Kinh Chachakka – Sáu bộ sáu và sự hình thành kinh nghiệm
Kinh Chachakka (MN 148) giảng sáu bộ sáu: nội xứ, ngoại xứ, thức, xúc, thọ và ái; hiểu duyên sinh của kinh nghiệm để không nuôi lớn tham, sân, si.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.163 kết quảTrang 86 / 174
Mắt – Sắc – Nhãn thức: Tại sao không cần một “người thấy” đứng phía sau?
Phân tích mắt, sắc và nhãn thức theo MN 148, SN 35.93: cái thấy do duyên sinh, không cần chấp một người thấy bất biến; ứng dụng vô ngã trong đời sống.
Tai – Âm thanh – Nhĩ thức: Một lời xúc phạm hình thành thế nào?
Giải thích tai, âm thanh, nhĩ thức, nhĩ xúc, cảm thọ và phản ứng trước lời xúc phạm theo MN 148; cách không nuôi dưỡng sân.
Ý – Pháp – Ý thức: Suy nghĩ cũng là đối tượng được biết
MN 148 giải thích ý, pháp, ý thức, ý xúc, cảm thọ và tham ái; suy nghĩ là đối tượng được biết, không phải một cái tôi bất biến.
Kinh Sabba – “Tất cả” mà Đức Phật nói đến là gì?
SN 35.23 gọi “tất cả” là sáu căn và sáu cảnh: mắt–sắc, tai–tiếng, mũi–mùi, lưỡi–vị, thân–xúc, ý–pháp; hiểu đúng phạm vi kinh nghiệm mà không suy diễn siêu hình.
Có cần tìm một thế giới nằm ngoài sáu căn để giải quyết Khổ?
Không cần tìm một thế giới nằm ngoài sáu căn mới có thể thực hành diệt khổ; SN 35.23 nói về sáu căn–sáu cảnh, SN 35.24 về từ bỏ tham đắm, không khẳng định duy tâm tuyệt đối.
Kinh Loka – Thế giới sinh và diệt ở đâu?
SN 12.44 giảng thế giới sinh và diệt qua sáu căn, xúc, thọ, ái, thủ và sự đoạn diệt tham ái; không phải sự tạo thành hay hủy diệt vũ trụ vật lý.
“Thế giới” trong lời Phật có phải luôn nói về vũ trụ vật lý?
Trong các kinh SN 35.82 và SN 12.44, “thế giới” được giải thích theo tính biến hoại và duyên khởi của kinh nghiệm, không chỉ là vũ trụ vật lý.
Kinh Rohitassa – Có thể đi đến tận cùng thế giới bằng đôi chân không?
Kinh Rohitassa (AN 4.45; SN 2.26) dạy rằng không thể đi tới tận cùng thế giới để thoát khổ chỉ bằng đôi chân; cần nhận biết và đoạn trừ nguyên nhân khổ trong kinh nghiệm thân–tâm.
Ngay trong thân này có thế giới, nguồn gốc và sự chấm dứt thế giới
Giải thích lời dạy Kinh Rohitassa về thế giới, nguồn gốc, sự chấm dứt và con đường giải thoát ngay nơi kinh nghiệm thân–tâm.
Kinh Māluṅkyaputta – Khi thấy chỉ nên là thấy
SN 35.95 chỉ dạy nhận biết điều thấy, nghe, cảm nhận, suy nghĩ mà không thêm tham ái và chấp ngã; không phải ép tâm ngừng suy nghĩ.
Từ sáu căn đến giải thoát mà không dựng thêm một cái Ta
Theo MN 148, sáu căn, sáu cảnh, thức, xúc, thọ, ái đều duyên sinh, không phải tự ngã; quán sát đúng dẫn đến ly tham và giải thoát.
Kinh Puṇṇa – Làm sao sống giữa cảnh dễ thích và dễ ghét mà không chấp thủ?
Kinh Puṇṇa (MN 145) dạy không nuôi tham ái trước sáu cảnh hấp dẫn và giữ tâm không sân giữa nghịch cảnh; nhẫn nại không đồng nghĩa với cam chịu bạo lực.
Khi mắt thấy sắc đẹp – Ái bắt đầu ở đâu?
Phân biệt mắt thấy sắc đẹp, nhãn xúc, lạc thọ và ái theo MN 148; nhận ra lúc tâm bám víu và thực hành chánh niệm đúng cách.
Khi tai nghe lời khó chịu – Sân bắt đầu ở đâu?
Lời khó nghe chưa đồng nghĩa với sân. Phân biệt nhĩ xúc, khổ thọ và phản ứng chống đối theo MN 148; học cách nhận diện và không nuôi dưỡng sân.
Sáu căn là cửa dẫn đến Khổ hay cửa dẫn đến giải thoát?
Sáu căn không tự gây khổ hay giải thoát; MN 148 và SN 35.28 hướng dẫn nhận diện xúc, thọ, tham sân si và thực hành không chấp thủ.
Phòng hộ các căn có phải tránh nhìn, tránh nghe thế giới?
Phòng hộ sáu căn không phải tránh nhìn nghe, mà tiếp xúc tỉnh giác, không nắm giữ dấu hiệu làm phát sinh tham, sân; đối chiếu SN 35.120, AN 4.14 và MN 2.
Phòng hộ căn là bảo vệ tâm như thế nào?
Phòng hộ căn bảo vệ tâm bằng tỉnh giác khi sáu căn tiếp xúc sáu cảnh, không nuôi dưỡng tham, sân và các bất thiện pháp; không có nghĩa tránh mọi cảm giác.
Từ Ngũ uẩn đến Lục nhập – Hai bản đồ về cùng kinh nghiệm
Ngũ uẩn phân tích các nhóm thân–tâm; Lục nhập phân tích sáu cửa tiếp xúc và duyên khởi của kinh nghiệm. Hai cách nhìn bổ trợ, không tương đương từng mục.
Không cần tìm “Ta” phía sau kinh nghiệm – Hãy quan sát kinh nghiệm đang sinh
Quán sát căn, cảnh, thức, xúc, thọ và ái sinh khởi theo điều kiện, thay vì đồng nhất kinh nghiệm với một cái Ta thường hằng.
Kinh Phân Tích Sáu Xứ – Cảm thọ dẫn tâm đi đâu?
MN 137 giải thích cách cảm thọ dẫn tâm đến hỷ, ưu, xả; phân biệt trạng thái nương dục lạc và xuất ly để phát triển trí tuệ, buông chấp thủ.
Ba loại cảm thọ: Lạc – Khổ – Không khổ không lạc
Ba loại cảm thọ lạc, khổ và bất khổ bất lạc: đặc tính, phản ứng tham–sân–si, phân biệt cảm thọ với chấp thủ và phương pháp quan sát theo kinh Nikāya.
Cảm thọ thân và cảm thọ tâm khác nhau thế nào?
Phân biệt cảm thọ thân và cảm thọ tâm qua SN 36.22, SN 36.6; nhận diện đau thân, khổ tâm, phản ứng chấp thủ và cách thực hành.
Lạc thọ không phải vấn đề – Chấp vào lạc thọ mới là vấn đề?
Lạc thọ là cảm giác dễ chịu, không đồng nghĩa với tham ái. MN 148 và SN 36.6 dạy nhận biết cảm thọ mà không mê đắm và chấp giữ.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.