Phật giáo và thuyết Big Bang có thực sự nói cùng một điều?
Phật giáo và Big Bang có điểm gợi mở để đối thoại, nhưng không phải cùng một lý thuyết: một bên hướng đến giải thoát, bên kia là mô hình vũ trụ học thực nghiệm.
Tra cứu Phật học
Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
4.000 câu hỏi·59 giáo lý·4 truyền thống
4.000 kết quảTrang 36 / 167
Vũ trụ quan Phật giáo có phải mô tả khoa học hiện đại?
Vũ trụ quan Phật giáo có phải mô tả khoa học hiện đại? Trong kinh điển và các hệ thống Phật học truyền thống, ta gặp một vũ trụ rất khác với hình ảnh mà thiên văn học hiện đại trình bày: núi Tu-di; bốn châu; các tầng trời; địa ngục; ngạ quỷ; chư thiên; Phạm thiên; nhiều thế giới; những chu kỳ thành – trụ – hoại – không…
“Hạt lượng tử” có phải Tánh Không?
“Hạt lượng tử” có phải Tánh Không? Không. “Hạt lượng tử” không phải Tánh Không, và vật lý lượng tử hiện không chứng minh giáo lý Tánh Không của Phật giáo. Tuy nhiên, giữa một số phát hiện của vật lý hiện đại và tư tưởng Tánh Không: có những điểm gợi liên tưởng thú vị. Chẳng hạn: sự vật không nhất thiết giống những “viê…
Vật lý lượng tử có chứng minh Phật giáo không?
Vật lý lượng tử có chứng minh Phật giáo không? Trả lời ngắn Không. Vật lý lượng tử: không chứng minh Phật giáo. Nó cũng không chứng minh: Tánh Không; Vô ngã; Duyên khởi; nghiệp; tái sinh; Niết-bàn; Phật tính; A-lại-da thức; thần thông; hay bất kỳ toàn bộ hệ thống Phật học nào. Có những điểm giữa vật lý hiện đại và một…
Duyên khởi và tính tương thuộc trong khoa học – Giống nhau đến đâu?
Duyên khởi và tính tương thuộc trong khoa học – Giống nhau đến đâu? 1. Trả lời ngắn Duyên khởi trong Phật giáo và tính tương thuộc trong khoa học có những điểm tương đồng quan trọng, đặc biệt ở việc nhận ra rằng nhiều hiện tượng không tồn tại hoặc vận hành hoàn toàn độc lập với những điều kiện khác. Tuy nhiên, hai khái…
Vô thường có phải định luật vật lý?
Vô thường trong Phật giáo không phải định luật vật lý: đó là đặc tính của các pháp hữu vi và phương pháp quán chiếu để giảm chấp thủ; khoa học nghiên cứu biến đổi bằng phép đo và mô hình kiểm nghiệm.
Vô ngã và khoa học thần kinh về cái tôi – Có thể đối chiếu đến đâu?
Vô ngã và khoa học thần kinh về cái tôi – Có thể đối chiếu đến đâu? Một trong những cuộc đối thoại hấp dẫn nhất giữa Phật giáo và khoa học hiện đại xoay quanh câu hỏi: “Cái tôi có thật không?” Phật giáo nói đến: anattā/anātman – Vô ngã. Khoa học thần kinh ngày nay lại cho thấy trải nghiệm về “tôi” liên hệ với: ký ức; c…
Ý thức theo Phật giáo và consciousness trong khoa học có phải cùng một khái niệm?
Ý thức theo Phật giáo và consciousness trong khoa học có phải cùng một khái niệm? Không hoàn toàn. “Ý thức” trong Phật giáo và consciousness trong khoa học hiện đại: có những vùng nội dung chồng lấn, nhưng: không phải hai tên gọi hoàn toàn tương đương cho cùng một khái niệm. Lý do quan trọng nhất là: Phật giáo có nhiều…
Thiền có chữa được mọi bệnh không?
Thiền có chữa được mọi bệnh không? Trả lời ngắn Không. Thiền: không chữa được mọi bệnh. Thiền có thể giúp một số người: giảm căng thẳng; cải thiện khả năng điều hòa cảm xúc; hỗ trợ giấc ngủ; giảm mức độ khổ sở liên quan đến một số dạng đau mạn tính; hỗ trợ một số vấn đề tâm lý trong những chương trình phù hợp; thay đổi…
Phật giáo nhìn bệnh tật thế nào mà không đổ tất cả cho nghiệp?
Phật giáo không xem nghiệp quá khứ là nguyên nhân duy nhất của bệnh tật; cần nhìn các điều kiện sinh học, môi trường và chăm sóc y tế, đồng thời thực hành từ bi.
Nghiệp và di truyền có phải cùng một thứ?
Nghiệp và di truyền có phải cùng một thứ? Đối chiếu giáo lý nghiệp trong Phật giáo với di truyền học, biểu sinh học và khoa học hiện đại – Phân biệt nhân quả sinh học, hành động có chủ ý và trách nhiệm cá nhân. 1. Trả lời ngắn Không. Nghiệp trong Phật giáo và di truyền trong sinh học không phải cùng một thứ, mặc dù cả…
Nghiệp và luật hấp dẫn có liên quan không?
Nghiệp và luật hấp dẫn có liên quan không? Ngày nay ta thường gặp những câu như: “Bạn nghĩ gì, bạn sẽ thu hút điều đó.” “Năng lượng nào sẽ hấp dẫn năng lượng tương ứng.” “Muốn giàu hãy phát ra tần số của sự giàu có.” “Nghĩ tích cực sẽ thu hút điều tích cực.” “Đó chính là nghiệp mà Đức Phật đã dạy.” Từ đây, nghiệp trong…
“Năng lượng” trong ngôn ngữ Phật giáo và năng lượng vật lý có giống nhau không?
“Năng lượng” trong ngôn ngữ Phật giáo và năng lượng vật lý có giống nhau không? Không. “Năng lượng” trong cách nói Phật giáo/tâm linh và năng lượng trong vật lý không nên được xem là cùng một khái niệm. Trong vật lý: năng lượng là một đại lượng vật lý được định nghĩa và đo lường. Trong Phật giáo cổ điển: không có một k…
Tần số, rung động và “năng lượng tâm linh” có phải giáo lý Phật giáo?
Tần số, rung động và “năng lượng tâm linh” có phải giáo lý Phật giáo? Trả lời ngắn Nếu các từ: “tần số”, “rung động”, “năng lượng tâm linh” được dùng theo cách phổ biến hiện nay như: “người giác ngộ có tần số cao” “sân hận là rung động thấp” “thiền nâng tần số cơ thể” “người cùng tần số sẽ hút nhau” “nghiệp là năng lượ…
Luân xa có phải giáo lý chung của Phật giáo?
Luân xa không phải giáo lý chung của Phật giáo; một số truyền thống Kim Cương thừa sử dụng mô hình thân vi tế, trong khi kinh thời kỳ đầu nhấn mạnh giới, định, tuệ và Bát Chánh đạo.
Khí, prāṇa và nội khí có vị trí nào trong các truyền thống Phật giáo?
Khí, prāṇa và nội khí có vị trí nào trong các truyền thống Phật giáo? Đối chiếu Phật giáo sơ kỳ, Theravāda, Đại thừa Đông Á và Kim Cương thừa – Phân biệt hơi thở, khí lực, thân vi tế và khái niệm năng lượng trong khoa học. 1. Trả lời ngắn Khí (qì), prāṇa và nội khí không phải những khái niệm hoàn toàn đồng nhất, cũng k…
Thiền Phật giáo và các kỹ thuật Yoga giống và khác nhau thế nào?
Thiền Phật giáo và các kỹ thuật Yoga giống và khác nhau thế nào? Ngày nay, từ Yoga thường khiến người ta nghĩ đến: các tư thế uốn dẻo; kéo giãn cơ thể; kiểm soát hơi thở; thư giãn; sức khỏe; thiền; “năng lượng”; luân xa. Trong khi “thiền Phật giáo” thường gợi đến: chánh niệm; Vipassanā; Thiền tông; samādhi; Tứ Niệm Xứ.…
Phật giáo có mâu thuẫn với thuyết tiến hóa không?
Phật giáo có mâu thuẫn với thuyết tiến hóa không? Nhìn chung, Phật giáo không có một xung đột bắt buộc với thuyết tiến hóa sinh học. Lý do quan trọng là Phật giáo: không đặt nền tảng trên giáo lý một Thượng đế sáng tạo đã tạo ra từng loài sinh vật ở dạng cố định. Các giáo lý: Vô thường, Duyên khởi và Vô ngã thậm chí kh…
Khoa học trả lời “như thế nào”, Phật pháp trả lời “khổ chấm dứt thế nào” – Ranh giới ở đâu?
Khoa học trả lời “như thế nào”, Phật pháp trả lời “khổ chấm dứt thế nào” – Ranh giới ở đâu? Trả lời ngắn Có một cách nói thường gặp: Khoa học trả lời thế giới vận hành “như thế nào”; Phật pháp trả lời “làm thế nào chấm dứt Khổ”. Câu này: có ích như một định hướng ban đầu, nhưng không phải ranh giới tuyệt đối. Bởi vì kh…
Học Phật trong thời đại khoa học mà không thần bí hóa khoa học
Học Phật trong thời đại khoa học mà không thần bí hóa khoa học 1. Mở đầu: Khi Phật giáo gặp khoa học hiện đại Trong thời đại khoa học và công nghệ phát triển mạnh mẽ, người học Phật có điều kiện tiếp cận những hiểu biết mới về vũ trụ, sự sống, não bộ và tâm thức. Những thành tựu của vật lý, sinh học, khoa học thần kinh…
Duyên trong Phật giáo – Nho giáo – Đạo giáo khác nhau thế nào?
Duyên trong Phật giáo – Nho giáo – Đạo giáo khác nhau thế nào? Đối chiếu Duyên khởi, nhân duyên, nhân luân, thiên mệnh và tự nhiên – Phân biệt ba hệ tư tưởng thường giao thoa trong văn hóa Đông Á. 1. Trả lời ngắn “Duyên” không có cùng một ý nghĩa giáo lý trong Phật giáo, Nho giáo và Đạo giáo. Ba truyền thống đều quan t…
Vô vi trong Phật giáo và vô vi của Lão Tử có phải một?
Vô vi trong Phật giáo và vô vi của Lão Tử có phải một? Trong tiếng Việt, người học triết học Đông phương rất dễ gặp hai cách nói: Phật giáo nói về “vô vi”. và: Lão Tử cũng nói “vô vi”. Từ đó nảy sinh câu hỏi: Có phải Đức Phật và Lão Tử đang nói về cùng một điều? Nếu chỉ nhìn hai chữ Hán: 無為 – vô vi thì chúng dường nh…
“Vô vi nhi vô bất vi” và Pháp vô vi – Hai khái niệm hoàn toàn khác nhau?
“Vô vi nhi vô bất vi” và Pháp vô vi – Hai khái niệm hoàn toàn khác nhau? Đúng về căn bản: đây là hai khái niệm khác nhau, dù cùng được viết bằng hai chữ 無為 – “vô vi”. Trong Đạo gia, đặc biệt trong Đạo Đức Kinh: vô vi (無為) chủ yếu liên quan đến cách hành động: không cưỡng tác, không áp đặt, không hành động trái với…
Đạo của Lão Tử và Niết-bàn có giống nhau không?
Đạo của Lão Tử và Niết-bàn có giống nhau không? Không thể đồng nhất Đạo của Lão Tử với Niết-bàn của Phật giáo. Hai khái niệm có một số nét khiến người đọc hiện đại dễ thấy gần nhau: đều khó diễn đạt trọn vẹn bằng ngôn ngữ; đều không nên hiểu như một vị thần sáng tạo có nhân cách; đều gắn với việc vượt khỏi sự cưỡng cầu…
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.