Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
Đức tin và thực chứng trong Phật giáo Câu trả lời ngắn Phật giáo: không xây con đường giải thoát trên đức tin mù quáng, nhưng cũng không phải một truyền thống hoàn toàn không cần đức tin. Trong nhiều văn bản Phật giáo, saddhā hay śraddhā – thường được dịch là: tín; tín tâm; niềm tin; lòng tin; lòng tin tưởng thanh tịnh…
Mặc khải và giác ngộ khác nhau thế nào? – Đối chiếu Phật giáo và các truyền thống tôn giáo hữu thần 1. Mở đầu: Chân lý được ban truyền hay được giác ngộ? Trong lịch sử tôn giáo, con người đã phát triển nhiều cách giải thích về việc chân lý tối hậu được nhận biết và truyền đạt như thế nào. Hai khái niệm nổi bật là mặc k…
Khổ trong Phật giáo và vấn đề sự dữ trong tôn giáo hữu thần Vì sao con người đau khổ? Nếu Thiên Chúa toàn năng và toàn thiện, tại sao sự dữ tồn tại? Phật giáo và các tôn giáo hữu thần giải thích khổ đau khác nhau như thế nào? 1. Dẫn nhập: Một thực tại, hai cách đặt vấn đề Tại sao người tốt vẫn mắc bệnh hiểm nghèo? Tại…
Tự do ý chí và Duyên khởi – Nếu mọi thứ do duyên thì con người còn tự do không? Nếu mọi hiện tượng đều: do nhân và duyên mà sinh, một câu hỏi lập tức xuất hiện: Con người còn tự do không? Nếu suy nghĩ của tôi có nguyên nhân; nếu tính cách của tôi chịu ảnh hưởng của: di truyền; gia đình; giáo dục; xã hội; ký ức; thói qu…
Chủ nghĩa Khắc kỷ và Phật giáo – Bình thản có phải xả? Có những điểm rất gần nhau, nhưng “bình thản” của Chủ nghĩa Khắc kỷ và “xả” trong Phật giáo không nên được đồng nhất. Cả hai truyền thống đều có thể dạy con người: không bị hoàn cảnh bên ngoài lôi kéo; không sụp đổ hoàn toàn trước mất mát; không quá say đắm khi thà…
Stoicism và Vô thường – Những điểm giống dễ gây nhầm Câu trả lời ngắn Stoicism – Chủ nghĩa Khắc kỷ – và giáo lý Vô thường (anicca) của Phật giáo có một số điểm gần nhau trong thực hành: mọi hoàn cảnh đều có thể thay đổi; của cải, địa vị và thân thể không đáng để bám chặt; cái chết cần được nhìn thẳng; đau khổ tăng lên…
Chủ nghĩa hư vô và Tánh Không – Hai điều gần như đối nghịch 1. Mở đầu: Khi chữ “Không” bị hiểu thành “không có gì” Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất về Phật giáo Đại thừa là cho rằng Tánh Không (śūnyatā) đồng nghĩa với chủ nghĩa hư vô (nihilism). Khi nghe rằng “mọi pháp đều Không”, một số người suy luận: Nếu mọi t…
Chủ nghĩa hiện sinh và Khổ đế – Khi con người đối diện sự bất an của tồn tại Đối chiếu triết học hiện sinh phương Tây với Khổ đế trong Phật giáo: Lo âu, tự do, phi lý, vô thường và hai con đường tìm kiếm ý nghĩa hoặc giải thoát. 1. Dẫn nhập: Vì sao con người bất an ngay cả khi cuộc sống đầy đủ? Một người có công việc ổ…
Chủ nghĩa duy vật và Vô ngã – Không có linh hồn có đồng nghĩa con người chỉ là vật chất? Khi nghe Phật giáo nói: “Không có một tự ngã thường hằng.” một người hiện đại rất dễ suy luận: “Vậy Phật giáo cũng giống chủ nghĩa duy vật: con người chỉ là thân thể và bộ não; chết là hết.” Nhưng kết luận ấy quá nhanh. Vô ngã và c…
Chủ nghĩa duy tâm và Duy thức – Có phải cùng nói rằng thế giới chỉ là tâm? Không nên đồng nhất Duy thức của Phật giáo với “chủ nghĩa duy tâm” trong triết học phương Tây. Giữa chúng: có những vùng tương đồng đủ lớn để tạo nên một cuộc đối thoại triết học rất thú vị. Nhưng: tương đồng ≠ đồng nhất. Đặc biệt, Duy thức khôn…
Phật giáo là tôn giáo, triết học hay con đường thực hành? Câu trả lời ngắn Phật giáo có thể được nghiên cứu và sống như: một tôn giáo, một truyền thống triết học và một con đường thực hành. Ba cách gọi này: không nhất thiết loại trừ nhau. Nếu nhìn vào lịch sử hơn 2.500 năm của Phật giáo, ta gặp: Đức Phật và cộng đồng đ…
Điều gì khiến Phật giáo vẫn là Phật giáo khi đối chiếu với các hệ tư tưởng khác? 1. Mở đầu: Phật giáo có thể đối thoại với mọi hệ tư tưởng mà không đánh mất bản sắc không? Trong lịch sử hơn hai nghìn năm, Phật giáo đã tiếp xúc với nhiều nền văn hóa, tôn giáo và hệ thống triết học khác nhau. Tại Ấn Độ, Phật giáo hình th…
Đức Phật rốt cuộc muốn chúng ta biết điều gì? Dẫn nhập Trong hơn hai nghìn năm trăm năm lịch sử, Phật giáo đã phát triển thành một truyền thống tư tưởng và thực hành vô cùng phong phú. Người ta có thể tìm thấy trong Phật giáo những hệ thống triết học sâu sắc, những phương pháp thiền định, những quan niệm về nghiệp và t…
Tại sao biết nhiều giáo pháp vẫn chưa đủ? – Từ tri thức Phật học đến trí tuệ giải thoát Mở đầu Một người có thể đọc hàng trăm bộ kinh, ghi nhớ nhiều thuật ngữ Phật học, hiểu các hệ thống giáo lý phức tạp và thảo luận lưu loát về vô thường, khổ, vô ngã, duyên khởi hay tánh Không. Nhưng liệu điều đó có đồng nghĩa với việ…
Điều gì phải được biết, điều gì phải được đoạn trừ, điều gì phải được chứng ngộ và điều gì phải được tu tập? 1. Mở đầu: Bốn nhiệm vụ căn bản trên con đường giải thoát Trong giáo lý Phật giáo, Tứ Thánh Đế không chỉ là bốn chân lý để người học tìm hiểu về mặt lý thuyết. Mỗi chân lý còn đi kèm với một nhiệm vụ thực hành c…
Tứ Thánh Đế gồm bốn nhiệm vụ: liễu tri Khổ, đoạn trừ Tập, chứng ngộ Diệt và tu tập Đạo; không chỉ là bốn điều để tin.
Đang sống trong khổ là trải nghiệm bất toại nguyện; biết Khổ là liễu tri bản chất, sự biến đổi và sự chấp thủ liên hệ đến trải nghiệm ấy theo Tứ Thánh Đế.
Tại sao Đức Phật nói về Khổ trước khi nói về hạnh phúc? Dẫn nhập Khi tiếp cận Phật giáo, nhiều người thường đặt ra một câu hỏi: Tại sao Đức Phật lại bắt đầu giáo pháp bằng Khổ đế? Tại sao Ngài không nói trước về tình yêu thương, niềm vui, hạnh phúc hay vẻ đẹp của cuộc sống? Trong bài kinh Chuyển Pháp Luân (SN 56.11), T…
Thấy Khổ có phải nhìn cuộc đời bằng màu xám? – Khổ đế không đồng nghĩa với bi quan Mở đầu Khi mới tiếp xúc với Phật giáo, nhiều người cảm thấy băn khoăn trước một giáo lý căn bản: Khổ đế – Sự thật về khổ. Đức Phật nói đến sinh, già, bệnh, chết; đến chia lìa những điều yêu quý, gặp gỡ những điều không mong muốn và sự bấ…
Nếu cuộc đời có rất nhiều niềm vui, tại sao vẫn có Khổ đế? 1. Mở đầu: Đức Phật có phủ nhận hạnh phúc của cuộc sống? Cuộc đời không chỉ có đau khổ. Con người có thể cảm nhận niềm vui khi được yêu thương, hạnh phúc khi đoàn tụ gia đình, sự mãn nguyện khi hoàn thành công việc, niềm an lạc khi giúp đỡ người khác và sự bình…
Khổ phát sinh trong quan hệ giữa hoàn cảnh, cảm thọ và sự chấp thủ; không thể quy mọi đau khổ cho đồ vật hay chỉ cho suy nghĩ.
Vô thường không có nghĩa mọi thay đổi đều đau đớn; các pháp hữu vi không thể bảo đảm thỏa mãn bền vững, nên chấp thủ vào chúng dẫn đến khổ.
Nếu không chấp thủ, Vô thường còn làm ta khổ không? Dẫn nhập Mọi thứ trong cuộc sống đều thay đổi. Thân thể già đi, sức khỏe suy giảm, những cuộc gặp gỡ rồi sẽ chia xa, niềm vui đến rồi đi, và ngay cả những điều chúng ta yêu quý nhất cũng không thể tồn tại mãi theo ý muốn. Phật giáo gọi đặc tính ấy là Vô thường (anicca…
Từ Vô thường đến Khổ – Mắt xích nằm ở đâu? Mở đầu Một bông hoa nở rồi tàn. Một đứa trẻ lớn lên thành người trưởng thành. Một cơn mưa đến rồi đi. Một cảm xúc vui vẻ xuất hiện, kéo dài trong chốc lát và dần biến mất. Tất cả đều biểu hiện tính vô thường. Nhưng nếu vô thường chỉ có nghĩa là sự thay đổi, tại sao Đức Phật lạ…
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.
Mở trang tra cứu để lọc theo nhóm và duyệt toàn bộ kết quả.