Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
NGHIỆP CŨ VÀ NGHIỆP MỚI – HIỆN TẠI CÓ THỂ THAY ĐỔI TƯƠNG LAI KHÔNG? 1. Trả lời ngắn gọn Có. Nếu hiện tại hoàn toàn không thể thay đổi tương lai thì: giữ giới vô nghĩa; tu tập vô nghĩa; Chánh tinh tấn vô nghĩa; giáo dục vô nghĩa; sửa sai vô nghĩa; con đường giải thoát cũng vô nghĩa. Phật giáo không xem nghiệp như một: b…
Có phải mọi chuyện xảy ra đều do nghiệp quá khứ? 1. Trả lời ngắn gọn Không. Theo Phật giáo, không nên giải thích: mọi điều đang xảy ra đều là quả của nghiệp quá khứ. Nghiệp là: một loại nhân duyên quan trọng nhưng không phải: nguyên nhân duy nhất của mọi hiện tượng. Con người sống trong một mạng lưới rất lớn gồm: nghiệ…
Nghiệp, nhân quả và duyên – Ba khái niệm không nên đánh đồng 1. “Chuyện này là do nghiệp” – có phải lúc nào cũng đúng? Một người: bị bệnh. Người khác nói: “Do nghiệp.” Một doanh nghiệp: thất bại. Người ta nói: “Nghiệp thôi.” Một người: gặp tai nạn. Lại có người nói: “Nghiệp của họ.” Cách giải thích này rất phổ biến. Nh…
Định nghiệp có phải số phận không thể thay đổi? Trong đời sống thường ngày, người ta hay nói: “Đó là định nghiệp rồi.” “Nghiệp đã định thì không tránh được.” “Đời này phải trả hết nghiệp đời trước.” Từ đó hình thành một cách hiểu: Mọi chuyện xảy ra trong đời đã được nghiệp quá khứ quyết định sẵn. Nếu đúng như vậy, con…
SÁM HỐI CÓ XÓA ĐƯỢC NGHIỆP KHÔNG? 1. Trả lời ngắn gọn Nếu “xóa nghiệp” được hiểu là: làm cho hành động đã xảy ra trở thành chưa từng xảy ra thì: Không. Nếu hiểu là: nhận lỗi, dừng bất thiện, sửa chữa hậu quả, thay đổi tâm và không tiếp tục tạo những nhân tương tự thì: Sám hối có ý nghĩa rất lớn trong việc chuyển hóa dò…
Làm phước có “bù” được nghiệp xấu không? 1. Trả lời ngắn gọn Nếu “bù” có nghĩa: làm đủ việc thiện thì nghiệp xấu trước đây bị xóa, như chưa từng xảy ra thì: không nên hiểu nghiệp theo cách đó. Một hành động bất thiện đã làm: không thể biến thành chưa từng được làm. Nhưng nếu “bù” được hiểu theo nghĩa: tạo thêm những nh…
Hồi hướng công đức có phải chuyển công đức của mình cho người khác? 1. Có phải công đức giống như tiền có thể chuyển khoản? Sau khi làm một việc thiện, người Phật tử thường nói: “Con xin hồi hướng công đức này cho cha mẹ, người thân, người đã mất và tất cả chúng sinh.” Từ đó dễ hình thành cách hiểu: Tôi có 100 phần côn…
Người đã mất có nhận được công đức hồi hướng không? Khi một người thân qua đời, nhiều Phật tử thường: bố thí; cúng dường; tụng kinh; làm việc thiện; phóng sinh theo một số truyền thống; hỗ trợ người nghèo; cúng dường Tăng đoàn; rồi nói: “Xin hồi hướng công đức này cho người đã mất.” Từ đó xuất hiện câu hỏi rất tự nhiên…
CÚNG DƯỜNG ĐỂ LÀM GÌ? 1. Trả lời ngắn gọn Trong Phật giáo, cúng dường không phải là đưa lễ vật cho Phật để đổi lấy may mắn. Ý nghĩa cốt lõi của cúng dường nằm ở: tâm của người cho, đối tượng được hỗ trợ và cách hành động ấy góp phần giảm tham chấp, phát triển thiện pháp. Cúng dường có thể nhằm: bày tỏ kính trọng; hỗ tr…
Cúng dường nhiều có đồng nghĩa phước nhiều? 1. Trả lời ngắn gọn Không thể đơn giản nói: Cúng càng nhiều tiền = phước càng nhiều. Trong Phật giáo, giá trị của một hành động bố thí hay cúng dường không chỉ nằm ở: số lượng vật chất mà còn liên quan đến: tác ý của người cho; tâm trước, trong và sau khi cho; nguồn gốc tài v…
Bố thí, phước đức và công đức khác nhau thế nào? 1. Bố thí có phải chính là công đức? Trong đời sống Phật giáo, ta thường nghe: “Đi bố thí để làm phước.” “Cúng dường có nhiều công đức.” “Làm việc thiện để tích phước đức.” “Hồi hướng công đức.” Vì những cách nói này gần nhau, người mới học rất dễ nghĩ: Bố thí = Phước đứ…
Cầu Phật có thay đổi nghiệp không? Khi gặp bệnh tật, tai nạn, mất mát hay khó khăn, nhiều Phật tử thường: lễ Phật; tụng kinh; niệm danh hiệu Phật; cầu an; cầu siêu; phát nguyện; làm công đức rồi hồi hướng. Từ đó xuất hiện câu hỏi: Cầu Phật có thể thay đổi nghiệp không? Nếu hiểu: “Đức Phật có quyền xóa nghiệp của một ng…
Phật có ban phước và giáng họa không? Trả lời ngắn Nếu hiểu “ban phước, giáng họa” theo nghĩa một vị thần tối cao tùy ý quyết định ai được may mắn, ai phải chịu tai họa, thì đó không phải cách giải thích căn bản của Phật giáo. Trong giáo lý Phật giáo, Đức Phật không được hiểu đơn giản như một đấng sáng tạo đứng bên ngo…
Cầu an trong Phật giáo nên hiểu thế nào? Trong đời sống Phật giáo, “cầu an” thường được hiểu là tụng kinh, niệm Phật, trì chú, làm phước hoặc thực hiện nghi lễ với nguyện vọng bản thân và người thân được bình an, khỏe mạnh, tránh tai họa và gặp những điều thuận lợi. Đây là một thực hành rất phổ biến trong nhiều cộng đồ…
Cầu siêu là gì và kinh điển nói gì về người đã mất? Khi một người qua đời, người thân thường tụng kinh, niệm Phật, bố thí, cúng dường, làm việc thiện rồi hồi hướng công đức cho họ. Trong Phật giáo Việt Nam, những thực hành này thường được gọi chung là cầu siêu. Nhưng một câu hỏi quan trọng cần được đặt ra: Nếu mỗi ngườ…
Tụng kinh có công đức không nếu không hiểu và không thực hành? Trả lời ngắn: Có thể có thiện ích và công đức, nhưng không nên đồng nhất việc tụng kinh với sự chuyển hóa hay giải thoát. Nếu tụng với tâm cung kính, tín tâm, chú ý và hướng thiện, hành vi ấy có thể là một thiện nghiệp. Tuy nhiên, nếu không hiểu lời kinh và…
Niệm Phật là cầu xin hay phương pháp tu tâm? Trả lời ngắn Niệm Phật về căn bản là một phương pháp hướng và chuyển hóa tâm, không đơn thuần là cầu xin Đức Phật ban cho điều mình muốn. Nhưng “niệm Phật” trong lịch sử Phật giáo không chỉ có một hình thức. Trong Theravāda có Buddhānussati — tùy niệm Đức Phật, đặc biệt là t…
Lễ Phật để xin điều gì, hay để học điều gì? Một người đứng trước tượng Phật, chắp tay rồi cúi xuống đảnh lễ. Người ấy đang làm gì? Xin Đức Phật cho sức khỏe? Xin công việc thuận lợi? Xin gia đình bình an? Xin tai qua nạn khỏi? Hay lễ Phật còn mang một ý nghĩa khác? Trong đời sống Phật giáo, lễ Phật thường đi cùng cầu n…
Đức Phật dạy điều gì trước tiên? Trả lời ngắn: Nếu hỏi bài pháp đầu tiên sau khi Đức Phật giác ngộ, truyền thống kinh điển ghi nhận đó là bài giảng cho năm vị khổ hạnh tại Isipatana, thường được gọi là Kinh Chuyển Pháp Luân (Dhammacakkappavattana Sutta), trình bày Trung đạo, Bát Chánh Đạo và Bốn Thánh đế. Nhưng nếu hỏi…
Vì sao Tứ Thánh Đế có thể bao quát giáo pháp? Tứ Thánh Đế thường được tóm tắt thành bốn mệnh đề: Khổ – Tập – Diệt – Đạo. Cách tóm tắt này rất dễ nhớ, nhưng cũng dễ khiến người học nghĩ rằng Tứ Thánh Đế chỉ là một giáo lý nằm bên cạnh hàng trăm giáo lý khác như Ngũ uẩn, Duyên khởi, Tam pháp ấn, Bát Chánh Đạo, Tứ Niệm Xứ…
Duyên khởi và Tứ Thánh Đế gặp nhau ở đâu? Trả lời ngắn Duyên khởi và Tứ Thánh Đế gặp nhau ngay tại vấn đề trung tâm của Phật giáo: Khổ sinh khởi như thế nào và Khổ chấm dứt như thế nào. Tứ Thánh Đế trình bày vấn đề theo bốn phương diện: Khổ → nguyên nhân của Khổ → sự chấm dứt Khổ → con đường đưa đến chấm dứt Khổ. Duyên…
Bát Chánh Đạo và Giới–Định–Tuệ thực chất là một hay hai hệ thống? Người mới học Phật thường gặp hai công thức rất quen thuộc: Bát Chánh Đạo: Chánh kiến Chánh tư duy Chánh ngữ Chánh nghiệp Chánh mạng Chánh tinh tấn Chánh niệm Chánh định Và: Giới – Định – Tuệ. Điều này dễ tạo cảm giác rằng Đức Phật dạy hai con đường khác…
37 phẩm trợ đạo được tổ chức như thế nào? Trả lời ngắn: 37 phẩm trợ đạo là cách tập hợp 37 yếu tố hỗ trợ giác ngộ thành 7 nhóm: 4 Niệm xứ + 4 Chánh cần + 4 Như ý túc + 5 Căn + 5 Lực + 7 Giác chi + 8 chi Bát Chánh Đạo = 37. Nhưng phép cộng này rất dễ tạo ra một hiểu lầm: 37 phẩm trợ đạo không nhất thiết là 37 kỹ thuật t…
Tứ Niệm Xứ giữ vị trí nào trong toàn bộ con đường? Tứ Niệm Xứ (cattāro satipaṭṭhānā) là một trong những hệ thống thực hành nổi tiếng nhất của Phật giáo: Quán thân trên thân Quán thọ trên các cảm thọ Quán tâm trên tâm Quán pháp trên các pháp Vì Tứ Niệm Xứ được nhấn mạnh rất mạnh trong kinh điển, đôi khi người học hình d…
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.
Mở trang tra cứu để lọc theo nhóm và duyệt toàn bộ kết quả.