Ai tái sinh? – Bốn cách tiếp cận trong các truyền thống Phật giáo
Bốn cách giải thích tái sinh: duyên khởi kinh sơ kỳ, kiết sinh theo Theravāda, a-lại-da thức Duy thức và trung hữu Tây Tạng; phân biệt với linh hồn bất biến.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.000 kết quảTrang 76 / 167
Nếu không có linh hồn, điều gì nối đời này với đời sau?
Theo Phật giáo, không có linh hồn bất biến chuyển từ đời này sang đời sau; tái sinh được giải thích qua duyên khởi, nghiệp và tính liên tục nhân quả.
Khoảnh khắc chết và tái sinh được giải thích khác nhau thế nào?
Đối chiếu kinh Nikāya, Vi Diệu Pháp Theravāda, quan điểm trung hữu và bardo Tây Tạng về tiến trình chết – tái sinh.
Có thân trung gian giữa hai đời không?
Theravāda chính thống bác bỏ trung hữu độc lập; một số bộ phái Ấn Độ và truyền thống Tây Tạng chấp nhận các dạng trạng thái trung gian, nhưng không xem đó là linh hồn bất biến.
49 ngày sau khi chết – Truyền thống nào giảng như vậy và vì sao?
Mốc 49 ngày phổ biến trong giáo lý bardo Tây Tạng và lễ bảy thất tại Đông Á, nhưng không phải quy luật tái sinh chung của Phật giáo.
Nghiệp được “mang” sang đời sau bằng cách nào nếu không có người mang?
Nghiệp không phải vật hay linh hồn mang qua các đời; giáo lý duyên khởi giải thích sự tiếp nối nhân quả và trách nhiệm đạo đức mà không cần bản ngã bất biến.
Thức tái sinh của Theravāda và A-lại-da thức có phải cùng một thứ?
Không thể đồng nhất tâm tục sinh (paṭisandhi-citta) của Vi Diệu Pháp Theravāda với A-lại-da thức của Duy thức. Hai khái niệm cùng bàn đến tính liên tục của nghiệp nhưng khác về chức năng và mô hình.
Dòng tâm thức trong Phật giáo Tây Tạng có phải linh hồn?
Dòng tâm thức trong Phật giáo Tây Tạng là sự tiếp nối nhân duyên của các khoảnh khắc tâm, không phải linh hồn bất biến; tìm hiểu vô ngã, nghiệp và tái sinh.
Một người chết rồi sinh lại là cùng người ấy hay người khác?
Theo Phật giáo, tái sinh không phải một linh hồn bất biến chuyển đời, cũng không phải hai đời hoàn toàn không liên hệ: có sự tiếp nối nhân quả theo duyên khởi.
Vô ngã và tái sinh – Điểm chung mà các truyền thống phải giải quyết
Các truyền thống Phật giáo giải thích sự tiếp nối của nghiệp và tái sinh thế nào khi phủ nhận một linh hồn bất biến? Phân biệt kinh sớm, Theravāda, Duy thức và Tây Tạng.
Nghiệp nằm ở đâu? – Có một “kho nghiệp” hay không?
Nghiệp không nằm trong một kho vật chất: kinh Nikāya nhấn mạnh tác ý; Duy thức dùng tàng thức và chủng tử để giải thích sự tiếp nối nhân quả.
Nghiệp cho quả thế nào theo Theravāda?
Theo Theravāda, nghiệp là tác ý qua thân, khẩu, ý; quả chín khi đủ duyên, có thể trong hiện tại hay đời sau, không đồng nghĩa định mệnh.
A-lại-da thức giải thích sự lưu giữ nghiệp thế nào?
Theo Duy thức, tác ý và hành động huân tập thành chủng tử trong dòng A-lại-da thức; đủ duyên thì trổ quả. Tàng thức không phải linh hồn hoặc kho vật chất.
Chủng tử nghiệp trong Duy thức là gì?
Trong Duy thức, chủng tử nghiệp (bīja) là tiềm năng nhân quả được huân tập trong dòng thức, liên hệ A-lại-da thức; không phải linh hồn hoặc hạt vật chất.
Nghiệp trong Kim Cương thừa có khác nguyên lý nghiệp chung của Phật giáo?
Kim Cương thừa không bác bỏ nghiệp–quả; khác biệt chủ yếu ở phương pháp Mật thừa, tâm Bồ-đề, quán tưởng, giới nguyện và cách trình bày tịnh hóa nghiệp.
Có thể chuyển nghiệp không? – Các truyền thống thực sự nói gì?
Có thể chuyển nghiệp bằng cách thay đổi tác ý, hành vi và điều kiện cho quả chín muồi; không phải xóa sạch quá khứ. So sánh Theravāda, Đại thừa và Kim Cương thừa.
Hồi hướng công đức được giải thích thế nào giữa các truyền thống?
Hồi hướng công đức theo Theravāda, Đại thừa và Kim Cương thừa: chia sẻ phước, tùy hỷ và phát nguyện vì giác ngộ, cùng các giới hạn cần hiểu đúng.
Người chết nhận phước theo Theravāda và Đại thừa khác nhau thế nào?
So sánh cách người đã mất được hồi hướng công đức trong Theravāda và Đại thừa: điều kiện theo AN 10.177, tùy hỷ, hồi hướng thiện căn và những giới hạn cần hiểu đúng.
Cầu siêu trong các truyền thống Phật giáo
Cầu siêu là thực hành tưởng niệm, tạo phước và hồi hướng cho người đã mất; cách giải thích và nghi thức khác nhau giữa Theravāda, Đại thừa và Kim Cương thừa.
Nghi thức cho người chết: đâu là giáo lý, đâu là sự phát triển văn hóa?
Phân biệt giáo lý vô thường, nghiệp, hồi hướng với nghi thức tang lễ hình thành theo tông phái và phong tục; gợi ý thực hành không mê tín.
Niết-bàn là gì theo kinh điển sớm?
Trong kinh điển sớm, Niết-bàn là khổ diệt do đoạn tận ái và chấm dứt tham, sân, si; không phải thiên giới hay sự hủy diệt một linh hồn.
Niết-bàn trong Theravāda được hệ thống hóa thế nào?
Theravāda hệ thống hóa Niết-bàn là pháp vô vi, mục tiêu diệt khổ, đối tượng của tâm đạo–quả và phân biệt hữu dư y, vô dư y.
Niết-bàn trong Trung quán nên hiểu thế nào?
Trung quán nhìn Niết-bàn qua Duyên khởi và tính Không: không có tự tính, nhưng không phủ nhận đoạn khổ, nghiệp và con đường tu tập.
Sinh tử tức Niết-bàn – Đại thừa muốn nói điều gì?
Theo Trung quán, sinh tử và Niết-bàn không có tự tính riêng biệt; nhưng mê lầm và giải thoát vẫn khác nhau trên bình diện nhân quả, tu tập.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.