Sāriputta và Moggallāna – Tình bạn cùng đi tìm con đường giải thoát
Tình bạn Sāriputta và Moggallāna qua lời hẹn tìm đường bất tử, cuộc gặp Assaji, việc chia sẻ Pháp và cùng xuất gia theo Luật tạng Mahāvagga.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.000 kết quảTrang 97 / 167
Mahāmoggallāna – Thần thông lớn nhưng thần thông vẫn không phải cứu cánh
Mahāmoggallāna nổi bật về thần thông, nhưng SN 51.14 và DN 11 cho thấy sự đoạn tận lậu hoặc và giáo hóa đúng Pháp mới là trọng tâm của con đường giải thoát.
Moggallāna và bài học về nghiệp – Thần thông có giúp tránh mọi quả nghiệp?
Tìm hiểu vì sao thần thông của Mahāmoggallāna không có nghĩa tránh mọi quả nghiệp; phân biệt chú giải với kinh Nikāya và tránh định mệnh luận.
Mahākassapa – Vì sao một đại đệ tử vẫn chọn đời sống khổ hạnh giản dị?
Mahākassapa giữ hạnh sống rừng, khất thực và mặc y phấn tảo vì an lạc hiện tại và để làm gương cho đời sau, theo SN 16.5.
Mahākassapa và hạnh đầu đà – Ít nhu cầu có phải mục tiêu tự thân?
Ít nhu cầu và hạnh đầu-đà của Mahākassapa là phương tiện giảm tham ái, nuôi dưỡng an lạc và nêu gương; không phải cứu cánh hay lý do để tự cao.
Mahākassapa sau khi Đức Phật nhập Niết-bàn – Vai trò trong truyền thống kết tập
Theo Luật tạng Pāli, Mahākassapa chủ trì kết tập đầu tiên, cùng Upāli và Ānanda gìn giữ Pháp và Luật; phân biệt truyền thống với dữ kiện lịch sử.
Ānanda – Người nhớ rất nhiều lời Phật nhưng trí nhớ chưa phải giải thoát
Tôn giả Ānanda nổi bật về đa văn, nhưng ghi nhớ lời Phật khác với tự thân tu tập và chứng nghiệm giải thoát.
Ānanda – Học rộng và thực chứng khác nhau thế nào?
Phân biệt học rộng và thực chứng qua tấm gương Ānanda: nghe, nhớ, suy xét kinh điển cần dẫn tới thực hành và chuyển hóa tham, sân, si.
Ānanda và những năm tháng làm thị giả Đức Phật
Tìm hiểu Tôn giả Ānanda trong những năm làm thị giả Đức Phật: trách nhiệm phụng sự, tám điều kiện theo truyền thống, vai trò trong DN 16 và bài học tu tập.
Ānanda và việc thành lập Ni đoàn – Văn bản truyền thống nói gì?
AN 8.51 kể vai trò thỉnh cầu của Ānanda khi Mahāpajāpatī Gotamī xin xuất gia; phân biệt truyền thống tám kính pháp với vấn đề nghiên cứu lịch sử và khả năng chứng ngộ của phụ nữ.
Ānanda chứng A-la-hán trước kỳ kết tập – Câu chuyện nên hiểu thế nào?
Theo Luật tạng Cullavagga XI, Ānanda chứng A-la-hán ngay trước kỳ kết tập trong lúc chuẩn bị nằm nghỉ. Bài phân biệt trình thuật truyền thống, thực chứng và bài học tinh tấn có trí tuệ.
Upāli – Từ người thợ cạo đến vị đệ tử được gắn với truyền thống Luật
Tìm hiểu Tôn giả Upāli, từ nghề thợ cạo đến bậc thông hiểu Luật hàng đầu, ý nghĩa giới luật và vai trò trong truyền thống kết tập.
Tại sao Đức Phật cho Upāli xuất gia trước các vương tử? – Bài học về địa vị và Ngã mạn
Các vương tử Sākya đã thỉnh cầu cho Upāli xuất gia trước để học kính trọng người từng phục vụ mình và giảm ngã mạn dòng tộc.
Upāli và Luật tạng – Giới luật bảo vệ Tăng đoàn thế nào?
Theo AN 10.31, giới luật được đặt ra để Tăng đoàn an ổn, điều phục hành vi gây hại, ngăn lậu hoặc, tạo lòng tin và duy trì Chánh pháp. Vai trò trì Luật của Upāli nhấn mạnh kỷ luật đi cùng trí tuệ và hòa hợp.
Anuruddha – “Thiên nhãn” và vị trí của thần thông trên đường tu
Tôn giả Anuruddha nổi bật về thiên nhãn, nhưng thần thông không thay thế giới, định, tuệ và mục tiêu giải thoát.
Rāhula – Đức Phật dạy chính con mình về sự chân thật như thế nào?
MN 61 kể cách Đức Phật dạy Rāhula không cố ý nói dối, tự soi xét thân–khẩu–ý trước, trong và sau hành động, nhận lỗi và sửa lỗi.
Chiếc chậu nước của Rāhula – Một lời nói dối nhỏ có ý nghĩa gì đối với người tu?
MN 61 dùng hình ảnh chiếc chậu nước để dạy Rāhula tránh cố ý nói dối, tự xét động cơ và sửa lỗi bằng sự chân thật.
Rāhula và bài học soi xét trước – trong – sau hành động
MN 61 dạy Rāhula soi xét thân, khẩu, ý trước, trong và sau hành động để tránh hại, nhận lỗi, sửa sai và trưởng dưỡng thiện pháp.
Rāhula học Vô ngã từ đất, nước, lửa, gió và hơi thở
MN 62 dạy Rāhula quán năm giới đất, nước, lửa, gió, không gian để hiểu vô ngã, rèn tâm quân bình và phát triển niệm hơi thở.
Nanda – Khi người xuất gia vẫn còn bị tình ái níu kéo
Từ câu chuyện Nanda trong Udāna 3.2: vì sao tình ái níu kéo người xuất gia và con đường chuyển hóa từ dục ái đến giải thoát.
Soṇa – Dây đàn quá căng, quá chùng và bài học về Chánh tinh tấn
Bài học dây đàn từ AN 6.55: Chánh tinh tấn là nỗ lực đúng hướng và quân bình, tránh gắng quá mức lẫn buông xuôi, nhằm phát triển giới, định, tuệ.
Puṇṇa – Tại sao một người vẫn muốn đến nơi có những người có thể làm hại mình?
Puṇṇa đến Sunāparanta dù biết có nguy cơ bị xúc phạm và bạo lực: bài học nhẫn nhục, tâm không sân hận, và cách hiểu đúng không cổ vũ cam chịu bị hại.
Vakkali – Thấy thân Đức Phật hay thấy Pháp mới thực sự là thấy Phật?
SN 22.87 kể chuyện Vakkali mong gặp Đức Phật khi lâm bệnh; lời dạy nhấn mạnh thấy Pháp qua quán vô thường, vô ngã của năm uẩn, thay vì chỉ bám vào hình tướng.
Channa – Từ người đánh xe của Thái tử đến một bài học khó về Ngã mạn
Câu chuyện Tôn giả Channa: từ sự gần gũi Thái tử đến bài học buông ngã mạn, chịu nghe lời góp ý và trực nhận duyên khởi.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.