Từ Thất giác chi đến Minh và Giải thoát
Bảy giác chi được tu tập nương viễn ly, ly tham, đoạn diệt và hướng đến buông xả, đưa đến sự viên mãn của minh và giải thoát theo MN 118.
Đọc bàiBản đồ 15 nhóm · 60 nhánh · Dàn ý phát triển bài →
Tri thức để hiểu · Thực hành để thấy
Ngân hàng câu hỏi
Khám phá câu hỏi, bài giải thích và đối chiếu Phật học. Chọn cách đọc phù hợp, từ lướt nhanh tiêu đề đến khám phá từng bài.
4,000bài phù hợp
Đã xuất bản4,000câu hỏi công khai
Sơ cơ592câu hỏi công khai
Trung cấp3,135câu hỏi công khai
Chuyên sâu273câu hỏi công khai
Khám phá theo chủ đề
Mọi chủ đềBản đồ giáo pháp 56Bát Chánh Đạo, Giới–Định–Tuệ & trợ đạo 142Bi - trí - dũng 3Cải tạo vận mệnh 0Câu hỏi người mới học 148Chánh tín & Nghi lễ 129Con đường tu tập 153Công đức - phước đức 0Cư sĩ, quan hệ & ứng dụng đời thường 316Duyên khởi & Nghiệp 358Duyên khởi, nhân duyên, nghiệp & tái sinh 358Đại thừa & Triết học 186Đạo đức & Đời sống 316Đến để mà thấy 0Đối chiếu & Gỡ nhầm 203Giác ngộ 8Giải thoát & Thánh quả 309Giáo lý 3Giáo lý cốt lõi 156Giới luật 4Gỡ hiểu lầm 59Gương nhân quả 0Khái niệm nền tảng 41Kim Cương Thừa 1Kinh điển ( Kinh - luật - luận ) 2Kinh điển & Nguồn học 219Kinh điển, trích dẫn & kiểm chứng nguồn 219Lịch sử & Truyền thống 82Lịch sử, bộ phái & truyền thống 82Lời dạy bậc trí 0Luân hồi - tái sinh 0Mê tín - chánh tín 0Mê tín, nghi lễ, công đức & tín ngưỡng 129Nghi lễ - thực hành 0Người cư sĩ 1Nhánh Phật giáo khác 0Nhập môn & Bản đồ học Phật 1200Những thắc mắc chính 4Pháp hành 2Pháp học 8Phật giáo Đại thừa 7Phật giáo nguyên thủy 7Phật giáo sơ kỳ 6Phương pháp học & nghiên cứu 27Quan điểm tác giả 0So sánh đối chiếu 15So sánh, nghịch lý & khái niệm dễ nhầm 203Sống đạo thời hiện đại 1Tà kiến - chánh kiến 3Tác phẩm văn học - tôn giáo 0Tâm & Con người 572Tam độc (Tham sân si) 0Tánh Không, Phật tính & Bồ-tát 186Tham khảo 20Thánh đạo, Thánh quả & Niết-bàn 309Thánh quả 0Thế giới quan Phật giáo 11Thiền 0Thiền & Quan sát 128Thiện hạnh - ác hạnh 0Thiền, Tứ Niệm Xứ & định-tuệ 128Thời Phật tại thế 1Thực hành & chuyển hóa 199Tín ngưỡng - tôn giáo 2Tình huống & ứng dụng 55Tội - Phước 3Tổng hợp & câu hỏi mở 615Tứ Thánh Đế, Tam pháp ấn & Trung đạo 156Vị thầy đạo hạnh 0Vô ngã, Ngũ uẩn & cấu trúc kinh nghiệm 572
4,000 bài · 2185–2208Câu hỏi ngẫu nhiên ↗ · Xóa bộ lọc
Thiền hơi thở không chỉ để thư giãn
Thiền hơi thở không chỉ để thư giãn: MN 118 dạy phát triển chánh niệm, bốn niệm xứ, bảy giác chi và hướng đến minh, giải thoát.
Đọc bàiSơ thiền – Ly dục và ly bất thiện pháp
Sơ thiền là gì? Giải thích ly dục, ly bất thiện pháp, tầm tứ, hỷ lạc do ly sinh, năm triền cái và các ngộ nhận theo MN 39, AN 5.28.
Đọc bàiTầm và Tứ trong Sơ thiền nên hiểu thế nào?
Tầm (vitakka) và Tứ (vicāra) trong Sơ thiền: ý nghĩa, năm chi thiền, điểm khác biệt với suy nghĩ tán loạn và lý do chúng lắng dịu ở Nhị thiền.
Đọc bàiNhị thiền – Khi Tầm và Tứ lắng xuống
Nhị thiền trong kinh Pāli: Tầm và Tứ lắng dịu, tâm hợp nhất, hỷ lạc do định sinh; phân biệt với Sơ thiền và trạng thái chỉ đơn giản không suy nghĩ.
Đọc bàiTam thiền – Hỷ lắng nhưng Lạc và Xả còn
Tam thiền là tầng thiền khi hỷ (pīti) lắng xuống nhưng lạc (sukha) vẫn còn, cùng xả, chánh niệm và tỉnh giác; khác với Nhị thiền và Tứ thiền.
Đọc bàiTứ thiền – Xả niệm thanh tịnh nghĩa là gì?
Tứ thiền là gì? Giải thích xả niệm thanh tịnh, cảm thọ không khổ không lạc, so sánh bốn tầng thiền và phân biệt định với giải thoát theo MN 39, MN 111.
Đọc bàiTứ thiền không phải bốn Thánh quả
Bốn tầng thiền là các mức định tâm; bốn Thánh quả là những mức giải thoát do đoạn trừ kiết sử. Không có sự tương ứng một-một giữa bốn thiền và bốn quả.
Đọc bàiKhông vô biên xứ
Không vô biên xứ (ākāsānañcāyatana) là chứng đắc vô sắc đầu tiên, đặc trưng bởi tưởng không gian vô biên; không đồng nghĩa với Niết-bàn hay tính không.
Đọc bàiThức vô biên xứ
Thức vô biên xứ là vô sắc định thứ hai, sau Không vô biên xứ; không đồng nghĩa với linh hồn bất tử hay Niết-bàn.
Đọc bàiVô sở hữu xứ
Vô sở hữu xứ là tầng định vô sắc thứ ba, đặc trưng bởi tưởng “không có gì”; phân biệt với hư vô luận, tính không và Niết-bàn.
Đọc bàiPhi tưởng phi phi tưởng xứ
Phi tưởng phi phi tưởng xứ là vô sắc xứ thứ tư, nơi tưởng cực kỳ vi tế; phân biệt rõ với Diệt thọ tưởng định và Niết-bàn theo MN 111, MN 121.
Đọc bàiDiệt thọ tưởng định là gì?
Diệt thọ tưởng định là chứng đắc đình chỉ cảm thọ và tưởng, khác giấc ngủ, hôn mê, cái chết và Niết-bàn; cần phân biệt định với tuệ theo MN 43 và MN 111.
Đọc bàiThiền vô sắc có giải thoát khỏi luân hồi không?
Thiền vô sắc tự nó không chấm dứt luân hồi. Đối chiếu MN 26, AN 9.36 và MN 111 để phân biệt định vô sắc với tuệ giải thoát và Niết-bàn.
Đọc bàiHai vị thầy trước giác ngộ của Siddhattha đã đạt gì?
Theo MN 26, Āḷāra Kālāma đạt Vô sở hữu xứ; truyền thống Uddaka Rāmaputta nêu Phi tưởng phi phi tưởng xứ của Rāma. Bồ-tát chứng nghiệm cả hai nhưng tiếp tục tìm Niết-bàn.
Đọc bàiVì sao những tầng thiền rất cao vẫn chưa giải quyết xong Khổ?
Các tầng thiền dù rất sâu vẫn là chứng đắc hữu vi; chỉ khi định đi đôi với tuệ thấy vô thường, khổ, vô ngã và đoạn trừ chấp thủ mới hướng đến giải thoát.
Đọc bàiĐịnh và Tuệ gặp nhau ở đâu?
Định làm tâm vững chãi, Tuệ thấy rõ thực tại; cả hai hỗ trợ nhau để giảm chấp thủ, hướng đến giải thoát.
Đọc bàiĐức Phật có dạy “khô tuệ” không? – Một vấn đề cần phân tầng nguồn
“Khô tuệ” là thuật ngữ hệ thống hóa trong chú giải Theravāda; kinh Nikāya nhấn mạnh Chỉ–Quán, Định–Tuệ và giải thoát bằng trí tuệ nhưng không trực tiếp lập một pháp môn mang tên ấy.
Đọc bàiJhāna trong kinh và Jhāna trong chú giải có nên mặc định hoàn toàn giống nhau?
Không nên đồng nhất tuyệt đối Jhāna trong kinh Nikāya với các tiêu chuẩn kỹ thuật được hệ thống hóa trong chú giải Theravāda; cần phân biệt lớp nguồn và văn cảnh.
Đọc bàiKasina nằm ở đâu trong truyền thống thiền Theravāda?
Kasina là nhóm đề mục tu định trong Theravāda, có trong AN 10.25 và được Thanh tịnh đạo hệ thống hóa; cần phân biệt danh sách kinh với chú giải.
Đọc bàiThanh Tịnh Đạo ảnh hưởng cách thực hành thiền Theravāda hiện đại thế nào?
Thanh tịnh đạo hệ thống hóa Giới–Định–Tuệ, 40 đề mục, Jhāna và lộ trình tuệ, ảnh hưởng mạnh nhưng không đồng nhất các dòng thiền Theravāda hiện đại.
Đọc bàiVipassanā hiện đại hình thành qua những dòng truyền thừa nào?
Vipassanā hiện đại phát triển qua nhiều dòng truyền thừa Theravāda, nổi bật với Mahāsi và Ledi–U Ba Khin–Goenka; cần phân biệt kinh, chú giải và lịch sử phương pháp.
Đọc bàiMahāsi – Goenka – Pa-Auk: Cùng Theravāda nhưng phương pháp khác nhau thế nào?
So sánh Mahāsi, Goenka và Pa-Auk về đối tượng thiền, cách phát triển định, tiến trình tuệ quán và sự khác nhau trong truyền thống Theravāda.
Đọc bàiKhông nên lấy một trường thiền làm định nghĩa cho toàn bộ thiền Phật giáo
Không thể lấy một kỹ thuật hay trường thiền làm định nghĩa cho toàn bộ thiền Phật giáo; cần đối chiếu nguồn, Giới–Định–Tuệ và mục tiêu giảm tham–sân–si.
Đọc bài