Bồ-tát có bắt buộc phải thành Phật?
Con đường Bồ-tát hướng tới Phật quả, nhưng việc mới phát nguyện không tự bảo đảm sẽ thành Phật; phải xét điều kiện và từng truyền thống.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.000 kết quảTrang 79 / 167
Bồ-tát có thể chứng A-la-hán rồi tiếp tục thành Phật?
Theravāda không chấp nhận A-la-hán tái sinh để tu tiếp thành Phật; một số kinh luận Đại thừa, nhất là Kinh Pháp Hoa, đưa ra viễn tượng Phật quả cho Thanh văn.
Bồ-tát có trì hoãn giác ngộ không?
Bồ-tát không nhất thiết trì hoãn giác ngộ: phân biệt trì hoãn Niết-bàn, Phật quả, đại nguyện lợi tha và Niết-bàn vô trụ trong Đại thừa.
“Chúng sinh vô biên thệ nguyện độ” có nghĩa phải cứu từng chúng sinh trước khi thành Phật?
Lời nguyện “Chúng sinh vô biên thệ nguyện độ” biểu thị lòng từ bi không giới hạn; không bắt Bồ-tát phải cứu xong từng chúng sinh trước khi thành Phật.
Bồ-đề tâm tương đối và Bồ-đề tâm tuyệt đối
Bồ-đề tâm tương đối là tâm nguyện và thực hành giác ngộ vì chúng sinh; Bồ-đề tâm tuyệt đối là trí tuệ trực chứng tính Không trong con đường Bồ-tát.
Bồ-tát đạo và Tánh Không liên hệ thế nào?
Bồ-tát đạo kết hợp từ bi với trí tuệ Tánh Không: hành động lợi tha trong thế giới duyên sinh mà không chấp ngã, chấp công hay phủ nhận nghiệp quả.
Phật Chánh Đẳng Giác khác Độc Giác Phật thế nào?
Phân biệt Phật Chánh Đẳng Giác và Độc Giác Phật theo Theravāda: cùng tự giác ngộ, nhưng khác về vai trò khai mở, truyền dạy giáo pháp và Tăng đoàn.
Độc Giác Phật là ai?
Độc Giác Phật (paccekabuddha) là bậc tự chứng ngộ, không khai mở giáo pháp và Tăng đoàn rộng lớn như Phật Chánh Đẳng Giác; tìm hiểu MN 116 và cách phân biệt với Thanh văn.
Thanh văn giác ngộ nhờ điều gì?
Thanh văn giác ngộ nhờ nghe Chánh pháp, như lý tác ý và thực hành Bát Thánh đạo; chính người đệ tử trực tiếp chứng ngộ, không phải được ban giác ngộ.
Ba loại giác ngộ trong truyền thống Theravāda
Theravāda phân biệt Chánh Đẳng Giác, Độc Giác Phật và Thanh văn A-la-hán theo cách tự chứng và vai trò khai mở, truyền dạy con đường giải thoát.
Tam thừa trong Đại thừa được hiểu thế nào?
Tam thừa trong Đại thừa gồm Thanh văn thừa, Duyên giác thừa và Bồ-tát thừa; Kinh Pháp Hoa diễn giải ba thừa như phương tiện hướng về Nhất thừa.
Nhất thừa của Kinh Pháp Hoa thay đổi cách nhìn Tam thừa ra sao?
Kinh Pháp Hoa diễn giải Tam thừa như các phương tiện thiện xảo tùy căn cơ, hướng về Nhất thừa hay Phật thừa; cần phân biệt lập trường này với cách hiểu của các truyền thống khác.
Phật quả trong Đại thừa khác lý tưởng A-la-hán thế nào?
Theo kinh Nikāya, A-la-hán đã giải thoát khỏi chấp thủ và lậu hoặc; nhiều truyền thống Đại thừa đặt trọng tâm ở Phật quả viên mãn với Bồ-đề tâm, trí tuệ và công hạnh lợi tha.
Tam thân giải thích Phật quả ra sao?
Tam thân trong Đại thừa giải thích Phật quả qua Pháp thân, Báo thân và Hóa thân: chân lý giác ngộ, thành tựu công đức và sự hiện diện giáo hóa.
Một vị Phật có còn là một “cá nhân” không?
Đức Phật là một cá nhân theo quy ước lịch sử, nhưng không phải một bản ngã bất biến; sau Niết-bàn không thể giản lược Như Lai vào bốn mệnh đề tồn tại hay không tồn tại.
Vô lượng Phật và Vô ngã có mâu thuẫn không?
Nhiều vị Phật trong kinh Đại thừa không mâu thuẫn với Vô ngã: danh xưng chư Phật không có nghĩa mỗi vị sở hữu một linh hồn thường hằng.
A-la-hán – Bồ-tát – Phật: Ba danh từ không nên biến thành bảng xếp hạng đơn giản
A-la-hán là bậc đã giải thoát; Bồ-tát chỉ con đường hướng Phật quả; Phật là bậc giác ngộ. Ba tên gọi không tạo thành bảng xếp hạng chung cho mọi truyền thống.
Các lý tưởng giải thoát qua lịch sử Phật giáo
Lịch sử các lý tưởng giải thoát trong Phật giáo: A-la-hán, Độc Giác, Phật Chánh Đẳng Giác, Bồ-tát và Phật quả; phân biệt các tầng kinh điển và tránh xếp hạng tông phái.
Nếu Vô ngã thì ai giữ giới?
Vô ngã không phủ nhận người giữ giới theo quy ước. Giới được thực hành nhờ tác ý, chánh niệm và nhân duyên; trách nhiệm đạo đức vẫn có ý nghĩa.
Nếu Vô ngã thì ai ngồi thiền?
Vô ngã không phủ nhận người ngồi thiền theo quy ước. Thiền là tiến trình thân tâm duyên sinh với chánh niệm, tinh tấn và trí tuệ; không cần một tự ngã bất biến.
Nếu Vô ngã thì ai tạo nghiệp?
Theo Phật giáo, con người theo quy ước tạo nghiệp qua tác ý của thân, khẩu và ý; Vô ngã phủ nhận tự ngã bất biến chứ không xóa bỏ trách nhiệm nhân quả.
Nếu Vô ngã thì ai nhận quả?
Vô ngã không phủ nhận người nhận quả nghiệp theo nghĩa quy ước: nhân quả tiếp nối theo duyên, không cần một linh hồn bất biến. Đối chiếu SN 12.46, SN 12.17, AN 6.63.
Nếu Vô ngã thì ai tái sinh?
Theo Phật giáo, tái sinh không đòi hỏi một linh hồn bất biến; duyên khởi giải thích sự tiếp nối theo nghiệp, ái và thủ. Đối chiếu MN 38, SN 12.2 và SN 12.17.
Nếu Vô ngã thì ai chứng Nhập lưu?
Nhập lưu là bước vào dòng Bát Thánh đạo, đoạn trừ thân kiến, nghi và giới cấm thủ; người chứng là tên gọi quy ước, không có tự ngã bất biến.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.