Gương và bụi – Tâm thanh tịnh hay cần được thanh tịnh?
Ẩn dụ gương và bụi diễn tả khả năng chuyển hóa phiền não, không chứng minh một bản ngã thanh tịnh bất biến; thực hành giới, định, tuệ là trọng tâm.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.000 kết quảTrang 23 / 167
Từ chiếc bè đến lõi cây – 30 hình ảnh giúp hiểu con đường Phật giáo
Từ chiếc bè đến lõi cây – 30 hình ảnh giúp hiểu con đường Phật giáo Phật giáo có: Tứ Thánh Đế. Duyên khởi. Ngũ uẩn. Vô thường. Vô ngã. Nghiệp. Niết-bàn. Tính Không. Bồ-tát đạo. Nhưng trong kinh điển, những giáo pháp rất sâu ấy thường không chỉ được trình bày bằng: định nghĩa triết học. Chúng còn được diễn tả bằng: một…
Người cư sĩ trong lời Phật dạy có vai trò gì?
Người cư sĩ trong lời Phật dạy có vai trò gì? Khi nhắc đến đạo Phật, hình ảnh dễ xuất hiện nhất là: một vị xuất gia khoác y, sống trong tu viện, thiền định, học kinh, khất thực. Từ đó, một cách hiểu khá phổ biến hình thành: người xuất gia mới thực sự là người tu; cư sĩ chủ yếu đi chùa, cúng dường và tạo phước. Nhưng nế…
Quy y Tam Bảo thực sự là quy y điều gì?
Quy y Tam Bảo là nương tựa Phật như bậc Đạo sư, Pháp như con đường thực hành và Tăng Bảo như cộng đồng Thánh đệ tử; không phải phó thác trách nhiệm cho nghi lễ hay cá nhân.
Quy y có phải một nghi lễ để trở thành “người của đạo Phật”?
Quy y có phải một nghi lễ để trở thành “người của đạo Phật”? Một người đến chùa. Trước bàn Phật: chắp tay. Vị thầy: truyền Tam quy. Người ấy đọc: “Con quy y Phật.” “Con quy y Pháp.” “Con quy y Tăng.” Sau buổi lễ: có thể nhận pháp danh. Có nơi: cấp giấy chứng nhận quy y. Từ đó người ấy thường được gọi: Phật tử. Nhưng mộ…
Ngũ giới là điều răn hay nguyên tắc tự nguyện tu học?
Ngũ giới là điều răn hay nguyên tắc tự nguyện tu học? Người mới tiếp xúc với Phật giáo thường gặp Ngũ giới: Không sát sinh. Không trộm cắp. Không tà hạnh trong dục. Không nói dối. Không sử dụng các chất gây say dẫn đến phóng dật. Nhìn bề ngoài, chúng rất giống: năm điều cấm. Vì vậy câu hỏi tự nhiên xuất hiện: Ngũ giới…
Phạm giới và phá giới khác nhau thế nào?
Phạm giới và phá giới khác nhau thế nào? Một người Phật tử đã thọ giới nhưng trong lúc nóng giận lại nói dối. Người ấy có: phạm giới không? Có thể nói là có. Nhưng có phải từ giây phút đó: toàn bộ giới đã bị phá, tư cách Phật tử mất hết và mọi nỗ lực tu tập trước đây trở thành vô nghĩa? Không nên kết luận như vậy. Ngượ…
Giới thứ nhất – Không sát sinh nên được hiểu đến đâu?
Giới thứ nhất – Không sát sinh nên được hiểu đến đâu? Trong Năm giới của người Phật tử tại gia, giới đầu tiên thường được dịch rất ngắn: Không sát sinh. Nghe tưởng đơn giản. Không giết người. Không giết động vật. Không cố ý làm chết sinh vật. Nhưng khi đem giới này vào đời sống, hàng loạt câu hỏi lập tức xuất hiện: Đập…
Giới thứ hai – Ranh giới của “không cho mà lấy” trong đời sống hiện đại
Giới thứ hai – Ranh giới của “không cho mà lấy” trong đời sống hiện đại Một người: lẻn vào nhà người khác lấy tiền. Ta dễ dàng gọi đó là: trộm cắp. Nhưng nếu một nhân viên: mang đồ của công ty về nhà mà không được phép? Nếu một người: dùng tài khoản trả phí của người khác mà chủ tài khoản không đồng ý? Nếu tải: phần mề…
Giới thứ ba – Trách nhiệm trong tình cảm và tình dục
Giới thứ ba – Trách nhiệm trong tình cảm và tình dục Trong năm giới của người Phật tử tại gia, giới thứ ba thường được dịch: Không tà dâm. Cách dịch này: quen thuộc, nhưng cũng dễ khiến người đọc hiểu quá đơn giản. Có người nghĩ: giới thứ ba chỉ có nghĩa “không ngoại tình.” Người khác lại nghĩ: Phật giáo xem tình dục l…
Giới thứ tư – Nói thật có phải lúc nào cũng nói tất cả sự thật?
Giới thứ tư – Nói thật có phải lúc nào cũng nói tất cả sự thật? Một trong năm giới căn bản của người cư sĩ là: không nói dối. Từ đó rất dễ xuất hiện một cách hiểu tuyệt đối: “Đã giữ giới thứ tư thì bất cứ điều gì mình biết cũng phải nói ra.” Nhưng điều này dẫn đến những tình huống khó xử. Một người bạn: kể cho ta một b…
Giới thứ năm – Vì sao làm mất sự tỉnh thức là vấn đề?
Giới thứ năm – Vì sao làm mất sự tỉnh thức là vấn đề? Trong năm giới căn bản của người Phật tử tại gia, giới thứ năm thường được dịch: Không uống rượu. Nhưng nếu chỉ hiểu như vậy, ta rất dễ bỏ mất chiều sâu của giới này. Công thức Pāli quen thuộc là: Surāmeraya-majja-pamādaṭṭhānā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi. Có thể…
Chánh ngữ trong thời đại mạng xã hội
Chánh ngữ trong thời đại mạng xã hội Ngày xưa, một lời nói: thường chỉ được vài người nghe. Ngày nay, một câu viết trong vài giây có thể: được hàng nghìn người đọc, chụp màn hình, sao chép, cắt khỏi ngữ cảnh, lưu trữ nhiều năm, dịch sang ngôn ngữ khác, và tiếp tục lan truyền khi người viết đã quên mình từng nói. Một cá…
Nói đúng sự thật nhưng làm người khác đau có phải Chánh ngữ?
Nói đúng sự thật nhưng làm người khác đau có phải Chánh ngữ? Một người nói: “Tôi chỉ nói sự thật.” Nhưng lời ấy: làm người khác đau. Người ấy tiếp tục: “Sự thật mất lòng.” “Đau là vì họ không chấp nhận được sự thật.” “Tôi không nói dối thì tôi đâu có sai.” Đây là một lập luận: rất phổ biến. Nhưng theo Phật giáo: nói đú…
Im lặng khi cần nói có phải Chánh ngữ?
Im lặng khi cần nói có phải Chánh ngữ? Trong đời sống tu tập, chúng ta thường nghe những lời khuyên như: “Im lặng là vàng.” “Không biết thì đừng nói.” “Đừng nói lỗi người khác.” “Người tu nên ít lời.” Những lời khuyên ấy có giá trị trong nhiều hoàn cảnh. Khi đang sân: im lặng có thể ngăn một lời làm tổn thương. Khi chư…
Chánh nghiệp trong đời sống hiện đại
Chánh nghiệp trong đời sống hiện đại Một người làm việc văn phòng. Không giết người. Không trộm cắp theo nghĩa thông thường. Không ngoại tình. Nhìn qua, có vẻ: Chánh nghiệp không còn nhiều điều để nói. Nhưng rồi xuất hiện những câu hỏi mới. Người ấy: sử dụng phần mềm lậu, lấy dữ liệu khách hàng cho mục đích riêng, dùng…
Chánh mạng – Những nghề nào Đức Phật khuyên tránh?
Chánh mạng là nuôi sống bản thân bằng cách ngay thẳng. AN 5.177 khuyên cư sĩ tránh buôn bán vũ khí, sinh vật, thịt, chất say và chất độc; nghề hiện đại cần xét theo hành vi và tác hại thực tế.
Kinh doanh và lợi nhuận có trái với đạo Phật?
Kinh doanh và lợi nhuận có trái với đạo Phật? Một người mở doanh nghiệp. Người ấy: đầu tư vốn, thuê nhân viên, bán sản phẩm, tìm khách hàng, cạnh tranh trên thị trường và cuối năm: có lợi nhuận. Điều đó có trái với đạo Phật không? Nếu mục tiêu của Phật giáo là: giảm tham, thì kiếm nhiều tiền có phải: nuôi tham? Nếu Đức…
Làm giàu chân chính dưới góc nhìn Phật giáo
Làm giàu chân chính dưới góc nhìn Phật giáo Một người kinh doanh thành công. Họ: có nhà, có tiền tiết kiệm, có doanh nghiệp, có tài sản, có cuộc sống đầy đủ. Người ấy có còn: là một Phật tử chân chính? Có người cho rằng: “Đã học Phật thì phải xem nhẹ tiền bạc. Muốn làm giàu tức là tham.” Người khác lại nói: “Giàu là do…
Tiền bạc là nguyên nhân của tham hay chỉ là đối tượng của tham?
Tiền bạc là nguyên nhân của tham hay chỉ là đối tượng của tham? Có một câu thường được nói: “Tiền bạc là nguồn gốc của lòng tham.” Nghe qua: rất hợp lý. Vì con người: tranh giành tiền, lừa đảo vì tiền, tham nhũng vì tiền, phản bội nhau vì tiền, thậm chí giết nhau vì tiền. Nhưng nếu: tiền thật sự là nguyên nhân sinh ra…
Đức Phật dạy người cư sĩ quản lý tài sản thế nào?
Đức Phật dạy người cư sĩ quản lý tài sản thế nào? Khi nói đến Phật giáo, nhiều người dễ hình dung: từ bỏ tài sản, sống đơn giản, không tích lũy, xem tiền bạc là chướng ngại. Hình ảnh ấy có cơ sở khi nói về: đời sống xuất gia. Nhưng nếu đem nguyên tiêu chuẩn ấy áp cho người cư sĩ thì: không chính xác. Người xuất gia và…
Bốn loại hạnh phúc của người cư sĩ
AN 4.62 nêu bốn hạnh phúc của người cư sĩ: có tài sản chân chính, sử dụng tài sản, không mắc nợ và sống không lỗi lầm; phẩm hạnh được đặc biệt coi trọng.
Nợ nần dưới góc nhìn đời sống Phật tử
Nợ nần trong đời sống Phật tử: niềm vui không mắc nợ theo AN 4.62, trách nhiệm khi vay trả và phân biệt nợ tài chính với nghiệp.
Gia đình có phải trở ngại của con đường tu tập?
Gia đình có phải trở ngại của con đường tu tập? Một quan niệm khá phổ biến là: Muốn tu thật sự thì phải rời bỏ gia đình. Người có vợ chồng, con cái, cha mẹ, công việc và trách nhiệm kinh tế thường nghĩ: “Tôi còn quá nhiều ràng buộc nên chưa thể tu.” Ngược lại, đôi khi người ta lại nói: “Tu ở đâu cũng được, gia đình chí…
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.