục ở tinh thần duyên khởi, phá chấp; nhưng khác nhau về phạm vi phân tích, thuật ngữ và bối cảnh kinh luận.
Phật tính là gì? Vì sao khả năng thành Phật không đồng nghĩa đã giác ngộ, và vì sao tu tập vẫn cần thiết? So sánh cách giải thích Đại thừa và Vô ngã.
Phật tính được trình bày nổi bật trong Kinh Như Lai tạng, Đại Bát Niết-bàn Đại thừa, Kinh Thắng Man và Kinh Lăng Già; phân biệt với Hoa Nghiêm, Pháp Hoa và Bảo Tính luận.
Như Lai tạng (tathāgatagarbha) là gì? Tìm hiểu nguồn kinh Đại thừa, quan hệ với Phật tính, Vô ngã, Tánh Không và nguy cơ chấp thành linh hồn.
Như Lai tạng có phải linh hồn? Phân biệt Phật tính, vô ngã, “chân ngã” trong một số kinh Đại thừa và các cách giải thích học thuật.
Một số kinh Đại thừa dùng “thường – lạc – ngã – tịnh” để diễn tả Phật quả, Pháp thân và Phật tính. Hiểu đúng cần phân biệt với chấp ngã và các pháp hữu vi.
Phân biệt và đối chiếu Phật tính, Như Lai tạng với Tánh Không trong Trung quán: điểm gặp nhau, khác biệt và khả năng dung hòa.
Trong Thiền tông, Phật tính liên hệ đến khả năng giác ngộ và kiến tánh; không phải linh hồn bất biến hay lý do để bỏ tu tập. Đối chiếu Pháp Bảo Đàn kinh và Đạo Nguyên.
Phật tính trong Phật giáo Tây Tạng qua Tự Không (rangtong), Tha Không (shentong), Gelug, Sakya, Kagyu, Nyingma và Jonang: các điểm tương đồng, dị biệt và thực hành.
Theravāda có giáo lý tâm sáng chói, vô ngã và khả năng tu tập giải thoát, nhưng không có học thuyết đồng nhất hoàn toàn với Phật tính hay Như Lai tạng Đại thừa.
Vô ngã, Tánh Không và Phật tính liên hệ thế nào? Phân biệt kinh Pāli, Trung quán và Như Lai tạng; tránh đồng nhất ba khái niệm hoặc hiểu sai về linh hồn, hư vô.
Bồ-tát không chỉ cứu độ chúng sinh: hiểu Bồ-đề tâm, sáu ba-la-mật, từ bi đi cùng trí tuệ và sự khác biệt giữa kinh Pāli với con đường Bồ-tát Đại thừa.
Trong kinh Pāli như MN 26, SN 22.26 và MN 123, Bodhisatta thường chỉ Đức Phật Gotama trước giác ngộ; phân biệt với sự phát triển lý tưởng Bồ-tát trong Đại thừa.
Đại thừa mở rộng lý tưởng Bodhisattva thành con đường cho hành giả phát Bồ-đề tâm, thực tập sáu ba-la-mật, từ bi và trí tuệ vì hữu tình; phân biệt với cách dùng Bodhisatta trong Pāli.
Bồ-đề tâm là tâm nguyện cầu giác ngộ viên mãn để lợi ích hữu tình; phân biệt tâm nguyện với thực hành, kết hợp từ bi và trí tuệ.
Nguyện thành Phật vì tất cả chúng sinh là phát Bồ-đề tâm, hướng đến giác ngộ để lợi ích hữu tình; cần kết hợp trí tuệ, từ bi, giới hạnh và hành động thực tế.
Sáu Ba-la-mật gồm bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định và trí tuệ; cùng phát triển Bồ-đề tâm và trưởng thành trong Bồ-tát đạo.
Mười địa Bồ-tát trong Kinh Thập Địa và Kinh Hoa Nghiêm: Hoan hỷ, Ly cấu, Phát quang, Diệm huệ, Nan thắng, Hiện tiền, Viễn hành, Bất động, Thiện huệ và Pháp vân.
Bồ-tát có thực sự từ chối Niết-bàn? Phân biệt lời nguyện lợi tha, sự giác ngộ, nhập diệt và Niết-bàn vô trụ (apratiṣṭhita-nirvāṇa) trong Đại thừa.
So sánh lý tưởng A-la-hán và Bồ-tát không hơn kém: mục tiêu giải thoát, Bồ-đề tâm, từ bi, trí tuệ và những khác biệt lịch sử giữa Theravāda với Đại thừa.
So sánh Bồ-tát trong kinh Phật giáo sơ kỳ, Theravāda, Đại thừa và Kim Cương thừa: bodhisatta, Bồ-đề tâm, Ba-la-mật, giới nguyện và khác biệt lịch sử.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.
Mở trang tra cứu để lọc theo nhóm và duyệt toàn bộ kết quả.