Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
Xin xăm có phải Phật pháp? Ở nhiều ngôi chùa Đông Á, người ta có thể bắt gặp một hình ảnh quen thuộc: người đi lễ thành tâm khấn nguyện, lắc ống xăm, lấy một thẻ rồi tìm lời giải để hỏi về công việc, tình duyên, tiền bạc, sức khỏe hay tương lai. Vì hoạt động ấy diễn ra trong chùa, một câu hỏi tự nhiên xuất hiện: Xin xă…
Xem bói có phù hợp với lời Phật dạy? Xem ngày tốt xấu, coi tử vi, bói bài, xem tướng, đoán vận mệnh, hỏi chuyện tình duyên, dự báo tài lộc… xuất hiện rất phổ biến trong nhiều xã hội Á Đông. Không ít nơi những hoạt động ấy còn diễn ra gần chùa, do người tự nhận là Phật tử thực hiện, hoặc sử dụng những thuật ngữ như “ngh…
Xem ngày tốt xấu có phải giáo lý Phật giáo? Xây nhà phải xem ngày. Cưới hỏi phải chọn giờ. Khai trương phải tránh ngày xấu. Đi xa phải chọn ngày đẹp. An táng phải xem ngày giờ. Ở nhiều xã hội chịu ảnh hưởng văn hóa Á Đông, những thực hành này quen thuộc đến mức đôi khi được xem như một phần đương nhiên của Phật giáo. K…
Phong thủy thuộc phong tục và quan niệm về không gian sống, không phải giáo lý giải thoát cốt lõi của Phật giáo. Chánh tín đặt trọng tâm ở đạo đức, tác ý và trí tuệ.
Dâng sao giải hạn có thuộc giáo lý Phật giáo? Đầu năm, tại một số nơi người ta thường nghe những câu như: “Năm nay bị sao xấu chiếu.” “Phải dâng sao giải hạn.” “Cúng sao để tránh tai họa.” Vì những nghi lễ này đôi khi được tổ chức tại chùa, nhiều người mặc nhiên cho rằng dâng sao giải hạn là một pháp môn do Đức Phật dạ…
Cúng sao có thay đổi nghiệp không? Đầu năm, tại một số nơi người ta thường nghe những câu như: “Năm nay gặp sao xấu.” “Phải cúng sao giải hạn.” “Làm lễ để tai qua nạn khỏi.” Nghi lễ ấy đôi khi được thực hiện tại chùa, khiến nhiều người tự nhiên hiểu rằng cúng sao là một phương pháp của Phật giáo để thay đổi nghiệp. Như…
Đốt vàng mã có phải nghi lễ Phật giáo? Vào những ngày giỗ, lễ Tết, rằm tháng Bảy hay tại một số đền, chùa, người ta có thể thấy tiền giấy, quần áo giấy, nhà cửa, xe cộ và nhiều vật dụng bằng giấy được đốt với mong muốn gửi cho người đã mất. Vì việc này đôi khi diễn ra trong không gian có liên hệ với Phật giáo, nhiều ng…
Cúng càng nhiều thì người mất càng nhận được nhiều? Khi một người thân qua đời, gia đình thường muốn làm điều gì đó cho họ. Từ mong muốn rất tự nhiên ấy xuất hiện nhiều thực hành: cúng thức ăn, cúng vật phẩm, cúng dường Tam bảo, bố thí, làm từ thiện, tụng kinh, niệm Phật, phóng sinh, tạo công đức rồi hồi hướng cho ngườ…
“Oan gia trái chủ” là cách nói trong tín ngưỡng và diễn giải dân gian; không nên đồng nhất với giáo lý nghiệp trong kinh Nikāya hoặc quy mọi tai ương cho chủ nợ vô hình.
Có thể trả nợ nghiệp bằng tiền hay nghi lễ không? Khi gặp bệnh tật, thất bại hoặc biến cố, đôi khi người ta được khuyên: “Đó là nghiệp, phải trả.” Có người lại cho rằng có thể: cúng tiền để tiêu nghiệp, làm lễ để giải nghiệp, cúng “oan gia trái chủ”, đóng tiền làm pháp sự, hoặc tạo thật nhiều công đức để trả hết món nợ…
Có thể “giải nghiệp” trong một khóa lễ không? Khi gặp bệnh tật, tai nạn, thất bại, gia đình bất hòa hoặc những biến cố liên tiếp, đôi khi người ta được khuyên: “Có lẽ nghiệp nặng.” Rồi tiếp theo: “Nên làm lễ giải nghiệp.” Trong một số trường hợp, người ta còn được hứa rằng sau khi tụng một bộ kinh, làm một đàn lễ, cúng…
Sám hối thực sự thay đổi điều gì? Một người đã nói dối. Sau đó sám hối. Lời nói dối có biến mất không? Một người từng làm tổn thương người khác. Sau đó tụng kinh sám hối rất nhiều lần. Người bị tổn thương có lập tức hết đau không? Một người từng tạo nghiệp bất thiện. Nếu thành tâm lễ Phật, tụng kinh, niệm Phật hoặc thự…
Tụng kinh có thể thay đổi nghiệp theo nghĩa nào? Một người từng làm nhiều điều bất thiện bắt đầu tụng kinh mỗi ngày. Sau một thời gian, người ấy đặt câu hỏi: “Nghiệp xấu của tôi đã nhẹ đi chưa?” Câu hỏi tưởng đơn giản nhưng chạm đến một vấn đề rất quan trọng của Phật giáo: Tụng kinh có thể thay đổi nghiệp hay không? Nế…
Niệm Phật giúp chuyển hóa nghiệp qua thay đổi tác ý, giữ giới, làm lành và chịu trách nhiệm; không phải cách xóa tự động mọi hậu quả của quá khứ.
Phóng sinh có phải cứ mua thật nhiều con vật rồi thả? Vào những ngày lễ Phật giáo, không khó để bắt gặp cảnh người ta mua: chim, cá, rùa, ốc rồi mang đến chùa, sông hoặc hồ để thả. Người mua nghĩ: “Càng phóng sinh nhiều thì càng có nhiều phước.” Nhưng một nghịch lý có thể xảy ra: Người ta muốn cứu động vật nên mua thật…
Phóng sinh sai cách có thể tạo thêm nghiệp không? Phóng sinh thường bắt đầu từ một ý niệm rất đẹp: Một sinh vật đang đứng trước nguy cơ bị giết; ta cứu nó và trả nó về môi trường sống. Tinh thần ấy gần gũi với giới không sát sinh (pāṇātipātā veramaṇī) và lòng từ bi đối với chúng sinh. Nhưng trong thực tế hiện nay, phón…
Ăn chay có phải điều kiện bắt buộc để trở thành Phật tử? Trong đời sống Phật giáo Việt Nam, “ăn chay” gần như đã trở thành một trong những hình ảnh quen thuộc nhất của người học Phật. Người mới đi chùa thường được hỏi: “Có ăn chay không?” Người ăn chay trường đôi khi được xem là tu tập nghiêm túc hơn người ăn mặn. Có n…
Ăn chay và không sát sinh có hoàn toàn đồng nghĩa? Một người ăn thịt có chắc chắn phạm giới sát sinh không? Một người ăn chay có chắc chắn đang giữ trọn giới không sát sinh không? Nếu mua thịt ở chợ nhưng không tự tay giết con vật thì sao? Nếu người khác giết con vật riêng để đãi mình thì sao? Nếu ăn hoàn toàn thực vật…
Đeo tượng Phật hoặc vòng chú có thể nhắc nhớ chánh niệm và lòng tin, nhưng không bảo đảm tránh tai nạn; cần kết hợp tu tập với phòng ngừa thực tế.
Bùa chú và thần chú có phải cùng một thứ? Trong tiếng Việt, người ta thường nói chung: “bùa chú”. Điều này dễ tạo cảm giác rằng bùa và chú vốn là một thứ: một vật hoặc câu bí mật có năng lực siêu nhiên dùng để cầu may, chữa bệnh, trừ tà hay tác động đến người khác. Nhưng nếu xét trong lịch sử tôn giáo và đặc biệt trong…
Thần chú giữ vị trí nào trong các truyền thống Phật giáo? Khi nói đến Phật giáo, nhiều người lập tức nghĩ đến những câu thần chú quen thuộc như: Om Mani Padme Hum, Chú Đại Bi, Chú Lăng Nghiêm, hay những mantra được trì tụng trong Phật giáo Tây Tạng và Mật giáo Đông Á. Nhưng nếu tìm hiểu Phật giáo Theravāda hoặc những l…
Ma trong Phật giáo là gì? Khi người Việt nói đến “ma”, hình ảnh thường xuất hiện là: người chết hiện về, hồn ma trong nhà hoang, vong linh chưa siêu thoát, bóng người vô hình, hoặc một thực thể có thể quấy phá người sống. Nhưng khi kinh điển Phật giáo nói về Ma (Māra), khái niệm ấy không hoàn toàn giống “ma” trong cách…
Māra – Ma Vương là một chúng sinh hay biểu tượng của phiền não? Trong những câu chuyện quen thuộc về Đức Phật, trước khi giác ngộ dưới cội Bồ-đề, Ngài phải đối diện với Māra – Ma Vương. Māra đem quân đến uy hiếp. Māra dùng dục vọng để cám dỗ. Māra tìm cách khiến Đức Phật từ bỏ con đường giác ngộ. Trong nhiều kinh khác,…
Ngạ quỷ (peta/preta) là một dạng tái sinh trong Phật giáo; quỷ là từ rộng tùy ngữ cảnh; vong chủ yếu là cách gọi trong tín ngưỡng tưởng niệm người mất.
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.
Mở trang tra cứu để lọc theo nhóm và duyệt toàn bộ kết quả.