Khổ thọ biến thành Sân bằng cách nào?
Khổ thọ không tự động thành sân: MN 148 và SN 36.6 chỉ rõ vai trò của phản ứng chống đối, cách quán sát để không tăng thêm khổ tâm.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.000 kết quảTrang 87 / 167
Xả thọ và Vô minh – Vì sao cảm giác trung tính cũng quan trọng?
Cảm thọ trung tính không phải vô minh; MN 148 giải thích tùy miên vô minh liên hệ đến việc không thấy rõ sự sinh diệt và lối thoát của cảm thọ.
Tại sao Đức Phật dành nhiều sự chú ý cho Thọ?
Giải thích vì sao thọ giữ vai trò then chốt giữa xúc và ái; phân biệt lạc, khổ, trung tính và cách quán thọ để giảm chấp thủ.
Thọ → Ái có phải quá trình bắt buộc?
Thọ làm duyên cho Ái nhưng không phải mọi cảm thọ tất yếu thành tham ái; MN 148 và SN 36.6 cho thấy khả năng không nuôi dưỡng dính mắc nhờ trí tuệ.
Có thể cảm nhận dễ chịu mà không tham không?
Cảm giác dễ chịu không đồng nghĩa với tham ái. MN 148 phân biệt lạc thọ với sự thích thú và bám víu làm tăng trưởng tùy miên tham.
Có thể cảm nhận đau mà không sân không?
Có thể cảm nhận đau mà không sân: phân biệt khổ thọ và phản ứng chống đối qua SN 36.6, MN 148, kèm cách thực hành và lưu ý chăm sóc sức khỏe.
Kinh Ái – Taṇhā có những hình thức nào?
Ái (taṇhā) gồm dục ái, hữu ái, phi hữu ái; còn được phân thành sáu nhóm theo đối tượng giác quan. Phân biệt ái với thọ, thủ và cách đoạn trừ ái.
Dục ái – Hữu ái – Phi hữu ái
Giải thích ba dạng tham ái trong Tập đế: dục ái, hữu ái, phi hữu ái; phân biệt với cảm thọ và Niết-bàn, kèm ví dụ và cách thực hành.
Muốn tồn tại cũng là Ái như thế nào?
Hữu ái (bhava-taṇhā) là khát khao tiếp tục hiện hữu hay trở thành, khác với chăm sóc đời sống có trách nhiệm; tìm hiểu qua SN 56.11.
Muốn không tồn tại cũng có thể là Ái?
Phi hữu ái (vibhava-taṇhā) là khát ái hướng đến sự không hiện hữu, khác với sự đoạn tận ái và Niết-bàn; đối chiếu SN 56.11 và SN 22.85.
Tại sao tự hủy không phải con đường chấm dứt Khổ?
Tự hủy không phải con đường diệt khổ: SN 56.11 bác bỏ tự hành xác, dạy Trung đạo, đoạn trừ tham ái và Bát Chánh Đạo.
Ái khác Chanda – Vì sao không phải mọi mong muốn đều phải đoạn?
Taṇhā là khát ái cần đoạn trừ; chanda là ý muốn làm, có thể thiện hoặc bất thiện tùy động cơ. Vì sao tu tập vẫn cần ý nguyện và chánh tinh tấn?
Dục muốn tu tập có phải tham ái?
Ý muốn tu tập có thể là chanda thiện lành, không đồng nghĩa tham ái. Phân biệt động lực tu học với chấp thủ thành tựu qua SN 51.15.
Chí nguyện giải thoát có thể trở thành chấp thủ không?
Chí nguyện giải thoát là động lực thiện nếu dẫn đến chánh tinh tấn; khi chấp vào thành tựu, danh phận hoặc cái tôi, chí nguyện có thể bị tham ái chi phối.
Bốn loại Thủ trong kinh điển sớm
Bốn loại chấp thủ trong MN 9: dục thủ, kiến thủ, giới cấm thủ, ngã luận thủ; ý nghĩa, ví dụ và con đường đoạn tận.
Dục thủ – Bám vào khoái lạc
Dục thủ là bám víu khoái lạc giác quan, khác với lạc thọ. Tìm hiểu bốn loại thủ, vị ngọt, nguy hiểm và con đường giảm chấp thủ theo MN 9, MN 13.
Kiến thủ – Bám vào quan điểm
Kiến thủ (diṭṭhupādāna) là bám chặt vào quan điểm. Tìm hiểu sự khác biệt giữa quan điểm, kiến thủ, Chánh kiến và cách giảm cố chấp theo MN 9, MN 11.
Giới cấm thủ – Bám vào nghi thức như cứu cánh
Giải thích giới cấm thủ (sīlabbatupādāna), phân biệt chấp vào nghi thức với giữ giới đúng đắn, dựa trên MN 9 và MN 11.
Ngã luận thủ – Bám vào học thuyết về cái Ta
Ngã luận thủ (attavādupādāna) là chấp vào học thuyết về cái Ta; tìm hiểu sự liên hệ với năm uẩn, thân kiến và con đường đoạn thủ.
Tại sao Chấp kiến cũng trói buộc mạnh như Chấp dục?
Chấp kiến và chấp dục đều có thể trói buộc tâm: một bên bám vào quan điểm, bên kia bám vào khoái lạc. Đối chiếu MN 11 và MN 22, hướng dẫn phân biệt Chánh kiến với kiến thủ.
Một cuộc tranh luận Phật pháp có thể trở thành Kiến thủ thế nào?
Tranh luận Phật pháp trở thành kiến thủ khi bám chặt quan điểm như bản ngã, chỉ muốn thắng và nuôi dưỡng sân; học cách trao đổi dựa trên kinh văn và trí tuệ.
Khi Chánh pháp trở thành thứ để bảo vệ bản ngã
Tìm hiểu khi nào việc học và bảo vệ Chánh pháp biến thành chấp thủ, ngã mạn; đối chiếu MN 22, MN 11 và phương pháp tranh luận đúng.
Từ Thọ đến Ái – Điểm thực hành quan trọng nhất trong đời sống thường ngày?
Thọ là cảm giác dễ chịu, khó chịu hay trung tính; Ái là khao khát bám víu. Học nhận diện cảm thọ trước khi nuôi dưỡng tham, sân và chấp thủ.
Từ Ái đến Thủ – Khi “tôi thích” biến thành “tôi cần”
Giải thích tiến trình Ái → Thủ qua SN 12.2 và MN 9; phân biệt mong muốn, nhu cầu thật và bám víu; có ví dụ và cách thực hành.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.