Tánh Không có ích gì khi tôi đang đau khổ?
Hiểu đúng Tánh Không giúp bớt đồng nhất với nỗi đau, giảm khổ tâm phụ thêm mà vẫn chăm sóc thân tâm và tìm trợ giúp thiết thực.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.000 kết quảTrang 81 / 167
Một lời xúc phạm “Không” theo nghĩa nào?
Một lời xúc phạm có tác động thật theo quy ước nhưng không có tự tính cố định; nhận biết xúc–thọ–tưởng và phản ứng giúp ứng xử tỉnh táo, bảo vệ bản thân.
Người xúc phạm tôi có tự tính cố định là “người xấu” không?
Một lời xúc phạm là hành vi có hậu quả nhưng không chứng minh người nói có bản chất xấu bất biến. Phân biệt hành vi, trách nhiệm và khả năng chuyển hóa.
Một lỗi lầm có biến một con người thành “người xấu” vĩnh viễn?
Một lỗi lầm không định nghĩa bản chất xấu vĩnh viễn của một người. Phật giáo nhấn mạnh trách nhiệm, hậu quả và khả năng chuyển hóa bằng hành động.
Tánh Không mở khả năng thay đổi như thế nào?
Tánh Không không phải hư vô: vì các pháp nương điều kiện nên có thể chuyển hóa khi nhân duyên thay đổi, nhưng vẫn phải tôn trọng nhân quả và giới hạn thực tế.
Nếu bản tính cố định, tu tập có còn khả thi?
Nếu bản tính tuyệt đối cố định, tu tập chuyển hóa phiền não sẽ vô nghĩa; vì thân tâm duyên sinh nên giới, định, tuệ có thể tạo điều kiện thay đổi.
Chính vì không cố định nên con người có thể chuyển hóa
Vì thân tâm không cố định và vận hành theo nhân duyên, con người có khả năng tu tập và chuyển hóa thói quen bất thiện, dù sự thay đổi cần điều kiện và thời gian.
Tánh Không không phủ nhận hậu quả của hành động
Tánh Không không phủ nhận nghiệp và hậu quả hành động: vì các pháp phụ thuộc nhân duyên, tác ý và cách ứng xử vẫn có hiệu lực, trách nhiệm vẫn cần được thực hiện.
Một món đồ có giá trị “tự thân” hay giá trị sinh từ quan hệ và quy ước?
Giá trị món đồ phụ thuộc đặc tính, nhu cầu, công dụng, bối cảnh và quy ước; thấy như vậy không phủ nhận sự tồn tại hay trách nhiệm sử dụng tài sản.
Tiền có giá trị tự tính không?
Tiền có giá trị tự tính không? Phân biệt mệnh giá, sức mua, duyên khởi và trách nhiệm sử dụng tài sản theo AN 8.54, AN 5.41.
Danh tiếng tồn tại nhờ những điều kiện nào?
Danh tiếng do hành vi, đánh giá xã hội, sự truyền đạt và hoàn cảnh tạo thành; vì vậy có tác dụng thực tế nhưng vô thường. Đối chiếu AN 8.6.
“Kẻ thù” tồn tại độc lập hay phụ thuộc cách ta định danh?
“Kẻ thù” là cách định danh phát sinh do hành vi và hoàn cảnh, không phải bản chất bất biến; cần giảm sân hận nhưng vẫn nhận diện nguy cơ và bảo vệ bản thân.
“Thành công” có một bản chất cố định không?
Thành công là cách đánh giá theo mục tiêu, kết quả và hoàn cảnh, không phải bản chất bất biến. Hiểu vô thường giúp nỗ lực mà bớt chấp thủ.
“Thất bại” có tự tính không?
Thất bại là kết quả phụ thuộc mục tiêu và nhân duyên, không phải bản chất bất biến của một người; vẫn cần nhận trách nhiệm và học hỏi.
Một người thất bại có phải “người thất bại”?
Một lần không đạt mục tiêu không biến con người thành “kẻ thất bại” bất biến. Vô thường và vô ngã giúp nhìn đúng kết quả, chịu trách nhiệm và học hỏi.
Tánh Không giúp phá những nhãn dán lên chính mình thế nào?
Quán Tánh Không giúp nhận ra nhãn dán về bản thân là nhận định có điều kiện, không phải bản chất bất biến; từ đó chuyển hóa mà vẫn chịu trách nhiệm.
“Tôi là người nóng tính” – Một bản sắc có thật sự cố định?
Nóng tính là khuynh hướng có điều kiện, không phải bản sắc bất biến. Hiểu vô ngã giúp nhận trách nhiệm và tập chuyển hóa sân giận.
“Tôi không thể thay đổi” – Một quan điểm trái với Duyên khởi
Quan điểm “tôi không thể thay đổi” tuyệt đối hóa tình trạng hiện tại. Duyên khởi cho thấy thói quen chịu điều kiện và có khả năng chuyển hóa khi các duyên thích hợp được vun bồi.
Tánh Không không phải tư duy tích cực
Tánh Không không phải tự ép mình suy nghĩ tích cực hay phủ nhận đau khổ, mà là thấy đúng kinh nghiệm, các điều kiện và giảm chấp thủ.
Tánh Không không phải nói “mọi thứ chỉ là ảo”
Tánh Không không nói mọi thứ chỉ là ảo hoặc vô nghĩa; quán đúng sự hiện diện, tính duyên khởi và không chấp thủ mà vẫn tôn trọng nhân quả.
Mộng huyễn không có nghĩa mọi việc vô nghĩa
Mộng huyễn nói lên tính không bền chắc và không đáng chấp thủ của các pháp, không phủ nhận ý nghĩa cuộc sống, nghiệp quả hay trách nhiệm đạo đức.
Một giấc mộng vẫn có hậu quả trong chính giấc mộng – Ví dụ nên dùng đến đâu?
Ví dụ giấc mộng giúp nhận ra tính không chắc thật của cách tâm diễn giải, nhưng không phủ nhận hậu quả và trách nhiệm trong đời sống.
Hai chân lý trong đời sống thường ngày
Hai chân lý giúp dùng danh xưng quy ước trong đời sống mà vẫn quán sát năm uẩn vô ngã, không chấp vào một cái Ta thường hằng.
Ở Tục đế vẫn phải trả nợ dù “tiền là Không”
Tiền không có giá trị tự tính bất biến nhưng nghĩa vụ trả nợ theo thỏa thuận vẫn có hiệu lực; hiểu tính Không không phủ nhận trách nhiệm và nhân quả.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.