Thánh quả không đồng nghĩa mọi phiền não biến mất cùng lúc
Các tầng Thánh quả đoạn trừ những kiết sử khác nhau; Dự lưu chưa đồng nghĩa với việc toàn bộ phiền não đã chấm dứt.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.163 kết quảTrang 166 / 174
Tại sao con đường được mô tả thành nhiều tầng Thánh quả?
Bốn tầng Thánh quả biểu thị các mức độ đoạn trừ kiết sử trên con đường giải thoát, không phải thứ bậc giá trị con người.
Nhập lưu không phải danh hiệu để tự nhận
Nhập lưu là sự thể nhập Thánh đạo và đoạn trừ ba kiết sử, không phải danh hiệu tự phong hay điều có thể xác nhận bằng một trải nghiệm thiền.
Nguy cơ biến Thánh quả thành một bản sắc tâm linh
Thánh quả là sự chuyển hóa trên con đường giải thoát, không phải bản sắc để khoe hoặc bảo vệ. Bài phân biệt thân kiến với ngã mạn và gợi ý thực hành giảm chấp thủ.
“Tôi đã Nhập lưu” có thể trở thành một cái Tôi mới thế nào?
Danh xưng Nhập lưu có thể trở thành đối tượng chấp thủ khi bị dùng để so sánh, đòi công nhận hay miễn trừ trách nhiệm. Phân biệt thân kiến và ngã mạn.
Đừng đánh giá Thánh quả chỉ qua phong thái bên ngoài
Phong thái an tĩnh, cách nói chuyện hay danh tiếng không đủ xác nhận Thánh quả. Nên quan sát giới hạnh, thẩm định lời dạy và tránh suy đoán chứng đắc.
Kinh điển dùng tiêu chí gì khi nói về Thánh đệ tử?
Kinh điển xác định Thánh đệ tử qua sự chứng ngộ Chánh pháp, niềm tin vững chắc, giới hạnh và mức độ đoạn trừ kiết sử, không qua danh tiếng hay phong thái.
Từ Chánh kiến thế gian đến Chánh kiến không còn đảo ngược
Phân biệt chánh kiến thế gian dựa trên thiện nghiệp với chánh kiến siêu thế gắn với Thánh đạo; giải thích ý nghĩa không còn đảo ngược và giới hạn của khái niệm.
Nhập lưu – Không phải đã đi hết đường, nhưng hướng đi đã thay đổi căn bản
Nhập lưu là bước chuyển căn bản của tuệ giác và sự đoạn trừ ba kiết sử đầu, nhưng chưa phải chấm dứt mọi phiền não.
Từ hiểu Pháp đến thấy Pháp – Bước ngoặt đầu tiên của Thánh đạo
Phân biệt hiểu Pháp bằng học hỏi với thấy Pháp bằng tuệ giác; giải thích pháp nhãn, Dự lưu và con đường thực hành thận trọng.
Nhất lai – Điều gì được làm yếu đi?
Giải thích Thánh quả Nhất lai: tham dục và sân hận được làm suy yếu, không đồng nghĩa đã đoạn tận; phân biệt với Dự lưu và Bất lai.
Tham dục và Sân được giảm chứ chưa đoạn hoàn toàn nghĩa là gì?
Giải thích vì sao ở Thánh quả Nhất lai tham dục và sân chỉ suy yếu chứ chưa đoạn tận; phân biệt với Bất lai và những cách hiểu sai.
Bất lai – Vì sao Dục tham và Sân được đặt ở bước ngoặt này?
Giải thích vì sao Bất lai đoạn trừ dục tham và sân, phân biệt với Nhất lai và A-la-hán theo năm hạ phần kiết sử.
Năm hạ phần kiết sử là gì?
Giải thích năm hạ phần kiết sử: thân kiến, nghi, giới cấm thủ, dục tham, sân và vị trí của chúng trong các tầng Thánh quả.
Đoạn Dục tham có đồng nghĩa mất khả năng cảm nhận cái đẹp?
Đoạn dục tham không phải mất khả năng nhận biết vẻ đẹp, mà là chấm dứt sự tham luyến và lệ thuộc vào khoái lạc giác quan.
Đoạn Sân có đồng nghĩa không còn phản đối điều sai?
Đoạn trừ sân không đồng nghĩa im lặng trước điều sai; có thể phản đối hành vi gây hại bằng trí tuệ, chánh ngữ và lòng bi mẫn mà không nuôi ác ý.
Từ phản ứng bằng hận đến hành động bằng trí
Chuyển từ phản ứng bằng hận sang hành động bằng trí là nhận diện sân, xét sự thật và chọn cách bảo vệ điều đúng mà không nuôi ý muốn trả thù.
Sau năm hạ phần kiết sử còn những trói buộc tinh tế nào?
Năm thượng phần kiết sử còn lại là sắc ái, vô sắc ái, mạn, trạo cử và vô minh; chúng chỉ được đoạn tận ở quả A-la-hán.
Sắc ái – Chấp vào những tầng tồn tại vi tế
Sắc ái (rūparāga) là tham luyến sự hiện hữu trong sắc giới, một thượng phần kiết sử chỉ được đoạn tận ở quả A-la-hán.
Vô sắc ái – Vì sao trạng thái thiền cao vẫn có thể thành chỗ bám?
Vô sắc ái là tham luyến sự hiện hữu trong vô sắc giới; thiền định sâu không tự động đoạn tận kiết sử.
Mạn – Vì sao “Tôi là” tinh tế hơn Thân kiến?
Thân kiến là quan điểm chấp năm uẩn làm tự ngã; mạn là khuynh hướng tự quy chiếu và so sánh, chỉ đoạn tận ở A-la-hán.
Trạo cử ở tầng sâu nên hiểu thế nào?
Giải thích trạo cử (uddhacca) như triền cái và thượng phần kiết sử, phân biệt định tĩnh tạm thời với đoạn tận ở A-la-hán.
Vô minh cuối cùng che điều gì?
Giải thích vô minh (avijjā) như sự không thấy biết Tứ Thánh đế, liên hệ duyên khởi và việc đoạn tận ở quả A-la-hán.
Mười kiết sử như một bản đồ của sự Chấp thủ ngày càng tinh tế
Giới thiệu mười kiết sử theo Theravāda, năm hạ phần và năm thượng phần, sự đoạn trừ theo bốn Thánh quả và cách ứng dụng không chấp danh hiệu.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.