Trung đạo giữa tin và hoài nghi
Trung đạo giữa tin và hoài nghi là niềm tin có căn cứ đi cùng học hỏi, kiểm chứng và trí tuệ, theo AN 3.65 và MN 95.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.000 kết quảTrang 83 / 167
Trung đạo giữa học thuật và thực hành
Học giáo pháp để hiểu đúng, thực hành để chuyển hóa; MN 95 cho thấy nghe, suy xét và nỗ lực chứng nghiệm nâng đỡ nhau.
Trung đạo giữa tôn trọng truyền thống và khả năng kiểm chứng
Tôn trọng truyền thống nhưng không tin mù quáng: học kinh, suy xét, đối chiếu và thực hành kiểm chứng theo MN 95 và AN 3.65.
Trung đạo giữa nghi lễ và phủ nhận nghi lễ
Nghi lễ có thể trợ duyên cho tâm thiện, nhưng không tự bảo đảm giải thoát; cần xét tác ý, chánh kiến và sự chuyển hóa hành vi theo AN 3.78.
Trung đạo giữa tự lực và nương tựa thiện tri thức
Tự lực tu tập và nương tựa thiện hữu tri thức bổ trợ nhau: người thầy hướng dẫn, mỗi người tự thực hành và chịu trách nhiệm về nghiệp của mình.
Trung đạo giữa chăm sóc thân và chấp vào thân
Trung đạo là chăm sóc thân đủ để sống và tu tập, không bỏ bê thân nhưng cũng không chấp thân là cái tôi bất biến.
Trung đạo giữa kiếm tiền và tham tiền
Kiếm tiền chân chính không trái đạo; Trung đạo giúp cư sĩ siêng năng, quản lý tài sản, chia sẻ và giảm tham ái thay vì để tiền bạc chi phối.
Trung đạo giữa trách nhiệm và kiểm soát
Trung đạo giữa trách nhiệm và kiểm soát: tận tâm với hành động và bổn phận nhưng không áp đặt người khác hoặc đòi hỏi kiểm soát mọi kết quả.
Trung đạo không phải lúc nào cũng chọn phương án ở giữa
Trung đạo không phải luôn chọn giải pháp nằm giữa hai thái cực; theo SN 56.11, đó là Bát Thánh đạo, được hướng dẫn bởi Chánh kiến.
Có lúc Chánh pháp đòi hỏi một lựa chọn rõ ràng chứ không thỏa hiệp
Chánh pháp đôi khi đòi hỏi lựa chọn dứt khoát điều thiện, không thỏa hiệp với hành vi sai; Trung đạo là Bát Thánh đạo, không phải trung bình cộng.
Trung đạo là cái thấy vượt cực đoan, không phải công thức 50/50
Trung đạo không phải chia đôi hai cực đoan theo tỉ lệ 50/50; Trung đạo là Bát Thánh đạo, lấy Chánh kiến và thực hành đúng đắn làm nền tảng.
Từ Trung đạo của bài pháp đầu tiên đến Trung đạo của Trung quán
Trung đạo trong SN 56.11 là Bát Thánh đạo; Trung quán Long Thọ triển khai Duyên khởi, Tánh Không và giả danh. Bài phân biệt nguồn Nikāya và luận Đại thừa.
Sau 2.000 chủ đề, tại sao giáo pháp vẫn có thể trở về một chữ Khổ?
Dù học nhiều chủ đề Phật học, trọng tâm thực hành vẫn là liễu tri Khổ, đoạn trừ nguyên nhân, chứng ngộ sự chấm dứt và tu tập Bát Thánh đạo.
Khổ không phải để học thuộc mà để liễu tri
Khổ đế không chỉ để học thuộc mà cần liễu tri qua nhận biết thân tâm, cảm thọ và chấp thủ; liên hệ Tứ Thánh đế và SN 56.11.
Ái không phải để định nghĩa mà để nhận ra khi nó sinh
Ái không chỉ để định nghĩa: hãy thấy sự khát khao xuất hiện từ cảm thọ, nhận biết chấp thủ và thực hành buông bớt theo Duyên khởi.
Thủ không phải khái niệm mà là động tác tâm đang làm mỗi ngày
Thủ (upādāna) là sự nắm giữ và chấp thủ đang hoạt động trong đời sống; tìm hiểu bốn loại Thủ, mối liên hệ Thọ–Ái–Thủ và cách nhận diện, buông bớt.
Vô thường không phải triết lý mà đang xảy ra ngay trên thân này
Vô thường không chỉ là triết lý: thân đang đổi thay qua hơi thở, tuổi tác, cảm giác và bệnh tật. Quán sát đúng để chăm sóc thân mà bớt chấp thủ.
Vô ngã không phải học thuyết để tranh luận mà là điều cần được thấy
Vô ngã không chỉ để tranh luận: hãy quán năm uẩn vô thường, không hoàn toàn làm chủ được, để giảm chấp thủ và hướng tới giải thoát.
Duyên khởi không phải sơ đồ mười hai ô mà là cách kinh nghiệm hình thành
Duyên khởi không chỉ là sơ đồ mười hai chi: nhận biết nhân duyên của Xúc, Thọ, Ái, Thủ và con đường đoạn khổ trong kinh Nikāya.
Nghiệp không phải chuyện đời trước mà đang được tạo ngay bây giờ
Nghiệp không chỉ là chuyện đời trước: tác ý qua thân, khẩu, ý ngay hiện tại cũng tạo nghiệp. Phân biệt nghiệp với quả và tránh thuyết định mệnh.
Chánh niệm không phải kỹ thuật thư giãn mà là một phần của con đường
Chánh niệm không chỉ để thư giãn: theo MN 10 và MN 117, đây là chi phần Bát Thánh đạo gắn với Tứ niệm xứ, Chánh kiến và Chánh tinh tấn.
Thiền không phải săn tìm trạng thái đặc biệt
Thiền không phải săn tìm cảm giác đặc biệt: định và các tầng thiền có giá trị, nhưng cần tránh chấp thủ vào trải nghiệm và hướng đến trí tuệ, ly tham.
Giới không phải để chứng minh mình đạo đức hơn người
Giữ giới để không gây hại và phát triển giới–định–tuệ, không phải để tự tôn hay hạ thấp người khác; MN 113 khuyên đặt trọng tâm vào tu tập chân chính.
Định không phải để trốn khỏi thế giới
Định không phải cách trốn khỏi trách nhiệm hay tìm cảm giác an lạc mãi mãi; Chánh định hỗ trợ giới, tuệ và chuyển hóa tham sân si.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.