Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
Vợ chồng theo lời Phật dạy – Tình yêu đi cùng trách nhiệm Khi nói đến hôn nhân, người hiện đại thường bắt đầu bằng câu hỏi: “Hai người có yêu nhau không?” Đó là câu hỏi quan trọng. Nhưng Phật giáo còn đặt thêm những câu hỏi khác: Hai người có tôn trọng nhau không? Có chung thủy không? Có thành thật không? Có biết cùng…
Cha mẹ và con cái – Hai chiều của chữ hiếu Trong nhiều nền văn hóa Á Đông, khi nói đến: chữ hiếu người ta thường nghĩ ngay đến: bổn phận của con đối với cha mẹ. Con phải: kính trọng, phụng dưỡng, nghe lời, chăm sóc cha mẹ khi già yếu, giữ gìn danh dự gia đình. Những điều ấy có phần tương hợp rất rõ với đạo đức Phật giá…
Bạn tốt – Vì sao thiện hữu tri thức quan trọng đến vậy? Có một câu chuyện nổi tiếng trong kinh điển Phật giáo. Tôn giả Ānanda đến gặp Đức Phật và nói đại ý: Có bạn lành, bạn tốt, đồng hành tốt dường như là một nửa đời sống phạm hạnh. Nghe rất hợp lý. Nhưng Đức Phật trả lời mạnh hơn: Đừng nói vậy, Ānanda. Rồi Ngài khẳng…
Kalyāṇamitta – Thiện hữu tri thức có phải “một nửa đời sống Phạm hạnh”? Một trong những câu nói nổi tiếng nhất về tình bạn trong Phật giáo thường được kể như sau: Tôn giả Ānanda thưa với Đức Phật rằng thiện hữu tri thức là một nửa đời sống Phạm hạnh. Đức Phật đáp: “Đừng nói vậy, Ānanda. Thiện hữu tri thức là toàn bộ đờ…
Người cư sĩ nên dành bao nhiêu thời gian cho tu tập? Một người cư sĩ thức dậy lúc: sáu giờ sáng. Chuẩn bị cho con đi học. Đi làm. Họp. Giải quyết công việc. Kẹt xe. Về nhà. Nấu ăn. Chăm sóc cha mẹ. Dạy con học. Thanh toán hóa đơn. Đến tối: cơ thể đã mệt. Người ấy nhìn bàn thờ hoặc chiếc tọa cụ rồi nghĩ: “Mình còn phải…
Một ngày thực hành Phật pháp của người bận rộn Một người thức dậy lúc sáu giờ. Chuẩn bị: đi làm. Đưa con: đi học. Trả lời: email. Họp. Đi đường. Mua thức ăn. Chăm cha mẹ. Làm việc nhà. Thanh toán: hóa đơn. Đến tối: đã mệt. Người ấy có thể nghĩ: “Tôi quá bận để tu.” Muốn thiền một giờ: không có thời gian. Muốn đi chùa t…
Tu giữa gia đình và công việc – Không cần đợi đến lúc rảnh Một trong những câu quen thuộc nhất của người muốn học Phật là: “Tôi rất muốn tu, nhưng hiện giờ bận quá.” Bận: công việc. Bận: kiếm tiền. Bận: nuôi con. Bận: chăm cha mẹ. Bận: trả nợ. Bận: giải quyết đủ thứ chuyện trong gia đình. Và thế là ta tự hẹn: khi công…
Từ người cư sĩ thiện lành đến người cư sĩ thấy Pháp Một người cư sĩ: hiếu kính cha mẹ, yêu thương gia đình, làm nghề chân chính, không sát sinh, không trộm cắp, không tà hạnh, không nói dối, không nghiện ngập, thường xuyên bố thí, giúp đỡ người khó khăn. Có thể gọi người ấy là: một người cư sĩ thiện lành. Nhưng có thể…
Phước là gì? Trong đời sống Phật giáo Việt Nam, chữ “phước” xuất hiện rất thường xuyên: Làm phước. Tạo phước. Có phước. Hết phước. Phước lớn. Để phước cho con cháu. Cúng dường để được phước. Nhưng chính vì được sử dụng quá quen thuộc, “phước” rất dễ bị hiểu thành một thứ giống như: tài khoản vô hình trong vũ trụ. Làm v…
Công đức là gì? Trong đời sống Phật giáo, chúng ta thường nghe: “Làm việc này có nhiều công đức.” “Hồi hướng công đức cho người mất.” “Tụng kinh để tạo công đức.” “Cúng dường Tam bảo được công đức lớn.” “Xây chùa, đúc tượng có vô lượng công đức.” Nhưng: công đức thực sự là gì? Nó có phải một loại: “tài sản vô hình” đượ…
Phước đức và công đức có thực sự là hai thứ khác nhau? Trong đời sống Phật giáo Việt Nam, ta thường nghe: “Làm việc thiện để tạo phước.” “Xây chùa có công đức.” “Cúng dường được nhiều phước đức.” “Tu hành mới có công đức.” “Phước đức giúp đời sống thuận lợi, công đức giúp giải thoát.” Nghe lâu ngày, người ta rất dễ hìn…
Phước hữu lậu và con đường giải thoát Người học Phật thường nghe những lời như: “Làm phước chỉ được phước hữu lậu, muốn giải thoát phải tu.” Từ đó rất dễ hình thành một cách hiểu: bố thí không quan trọng, làm thiện chỉ là chuyện thế gian, cúng dường chỉ để cầu phước, giữ giới chỉ để được tái sinh tốt, còn: thiền và Trí…
Làm thiện vì mong phước có sai không? Một người bỏ tiền giúp người nghèo rồi nghĩ: “Mong việc này đem lại phước cho tôi và gia đình.” Một người cúng dường rồi cầu: “Mong nhờ phước này đời sống được thuận lợi.” Một người giữ giới vì nghĩ: “Làm thiện sẽ có quả lành.” Những động cơ ấy có sai không? Có người sẽ trả lời rất…
Làm thiện không cầu phước thì phước có còn không? Một người bố thí nhưng không nghĩ: “Mong việc này đem lại phước cho tôi.” Một người chăm sóc cha mẹ chỉ vì: thương và biết ơn. Một người cứu giúp người gặp nạn mà không nghĩ: đời sau mình sẽ được gì. Một người giữ giới đơn giản vì: “Tôi không muốn làm người khác đau khổ…
Bố thí vì mong được báo đáp có tạo thiện nghiệp không? Một người đem tiền giúp người nghèo nhưng trong lòng nghĩ: “Sau này chắc mình sẽ gặp may.” Một người cúng dường rồi mong: “Nguyện nhờ phước này công việc làm ăn thuận lợi.” Một người giúp bạn bè nhưng thầm nghĩ: “Sau này mình khó khăn, họ phải giúp lại.” Một người…
Giá trị của bố thí nằm ở số tiền hay ở tâm? Một người giàu: cúng một tỷ đồng. Một người lao động nghèo: bỏ vào thùng từ thiện năm mươi nghìn. Một đứa trẻ: chia nửa phần bánh của mình cho bạn. Một người khác: cho rất nhiều tiền nhưng muốn tên mình được khắc thật lớn. Ai: bố thí nhiều hơn? Nếu chỉ nhìn: số tiền, câu trả…
Người nghèo có thể tạo phước lớn không? Một người giàu: cúng một tỷ đồng. Một người nghèo: chỉ có thể cho một ổ bánh mì. Ai: nhiều phước hơn? Nếu chỉ nhìn: con số, câu trả lời tưởng như: quá rõ. Nhưng Phật giáo không xây dựng giáo lý về phước trên một phép tính đơn giản: tiền nhiều = phước nhiều. Nếu đúng như vậy: ngườ…
Cho đúng người hay cho bằng đúng tâm – Điều nào quan trọng hơn? Một người nghèo xin tiền. Ta cho. Sau đó phát hiện người ấy dùng tiền để: mua rượu. Một người khác không nghèo. Nhưng họ đang thực hiện một công việc có ích. Ta hỗ trợ họ. Một người thứ ba sống rất đạo đức. Ta cúng dường vì nghĩ: “Cho người này chắc được n…
Tài thí, Pháp thí và Vô úy thí Khi nghe đến bố thí, nhiều người nghĩ ngay đến: cho tiền người nghèo, cúng dường chùa, tặng thức ăn, làm từ thiện. Đó chắc chắn là những hình thức bố thí quan trọng. Nhưng nếu đồng nhất: Bố thí = cho tiền thì phạm vi của dāna – bố thí đã bị thu hẹp rất nhiều. Trong cách trình bày quen thu…
Vì sao Pháp thí được xem là thù thắng? Trong Phật giáo có một câu rất nổi tiếng: “Pháp thí thắng mọi thí.” Câu này thường được hiểu rằng: bố thí giáo pháp cao hơn tất cả những hình thức bố thí khác. Nhưng tại sao? Một người: cho người đói một bữa cơm. Một người: mua thuốc cho người bệnh. Một người: cứu trợ gia đình vừa…
Cúng dường khác bố thí như thế nào? Trong đời sống Phật giáo, hai cách nói rất quen thuộc là: bố thí cho người nghèo và: cúng dường Tam Bảo. Một người đem thức ăn giúp người khó khăn, ta thường gọi: bố thí. Một người đem thức ăn đến chùa dâng chư Tăng, ta thường gọi: cúng dường. Nhưng cả hai: đều là cho. Vậy tại sao lạ…
Cúng dường Tăng có khác cúng dường một cá nhân? Một Phật tử mang thực phẩm đến chùa và nói: “Con xin cúng dường chư Tăng.” Một trường hợp khác, người ấy đưa vật phẩm trực tiếp cho một vị xuất gia mà mình kính trọng: “Con xin cúng riêng thầy.” Hai việc này: có giống nhau không? Nếu người nhận trong cả hai trường hợp đều…
Ruộng phước nghĩa là gì? Trong đời sống Phật giáo, ta thường nghe: “Cúng dường Tam bảo là gieo vào ruộng phước.” “Cha mẹ là ruộng phước.” “Người nghèo khổ là ruộng phước.” “Tăng đoàn là phước điền vô thượng.” Từ đó rất dễ hình thành một cách hiểu: Có những người giống như mảnh đất đặc biệt. Cúng một đồng vào đó sẽ sinh…
Phước có phải một loại “tài khoản vô hình”? Trong cách nói Phật giáo phổ biến, chúng ta thường nghe: “Tích phước.” “Phước còn nhiều.” “Hết phước.” “Để dành phước cho đời sau.” “Làm việc này được nhiều phước.” “Đừng hưởng hết phước.” Những cách nói ấy rất dễ tạo ra một hình ảnh: mỗi người có một “tài khoản phước” vô hìn…
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.
Mở trang tra cứu để lọc theo nhóm và duyệt toàn bộ kết quả.