Phần VI. Truyền thừa Phật giáo Đại thừa (Mahāyāna)
Đề cương bách khoa toàn diện dành cho Wiki Tâm Học – Phật giáo Đại thừa
Phần này xây dựng hệ thống lịch sử truyền thừa, các dòng truyền pháp, tổ sư, tông phái, pháp hệ, truyền giới, truyền kinh và sự phát triển của Phật giáo Đại thừa qua các quốc gia.
Trong nghiên cứu Phật giáo, cần phân biệt truyền thừa lịch sử có tư liệu xác nhận với truyền thừa được thuật lại trong tổ phả, đăng sử và truyền thống tôn giáo. Đại thừa không có một hệ thống truyền thừa duy nhất chung cho tất cả tông phái.
Đây là đề cương tổng thể, chỉ xây dựng tiêu đề để triển khai nội dung chi tiết sau.
VI.01. Tổng quan về truyền thừa Đại thừa
Khái niệm truyền thừa trong Phật giáo
Truyền thừa (Paramparā) và ý nghĩa tôn giáo
Truyền pháp trong Phật giáo Đại thừa
Truyền thừa giáo lý
Truyền thừa kinh điển
Truyền thừa giới luật
Truyền thừa thiền định
Truyền thừa pháp môn
Truyền thừa tông phái
Truyền thừa tu viện
Truyền thừa tổ sư
Truyền thừa thầy – trò
Truyền thừa xuất gia
Truyền thừa cư sĩ
Truyền thừa và tính chính thống
Truyền thừa và thẩm quyền tôn giáo
Pháp hệ và pháp phái
Phả hệ truyền pháp
Truyền thừa trong lịch sử và truyền thống
Phương pháp nghiên cứu truyền thừa Đại thừa
VI.02. Nền tảng truyền thừa từ Phật giáo Ấn Độ
Đức Phật Thích-ca Mâu-ni và sự truyền dạy giáo pháp
Cộng đồng đệ tử thời Đức Phật
Truyền thừa sau khi Đức Phật nhập Niết-bàn
Các kỳ kết tập kinh điển theo truyền thống
Vai trò của các vị trưởng lão
Sự hình thành các cộng đồng bộ phái
Truyền thừa trong Thượng tọa bộ cổ
Truyền thừa trong Đại chúng bộ
Các bộ phái Phật giáo Ấn Độ khác
Truyền thừa giới luật trong các bộ phái
Truyền thừa kinh điển thời kỳ đầu
Truyền thừa luận học Ấn Độ
Các trung tâm tu viện Phật giáo cổ
Phong trào Bồ-tát trong cộng đồng tu viện
Sự hình thành các cộng đồng Đại thừa
Quan hệ giữa Đại thừa và Phật giáo bộ phái
Truyền thừa qua các vị giảng sư
Truyền thừa qua hoạt động sao chép kinh
Truyền thừa qua các tuyến thương mại
Các vấn đề sử liệu về truyền thừa Đại thừa sớm
VI.03. Truyền thừa Bát-nhã và Trung quán
Nguồn gốc truyền thống Bát-nhã
Truyền thừa kinh Bát-nhã tại Ấn Độ
Long Thọ (Nāgārjuna)
Thánh Thiên (Āryadeva)
Phật Hộ (Buddhapālita)
Thanh Biện (Bhāviveka)
Nguyệt Xứng (Candrakīrti)
Tịch Hộ (Śāntarakṣita)
Liên Hoa Giới (Kamalaśīla)
Truyền thống Trung quán Ấn Độ
Truyền thừa Trung quán tại Tây Tạng
Truyền thừa Trung quán tại Trung Quốc
Tam luận tông
Cưu-ma-la-thập và truyền thống dịch thuật
Tăng Triệu
Tăng Lãng
Pháp Lãng
Cát Tạng
Tam luận tại Triều Tiên
Tam luận tại Nhật Bản
Trung quán trong Phật giáo Việt Nam
Truyền thừa tư tưởng Nhị đế
Truyền thừa giáo lý Tánh Không
Truyền thừa Bát-nhã trong Thiền tông
Truyền thừa Bát-nhã trong Phật giáo hiện đại
VI.04. Truyền thừa Duy thức và Du-già hành
Nguồn gốc Du-già hành phái
Truyền thống Di Lặc trong luận học
Vô Trước (Asaṅga)
Thế Thân (Vasubandhu)
An Huệ (Sthiramati)
Hộ Pháp (Dharmapāla)
Trần Na (Dignāga)
Pháp Xứng (Dharmakīrti)
Truyền thừa Duy thức tại Ấn Độ
Truyền thừa Duy thức tại Nālandā
Chân Đế và các bản dịch Duy thức
Huyền Trang và truyền thống Pháp Tướng
Khuy Cơ
Pháp Tướng tông Trung Quốc
Pháp Tướng tông Nhật Bản (Hossō)
Duy thức tại Triều Tiên
Duy thức trong Phật giáo Việt Nam
Truyền thừa A-lại-da thức
Truyền thừa Tam tự tính
Truyền thừa Nhân minh và Lượng học
Duy thức trong Thiền tông
Duy thức trong Phật giáo Tây Tạng
Các nhánh chú giải Duy thức
Truyền thừa Duy thức trong nghiên cứu hiện đại
So sánh các hệ thống truyền thừa Duy thức
VI.05. Truyền thừa Như Lai tạng và Phật tính
Nguồn gốc văn học Như Lai tạng
Truyền thừa kinh Như Lai Tạng
Truyền thừa kinh Thắng Man
Truyền thừa kinh Đại Bát Niết-bàn Đại thừa
Truyền thừa Bảo tính luận
Phật tính trong Phật giáo Ấn Độ
Phật tính trong Phật giáo Trung Quốc
Phật tính trong Thiên Thai
Phật tính trong Hoa Nghiêm
Phật tính trong Thiền tông
Phật tính trong Phật giáo Triều Tiên
Phật tính trong Phật giáo Nhật Bản
Phật tính trong Phật giáo Việt Nam
Như Lai tạng trong Phật giáo Tây Tạng
Các truyền thống giải thích Phật tính
Truyền thừa tư tưởng Chân như
Truyền thừa tư tưởng Nhất tâm
Truyền thừa Đại thừa Khởi tín luận
Những tranh luận lịch sử về truyền thừa Như Lai tạng
Ảnh hưởng của tư tưởng Phật tính đối với Đại thừa
VI.06. Truyền thừa Thiên Thai tông
Nguồn gốc Thiên Thai tông
Huệ Văn
Huệ Tư
Trí Khải
Quán Đảnh
Trí Uy
Huệ Uy
Huyền Lãng
Trạm Nhiên
Truyền thống tổ sư Thiên Thai
Truyền thừa giáo lý Nhất tâm tam quán
Truyền thừa Tam đế viên dung
Truyền thừa Ma-ha chỉ quán
Truyền thừa Pháp Hoa trong Thiên Thai
Thiên Thai thời Đường
Thiên Thai thời Tống
Thiên Thai thời Minh
Thiên Thai thời Thanh
Thiên Thai Trung Quốc hiện đại
Thiên Thai tại Triều Tiên
Thiên Thai tại Nhật Bản (Tendai)
Tối Trừng (Saichō)
Các dòng truyền thừa Tendai Nhật Bản
Thiên Thai tại Việt Nam
Ảnh hưởng Thiên Thai trong Phật giáo Đông Á
VI.07. Truyền thừa Hoa Nghiêm tông
Nguồn gốc Hoa Nghiêm tông
Đỗ Thuận
Trí Nghiễm
Pháp Tạng
Trừng Quán
Tông Mật
Ngũ tổ Hoa Nghiêm theo truyền thống
Truyền thừa kinh Hoa Nghiêm
Truyền thừa giáo lý Pháp giới duyên khởi
Truyền thừa Tứ pháp giới
Truyền thừa Thập huyền môn
Hoa Nghiêm thời Đường
Hoa Nghiêm thời Tống
Hoa Nghiêm tại Triều Tiên
Nghĩa Tương (Uisang)
Nguyên Hiểu (Wonhyo) và tư tưởng Hoa Nghiêm
Hoa Nghiêm tại Nhật Bản (Kegon)
Hoa Nghiêm tại Việt Nam
Hoa Nghiêm và Thiền tông
Hoa Nghiêm trong Phật giáo hiện đại
VI.08. Truyền thừa Thiền tông Ấn Độ – Trung Quốc
Nguồn gốc Thiền tông
Quan niệm truyền tâm ấn
Niêm hoa vi tiếu trong truyền thống Thiền
Ma-ha Ca-diếp trong tổ phả Thiền
A-nan trong tổ phả Thiền
Hai mươi tám vị tổ Ấn Độ theo truyền thống
Bồ-đề-đạt-ma
Huệ Khả
Tăng Xán
Đạo Tín
Hoằng Nhẫn
Huệ Năng
Thần Tú
Nam tông và Bắc tông Thiền trong lịch sử
Tranh luận về Đốn ngộ và Tiệm tu
Thanh Nguyên Hành Tư
Nam Nhạc Hoài Nhượng
Mã Tổ Đạo Nhất
Bách Trượng Hoài Hải
Hoàng Bá Hy Vận
Lâm Tế Nghĩa Huyền
Động Sơn Lương Giới
Tào Sơn Bản Tịch
Vân Môn Văn Yển
Pháp Nhãn Văn Ích
VI.09. Ngũ gia thất tông Thiền Trung Quốc
Khái niệm Ngũ gia thất tông
Lâm Tế tông
Tào Động tông
Quy Ngưỡng tông
Vân Môn tông
Pháp Nhãn tông
Dương Kỳ phái
Hoàng Long phái
Truyền thừa Lâm Tế thời Tống
Truyền thừa Tào Động thời Tống
Truyền thừa Thiền thời Nguyên
Truyền thừa Thiền thời Minh
Truyền thừa Thiền thời Thanh
Thiền tông Trung Quốc hiện đại
Truyền thừa công án
Truyền thừa thoại đầu
Truyền thừa Mặc chiếu
Truyền thừa thanh quy Thiền môn
Truyền thừa Thiền – Tịnh song tu
So sánh pháp hệ các dòng Thiền Trung Quốc
VI.10. Truyền thừa Thiền tại Việt Nam
Tổng quan Thiền tông Việt Nam
Thiền phái Tỳ-ni-đa-lưu-chi
Tỳ-ni-đa-lưu-chi (Vinītaruci)
Pháp Hiền
Các thế hệ truyền thừa Tỳ-ni-đa-lưu-chi
Thiền phái Vô Ngôn Thông
Vô Ngôn Thông
Cảm Thành
Các thế hệ truyền thừa Vô Ngôn Thông
Thiền phái Thảo Đường
Thảo Đường
Các thế hệ truyền thừa Thảo Đường
Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử
Trần Nhân Tông
Pháp Loa
Huyền Quang
Tuệ Trung Thượng Sĩ
Truyền thừa Trúc Lâm thời Trần
Truyền thừa Trúc Lâm sau thời Trần
Trúc Lâm thời hiện đại
Thiền phái Lâm Tế tại Việt Nam
Nguyên Thiều
Liễu Quán
Dòng Lâm Tế Liễu Quán
Thiền phái Tào Động tại Việt Nam
Thủy Nguyệt
Truyền thừa Thiền tại miền Bắc
Truyền thừa Thiền tại miền Trung
Truyền thừa Thiền tại miền Nam
Các pháp hệ Thiền Việt Nam hiện đại
VI.11. Truyền thừa Tịnh Độ tông
Nguồn gốc truyền thống Tịnh độ
Truyền thừa kinh Vô Lượng Thọ
Truyền thừa kinh A-di-đà
Truyền thừa kinh Quán Vô Lượng Thọ
Long Thọ trong tổ phả Tịnh độ
Thế Thân và Vãng Sinh luận
Huệ Viễn
Đàm Loan
Đạo Xước
Thiện Đạo
Thừa Viễn
Pháp Chiếu
Thiếu Khang
Vĩnh Minh Diên Thọ
Tỉnh Thường
Liên Trì Châu Hoằng
Ngẫu Ích Trí Húc
Triệt Ngộ
Ấn Quang
Các hệ thống tổ phả Tịnh độ Trung Quốc
Truyền thừa Tịnh độ tại Nhật Bản
Pháp Nhiên (Hōnen)
Thân Loan (Shinran)
Truyền thừa Jōdo-shū
Truyền thừa Jōdo Shinshū
Tịnh độ tại Triều Tiên
Tịnh độ tại Việt Nam
Truyền thừa pháp môn Niệm Phật
Truyền thừa Thiền – Tịnh song tu
Tịnh độ trong Phật giáo hiện đại
VI.12. Truyền thừa Phật giáo Nhật Bản
Sự truyền nhập Phật giáo vào Nhật Bản
Các truyền thống Phật giáo thời Nara
Tam luận tông Nhật Bản (Sanron)
Pháp Tướng tông Nhật Bản (Hossō)
Hoa Nghiêm tông Nhật Bản (Kegon)
Thiên Thai tông Nhật Bản (Tendai)
Tối Trừng (Saichō)
Các pháp hệ Tendai
Chân Ngôn tông (Shingon)
Không Hải (Kūkai)
Quan hệ Shingon với Kim Cương thừa
Thiền Lâm Tế Nhật Bản (Rinzai)
Vinh Tây (Eisai)
Thiền Tào Động Nhật Bản (Sōtō)
Đạo Nguyên (Dōgen)
Thiền Hoàng Bá Nhật Bản (Ōbaku)
Ẩn Nguyên Long Kỳ (Ingen Ryūki)
Tịnh Độ tông Nhật Bản (Jōdo-shū)
Tịnh Độ Chân tông (Jōdo Shinshū)
Nhật Liên tông (Nichiren)
Nhật Liên (Nichiren)
Các nhánh truyền thừa Nhật Liên
Phật giáo Nhật Bản thời Minh Trị
Phật giáo Nhật Bản hiện đại
Các dòng truyền thừa Nhật Bản trên thế giới
VI.13. Truyền thừa Phật giáo Triều Tiên
Sự truyền nhập Phật giáo vào bán đảo Triều Tiên
Phật giáo thời Tam Quốc Triều Tiên
Phật giáo Goguryeo
Phật giáo Baekje
Phật giáo Silla
Nguyên Hiểu (Wonhyo)
Nghĩa Tương (Uisang)
Truyền thừa Hoa Nghiêm Triều Tiên (Hwaeom)
Truyền thừa Thiên Thai Triều Tiên (Cheontae)
Truyền thừa Thiền Seon
Chín sơn môn Thiền (Gusan Seonmun)
Tri Nột (Jinul)
Truyền thống Tào Khê (Jogye)
Truyền thống Thiên Thai Hàn Quốc
Thiền thoại đầu Hàn Quốc (Ganhwa Seon)
Phật giáo thời Goryeo
Phật giáo thời Joseon
Truyền thừa tăng đoàn Hàn Quốc hiện đại
Phật giáo Hàn Quốc trên thế giới
Quan hệ truyền thừa Hàn Quốc – Trung Quốc – Nhật Bản
VI.14. Truyền thừa giới luật và Bồ-tát giới
Truyền thừa giới luật trong Đại thừa
Các hệ thống Vinaya tại Đông Á
Truyền thừa Luật Tứ phần (Dharmaguptaka)
Truyền thừa Luật Căn bản Thuyết nhất thiết hữu bộ
Truyền thừa Bồ-tát giới
Bồ-tát giới trong kinh Phạm Võng
Bồ-tát giới trong Du-già Sư Địa luận
Truyền giới xuất gia
Truyền giới cư sĩ
Truyền Bồ-tát giới
Vai trò của giới sư
Vai trò của giới đàn
Giới đàn trong lịch sử Trung Quốc
Giới đàn trong lịch sử Việt Nam
Truyền giới tại Triều Tiên
Truyền giới tại Nhật Bản
Truyền giới tại Tây Tạng
Truyền thừa giới Tỳ-kheo-ni
Phục hồi truyền thừa giới Tỳ-kheo-ni
Những vấn đề hiện đại về tính liên tục của giới pháp
VI.15. Truyền thừa kinh điển và dịch thuật
Truyền thừa kinh điển Đại thừa
Truyền thừa Bát-nhã
Truyền thừa Pháp Hoa
Truyền thừa Hoa Nghiêm
Truyền thừa Duy-ma-cật
Truyền thừa Lăng Già
Truyền thừa Giải Thâm Mật
Truyền thừa kinh Đại Bát Niết-bàn Đại thừa
Truyền thừa kinh Như Lai Tạng
Truyền thừa kinh Tịnh độ
Truyền thừa kinh Dược Sư
Truyền thừa kinh Địa Tạng
Truyền thừa kinh Lăng Nghiêm
Truyền thừa kinh Viên Giác
Truyền thừa kinh Phạm Võng
Các trung tâm dịch kinh Trung Á
Các trung tâm dịch kinh Trung Quốc
Các trung tâm dịch kinh Tây Tạng
Truyền thừa dịch thuật tại Việt Nam
Truyền thừa kinh điển trong thời đại số
VI.16. Truyền thừa Đại thừa tại Tây Tạng và Himalaya
Sự truyền nhập Đại thừa vào Tây Tạng
Truyền thừa Trung quán tại Tây Tạng
Truyền thừa Duy thức tại Tây Tạng
Truyền thừa Bồ-tát giới tại Tây Tạng
Truyền thừa Bồ-đề tâm
Truyền thừa Nhập Bồ-tát hạnh luận
Truyền thừa Bồ-đề đạo thứ đệ
A-đề-sa (Atiśa)
Truyền thừa Kadam
Truyền thừa Gelug
Truyền thừa Sakya
Truyền thừa Kagyu
Truyền thừa Nyingma
Truyền thừa Jonang
Truyền thừa Đại thừa tại Nepal
Truyền thừa Đại thừa tại Bhutan
Truyền thừa Đại thừa tại vùng Himalaya
Quan hệ giữa Đại thừa và Kim Cương thừa
Phân biệt truyền thừa hiển giáo và truyền thừa Mật giáo
Truyền thừa Đại thừa Himalaya trong thời hiện đại
VI.17. Truyền thừa Phật giáo Đại thừa tại Việt Nam hiện đại
Các truyền thống Đại thừa Việt Nam hiện đại
Pháp hệ Lâm Tế Việt Nam
Pháp hệ Lâm Tế Liễu Quán
Pháp hệ Tào Động Việt Nam
Pháp hệ Trúc Lâm Việt Nam
Truyền thống Thiền – Tịnh song tu
Truyền thống Tịnh độ Việt Nam
Truyền thừa giáo dục Phật học
Truyền thừa nghi lễ Phật giáo
Truyền thừa giới đàn Việt Nam
Các trung tâm Phật học miền Bắc
Các trung tâm Phật học miền Trung
Các trung tâm Phật học miền Nam
Truyền thừa tại các học viện Phật giáo
Truyền thừa trong các tự viện
Truyền thừa qua các vị hòa thượng và ni trưởng
Truyền thừa trong cộng đồng cư sĩ
Phật giáo Việt Nam tại hải ngoại
Truyền thừa Phật giáo Việt Nam tại châu Âu
Truyền thừa Phật giáo Việt Nam tại Bắc Mỹ
Truyền thừa Phật giáo Việt Nam tại Úc
Truyền thừa Phật giáo Việt Nam tại châu Á
Các mạng lưới hoằng pháp Việt Nam hiện đại
Bảo tồn pháp hệ và tư liệu tổ phả Việt Nam
Tương lai truyền thừa Đại thừa Việt Nam
VI.18. Tổ phả, pháp quyển và tư liệu lịch sử
Khái niệm tổ phả Phật giáo
Pháp quyển và chứng thư truyền pháp
Pháp danh và pháp tự
Pháp hiệu và pháp húy
Kệ truyền pháp
Bài kệ truyền thừa theo pháp hệ
Pháp hệ trong Thiền tông
Pháp hệ trong Tịnh độ
Pháp hệ trong Thiên Thai
Pháp hệ trong Hoa Nghiêm
Pháp hệ trong Pháp Tướng
Pháp hệ trong Phật giáo Nhật Bản
Pháp hệ trong Phật giáo Hàn Quốc
Pháp hệ trong Phật giáo Tây Tạng
Tổ phả Thiền Việt Nam
Đăng sử Thiền tông
Truyền đăng lục
Ngữ lục tổ sư
Bi ký và văn bia
Tư liệu khảo cổ về truyền thừa
Tư liệu Đại tạng kinh
Tư liệu địa phương chí
Tư liệu tự viện
Tư liệu truyền giới
Phương pháp xác minh pháp hệ và tổ phả
VI.19. Nghiên cứu và đối chiếu truyền thừa
Phương pháp nghiên cứu lịch sử truyền thừa
Truyền thừa tôn giáo và lịch sử thực chứng
Phân biệt truyền thuyết và sử liệu
Xác định niên đại tổ sư
Xác định quan hệ thầy – trò
Đối chiếu tổ phả giữa các tông phái
Đối chiếu truyền thừa Ấn Độ – Trung Quốc
Đối chiếu truyền thừa Trung Quốc – Việt Nam
Đối chiếu truyền thừa Trung Quốc – Triều Tiên
Đối chiếu truyền thừa Trung Quốc – Nhật Bản
Đối chiếu truyền thừa Ấn Độ – Tây Tạng
Truyền thừa và sự hình thành bản sắc tông phái
Truyền thừa và quyền uy tôn giáo
Truyền thừa và các cuộc tranh luận chính thống
Truyền thừa và thay đổi giáo lý
Truyền thừa và giao lưu văn hóa
Truyền thừa và chính trị trong lịch sử
Truyền thừa và các cuộc cải cách Phật giáo
Truyền thừa và Phật giáo toàn cầu
Những vấn đề nghiên cứu còn tranh luận
VI.20. Thư viện tra cứu truyền thừa
Danh mục các tông phái Đại thừa
Danh mục các pháp hệ Đại thừa
Danh mục tổ sư Ấn Độ
Danh mục tổ sư Trung Quốc
Danh mục tổ sư Việt Nam
Danh mục tổ sư Triều Tiên
Danh mục tổ sư Nhật Bản
Danh mục tổ sư Tây Tạng
Danh mục các dòng truyền giới
Danh mục các trung tâm truyền pháp
Niên biểu truyền thừa Đại thừa
Bản đồ truyền thừa Đại thừa
Sơ đồ pháp hệ Thiền tông
Sơ đồ pháp hệ Thiên Thai
Sơ đồ pháp hệ Hoa Nghiêm
Sơ đồ pháp hệ Tịnh độ
Sơ đồ pháp hệ Duy thức
Sơ đồ pháp hệ Trung quán
Sơ đồ pháp hệ Đại thừa Việt Nam
Bảng đối chiếu tên tổ sư Sanskrit – Hán – Việt
Bảng đối chiếu pháp hệ giữa các quốc gia
Từ điển thuật ngữ truyền thừa
Thư mục sử liệu truyền thừa
Hướng dẫn tra cứu tổ phả Phật giáo
Hệ thống liên kết truyền thừa – tông phái – nhân vật – kinh luận
Tổng kết Phần VI
Nhóm nội dung
20
Đề mục
460
Trạng thái
Đề cương
Quy chuẩn xây dựng dữ liệu truyền thừa
Đối với Wiki Tâm Học, mỗi bài truyền thừa nên ghi nhận tên truyền thống, địa điểm, thời kỳ, người sáng lập hoặc nhân vật chủ chốt, các thế hệ kế tiếp, giáo lý và pháp môn được truyền, nguồn sử liệu, cùng những điểm còn tranh luận.
Một điểm quan trọng là không mặc nhiên coi các danh sách tổ sư được biên soạn về sau là chuỗi quan hệ thầy – trò đã được lịch sử xác nhận. Chẳng hạn, danh sách 28 vị tổ Ấn Độ trong Thiền tông cần được giới thiệu như một truyền thống tổ phả, kèm lịch sử hình thành của chính danh sách đó.
Để quản lý lâu dài, mỗi nhân vật, tông phái và pháp hệ nên có mã định danh riêng, liên kết hai chiều với kinh luận, địa danh và niên biểu. Nhờ vậy, chuyên mục Truyền thừa có thể phát triển thành một hệ thống tra cứu lịch sử Phật giáo thay vì chỉ là các danh sách tên tổ sư.
Kết quả: Phần VI có 20 nhóm và 460 đề mục, bao quát truyền thừa Đại thừa từ Ấn Độ đến Đông Á, Việt Nam và vùng Himalaya, đồng thời có các nhóm chuyên về sử liệu, tổ phả và đối chiếu học thuật.