Thuật ngữ, giáo lý, câu hỏi trong các nhóm và nghiên cứu về đạo Phật.
Lưới trời Đế Thích – Hình ảnh tương tức nên hiểu đến đâu? Trả lời ngắn Lưới trời Đế Thích, thường được gọi bằng tiếng Anh là Indra’s Net, là một hình ảnh nổi tiếng dùng để diễn tả thế giới trong tư tưởng Hoa Nghiêm (Huayan): mỗi sự vật không tồn tại cô lập mà hiện hữu trong quan hệ với vô số sự vật khác. Hình ảnh quen…
Kinh Duy-ma-cật – Cư sĩ và con đường Bồ-tát Trong lịch sử Phật giáo Đại thừa, có một nhân vật rất đặc biệt. Ông không xuất hiện như một vị Tỳ-kheo. Ông sống giữa thành thị. Có gia đình. Giao tiếp với đủ tầng lớp xã hội. Đi vào nơi buôn bán, cung đình, trường học và thậm chí những môi trường mà một hình dung thông thườn…
Bất nhị trong Kinh Duy-ma-cật nghĩa là gì? “Bất nhị” trong Kinh Duy-ma-cật không đơn giản có nghĩa “hai thứ trở thành một”, mà chỉ trí tuệ không còn chấp cứng thực tại thành những cặp đối lập có tự tính độc lập như sinh–diệt, sạch–dơ, có–không, phàm–Thánh, luân hồi–Niết-bàn. Điểm nổi tiếng nhất của kinh nằm trong phẩm…
Kinh Lăng Già và sự phát triển tư tưởng Duy thức – Như Lai tạng Trả lời ngắn Kinh Lăng Già (Laṅkāvatāra Sūtra) là một kinh Đại thừa có vị trí đặc biệt trong lịch sử tư tưởng Phật giáo vì nó kết hợp và đối thoại với nhiều chủ đề quan trọng như: Tánh Không; Duy tâm/Duy thức; ālayavijñāna – A-lại-da thức; chủng tử; tập kh…
Kinh Đại Bát Niết-bàn Đại thừa và khái niệm Phật tính Trả lời ngắn Kinh Đại Bát Niết-bàn Đại thừa là một văn bản quan trọng của Phật giáo Đại thừa, đặc biệt có ảnh hưởng đối với tư tưởng: Phật tính – Buddha-nature và: Như Lai tạng – tathāgatagarbha. Một trong những tư tưởng nổi bật được gắn với kinh là: Chúng sinh có P…
Kinh A-di-đà – Thế giới Cực Lạc và pháp môn niệm Phật Trả lời ngắn Kinh A-di-đà là một kinh Đại thừa quan trọng của truyền thống Tịnh Độ, tập trung vào: Phật A-di-đà; thế giới Cực Lạc ở phương Tây; công đức của cõi ấy; việc nhớ nghĩ và xưng niệm danh hiệu Phật; nguyện được sinh về Cực Lạc. Tên Sanskrit thường được phục…
Kinh Vô Lượng Thọ và lý tưởng Tịnh độ Trong Phật giáo Đông Á, ít hình ảnh nào quen thuộc bằng: Đức Phật A-di-đà và: Cực Lạc – Sukhāvatī. Nhiều người Phật tử niệm: Nam-mô A-di-đà Phật với nguyện vọng sau khi chết được: vãng sinh về Cực Lạc. Điều này đôi khi khiến người ngoài Phật giáo, thậm chí cả người học Phật, đặt câ…
Kinh Quán Vô Lượng Thọ – Quán tưởng và Tịnh độ Kinh Quán Vô Lượng Thọ là một trong những kinh quan trọng của truyền thống Tịnh độ Đông Á. Kinh trình bày một hệ thống quán tưởng về cõi Cực Lạc, Đức Phật A-di-đà và hai vị Bồ-tát Quán Thế Âm – Đại Thế Chí, đồng thời nói đến niệm Phật, vãng sinh và chín phẩm người được sin…
Tịnh độ là một thế giới, trạng thái tâm hay cả hai? Các cách giải thích khác nhau Trả lời ngắn Tùy kinh điển, truyền thống và hệ thống giải thích, Tịnh độ có thể được hiểu theo nhiều tầng. Có thể gom thành ba cách lớn: 1. Tịnh độ như một cõi Phật có thật Cực Lạc – Sukhāvatī – được hiểu là một Phật độ của Đức Phật A-di-…
Kinh Địa Tạng – Văn bản, tín ngưỡng và ảnh hưởng Đông Á Trả lời ngắn Kinh Địa Tạng thường được người Việt nhắc đến là Kinh Địa Tạng Bồ-tát Bổn Nguyện, Hán: 地藏菩薩本願經 thường được phục nguyên tên Sanskrit là: Kṣitigarbha Bodhisattva Pūrvapraṇidhāna Sūtra. Đây là một kinh có ảnh hưởng rất lớn trong Phật giáo Đại thừa…
Kinh Đại Nhật và nền tảng của Mật giáo Trả lời ngắn Kinh Đại Nhật là một trong những văn bản quan trọng nhất của lịch sử Phật giáo Mật giáo. Tên Sanskrit thường được gọi: Mahāvairocana Abhisaṃbodhi Tantra hay đầy đủ hơn: Mahāvairocanābhisaṃbodhi-vikurvitādhiṣṭhāna-vaipulya-sūtrendrarāja-nāma-dharmaparyāya Trong truyền…
Kinh Kim Cang Đỉnh và sự phát triển Kim Cương thừa Khi nghe tên Kinh Kim Cang Đỉnh, người Việt rất dễ liên tưởng đến Kinh Kim Cang nổi tiếng của hệ Bát-nhã. Nhưng đây là hai dòng văn bản khác nhau. Kinh Kim Cang thường chỉ: Vajracchedikā Prajñāpāramitā Sūtra — một kinh Bát-nhã Đại thừa nổi tiếng với các chủ đề: Tánh Kh…
Tantra Phật giáo là gì? Tantra Phật giáo là một tập hợp các kinh điển, nghi lễ, phương pháp thiền và hệ thống tu tập phát triển trong Phật giáo Đại thừa Ấn Độ, sử dụng những phương tiện đặc thù như mantra, mudrā, maṇḍala, quán tưởng bổn tôn, quán đảnh và các pháp yoga để hướng đến giác ngộ. Nó thường được gọi bằng nhữn…
Mật chú – Dhāraṇī – Mantra khác nhau thế nào? Trả lời ngắn Mantra và dhāraṇī là hai thuật ngữ có quan hệ gần gũi nhưng không phải lúc nào cũng đồng nghĩa. Có thể hiểu nhập môn: Thuật ngữNghĩa gần đúngĐặc điểm thường gặpMantraChân ngôn, mật ngôn, câu/chùm âm dùng trong thực hànhThường tương đối ngắn; có thể gắn với một…
Mandala là gì? Trả lời ngắn Mandala là cách viết phổ biến của Sanskrit: maṇḍala – मण्डल và Pāli: maṇḍala. Tùy văn cảnh, từ này có thể mang nghĩa: vòng tròn khu vực phạm vi trung tâm và vùng bao quanh hay: một cấu trúc được tổ chức quanh một trung tâm. Trong Phật giáo, đặc biệt là Phật giáo Mật giáo/Kim Cương thừa, mand…
Kinh Đại Nhật và nền tảng của Mật giáo Trả lời ngắn Kinh Đại Nhật là một trong những văn bản quan trọng nhất của lịch sử Phật giáo Mật giáo. Tên Sanskrit thường được gọi: Mahāvairocana Abhisaṃbodhi Tantra hay đầy đủ hơn: Mahāvairocanābhisaṃbodhi-vikurvitādhiṣṭhāna-vaipulya-sūtrendrarāja-nāma-dharmaparyāya Trong truyền…
Bổn tôn có phải một vị thần bên ngoài? Khi lần đầu tiếp xúc với Phật giáo Kim Cương thừa, nhiều người nhìn thấy những hình tượng như: Quán Thế Âm; Văn-thù; Tara; Vajrayoginī; Cakrasaṃvara; Hevajra; Vajrakīlaya; Yamāntaka; và tự nhiên đặt câu hỏi: Đây có phải những vị thần mà người Phật tử thờ phụng không? Câu hỏi càng…
Guru/Lama giữ vai trò gì trong Phật giáo Tây Tạng? Trong Phật giáo Tây Tạng, Guru/Lama là vị thầy hướng dẫn giáo pháp; đặc biệt trong Vajrayāna, vị thầy còn là người trao quán đảnh, truyền khẩu, hướng dẫn thực hành Tantra và nối hành giả với một dòng truyền thừa. Vì vậy, vai trò của Lama có thể sâu hơn quan hệ: “thầy g…
Kangyur và Tengyur là gì? Trả lời ngắn Trong truyền thống Phật giáo Tây Tạng, kho tàng kinh điển lớn thường được tổ chức thành hai bộ chính: Kangyur Tạng: bKa' 'gyur nghĩa gần với: “Những lời được dịch” – Translation of the Word. Hiểu đơn giản: những văn bản được truyền thống xếp vào lời Phật/Buddhavacana. Kangyur bao…
Pāli – Hán – Sanskrit – Tây Tạng: Bốn kho tư liệu lớn giúp nghiên cứu Phật giáo như thế nào? Trả lời ngắn Muốn nghiên cứu lịch sử Phật giáo nghiêm túc, chỉ đọc một truyền thống thường: chưa đủ. Bốn nguồn ngôn ngữ đặc biệt quan trọng là: Pāli Hán văn Phật giáo Sanskrit và: Tây Tạng. Chúng không phải bốn “phiên bản giống…
Từ Tăng đoàn thời Đức Phật đến Phật giáo bộ phái Trả lời ngắn Khi Đức Phật còn tại thế, chưa có: Theravāda theo nghĩa truyền thống hiện đại; Mahāyāna như một phong trào kinh điển phát triển đầy đủ; Vajrayāna; Thiền tông; Tịnh Độ tông; Hoa Nghiêm tông; Shingon; Phật giáo Tây Tạng. Cộng đồng xuất gia được tổ chức chủ yếu…
Vì sao Phật giáo phân thành nhiều trường phái? Ngày nay, khi nhìn vào Phật giáo, người ta gặp một thế giới rất đa dạng: Theravāda; Thiền; Tịnh độ; Thiên Thai; Hoa Nghiêm; Pháp Tướng/Duy thức; Chân Ngôn; các truyền thống Tây Tạng; Zen; Jōdo; Nichiren; và rất nhiều dòng truyền thừa nhỏ hơn. Có nơi nhà sư mặc: y vàng hoặc…
Sarvāstivāda – “Mọi pháp đều tồn tại” nghĩa là gì? Sarvāstivāda – Thuyết Nhất Thiết Hữu Bộ – là một trong những bộ phái Phật giáo Ấn Độ có ảnh hưởng lớn, nổi tiếng với luận điểm thường được tóm tắt bằng câu: “Mọi pháp đều tồn tại.” Nhưng câu này rất dễ bị hiểu sai. Sarvāstivāda không chủ trương rằng mọi vật tồn tại vĩn…
Sautrāntika – Vì sao nhấn mạnh trở lại kinh? Trả lời ngắn Sautrāntika là tên thường dùng cho một khuynh hướng/truyền thống Phật giáo Ấn Độ cổ có quan hệ đặc biệt với môi trường Sarvāstivāda, nổi tiếng vì nhấn mạnh thẩm quyền của sūtra – kinh hơn một số hệ thống Abhidharma đã được phát triển và hệ thống hóa về sau. Tên…
Thuật ngữ được tra từ các trang giáo lý đã xuất bản. Nhãn truyền thống theo phân loại từng bài; câu hỏi đang hoàn thiện có ghi chú riêng.
Mở trang tra cứu để lọc theo nhóm và duyệt toàn bộ kết quả.