A-la-hán là người đã hoàn tất điều gì?
A-la-hán hoàn tất việc đoạn tận lậu hoặc, mười kiết sử và nguyên nhân tái sinh; không đồng nghĩa với toàn tri hay hết đau thân thể.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.000 kết quảTrang 167 / 167
“Sanh đã tận” nên hiểu trong hệ thống giải thoát như thế nào?
‘Sanh đã tận’ trong công thức giải thoát A-la-hán là sự chấm dứt nguyên nhân tái sinh, không phải thân thể lập tức biến mất.
“Phạm hạnh đã thành” – Điều gì đã được hoàn tất?
“Phạm hạnh đã thành” xác nhận con đường giải thoát đã viên mãn ở vị A-la-hán, không chỉ là giữ giới hay hoàn thành đời sống xuất gia.
“Việc cần làm đã làm” – Còn phải sống thế nào sau khi giải thoát?
‘Việc cần làm đã làm’ chỉ sự hoàn tất nhiệm vụ giải thoát của A-la-hán, không có nghĩa chấm dứt mọi sinh hoạt và trách nhiệm trong đời sống.
A-la-hán còn có Ngũ uẩn không?
A-la-hán còn sống vẫn có năm uẩn vận hành nhưng đã đoạn tận tham ái, chấp thủ và vô minh; khi qua đời không còn tái sinh do ái thủ.
A-la-hán còn cảm giác dễ chịu và đau đớn không?
A-la-hán khi còn sống vẫn cảm nhận dễ chịu, đau đớn và trung tính, nhưng không còn tham ái, sân hận và chấp thủ đối với cảm thọ.
A-la-hán còn suy nghĩ không?
A-la-hán vẫn có thể suy nghĩ, ghi nhớ và giao tiếp; điều đã đoạn tận là tham, sân, si và chấp thủ, không phải năng lực nhận thức.
A-la-hán còn ký ức và cá tính quy ước không?
A-la-hán khi còn sống vẫn có thể ghi nhớ, giao tiếp và biểu hiện nét riêng theo quy ước; điều đã đoạn tận là chấp ngã và phiền não.
Điều chấm dứt không phải mọi hoạt động tâm mà là gì?
Giải thoát đoạn tận vô minh, tham ái, chấp thủ và lậu hoặc; không xóa bỏ mọi tri giác, ký ức, suy nghĩ và cảm thọ khi thân còn sống.
Kiriya – Hành động không còn tạo nghiệp tái sinh trong hệ Theravāda được hiểu thế nào?
Giải thích tâm duy tác (kiriya) trong Abhidhamma Theravāda và vì sao hành động của A-la-hán không tạo nghiệp tái sinh mới, nhưng vẫn có chủ ý và chịu các điều kiện hiện tại.
Giải thoát tâm và giải thoát bằng Tuệ
Phân biệt tâm giải thoát (cetovimutti) và tuệ giải thoát (paññāvimutti), mối quan hệ định-tuệ, giải thoát tạm thời và đoạn tận lậu hoặc theo ngữ cảnh kinh Pāli.
Giải thoát không phải trở thành một thực thể vĩnh cửu
Giải thoát trong Phật giáo không phải biến bản ngã thành thực thể vĩnh cửu; giải thích vô ngã, năm uẩn, Niết-bàn, duyên khởi và hai cực đoan thường kiến–đoạn kiến.
Giải thoát cũng không phải chủ nghĩa đoạn diệt
Giải thoát trong Phật giáo không phải đoạn diệt một tự ngã; phân biệt đoạn kiến, thường kiến, vô ngã, duyên khởi, nghiệp và Niết-bàn.
Niết-bàn không thể giản lược thành “không còn tồn tại”
Niết-bàn là sự đoạn tận tham ái, vô minh và khổ, không phải sự tiêu diệt một tự ngã; phân biệt vô ngã, diệt khổ và đoạn kiến.
Từ Khổ → Tập → Diệt → Đạo: Con đường cuối cùng quay lại đúng bốn sự thật ban đầu
Tứ Thánh đế là bản đồ thực hành: liễu tri khổ, đoạn trừ tham ái, chứng ngộ diệt khổ và phát triển Bát Chánh đạo.
Từ “Tôi đang Khổ” đến “Khổ đã được hiểu, nguyên nhân đã được đoạn, sự Diệt đã được chứng, con đường đã được tu”
Bốn nhiệm vụ của Tứ Thánh đế: liễu tri khổ, đoạn trừ tham ái, chứng ngộ diệt khổ và tu tập Bát Chánh đạo; phân biệt quá trình thực hành với sự hoàn tất giải thoát.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.